Będzie można wytoczyć powództwo zbiorowe

Wejście w życie ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym umożliwi wspólne dochodzenie swoich praw przez osoby, które zostały poszkodowane na skutek jednego zdarzenia. Postępowanie grupowe będzie mogło dotyczyć każdej kategorii spraw cywilnych, gdyż ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych ograniczeń. Warunkiem wytoczenia powództwa zbiorowego jest przede wszystkim zebranie grupy co najmniej 10 osób. Skład grupy kształtowany będzie według tzw. modelu opt-in. Oznacza to, że aby wziąć udział w procesie, każdy członek grupy musi zgłosić swoje uczestnictwo. Powództwo w postępowaniu grupowym wytacza reprezentant grupy. Może nim być osoba będąca członkiem grupy albo powiatowy rzecznik konsumentów. Należy pamiętać, że wyrok zasądzony w sprawie będzie dotyczył wszystkich członków grupy. W związku z tym każdemu z nich zostanie zasądzona jednakowa wysokość odszkodowania, nawet jeżeli poniesione zostały szkody różnej wielkości.

Zanim dojdzie do merytorycznego rozpoznania sprawy, sąd musi stwierdzić dopuszczalność prowadzenia postępowania. W tym celu bada podobieństwo dochodzonych roszczeń oraz liczbę osób wchodzących w skład grupy. Na tym etapie do postępowania mogą jeszcze przystąpić poszkodowani, którzy nie wiedzieli o jego wszczęciu. Ustawa zobowiązuje bowiem sąd do umieszczenia w prasie ogłoszenia o wytoczeniu przez grupę powództwa zbiorowego, ale dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o dopuszczalności rozpoznania sprawy. Termin na złożenie oświadczenia o przystąpieniu do postępowania jest nie krótszy niż jeden, a nie dłuższy niż trzy miesiące od daty ogłoszenia o tym przez sąd. Należy pamiętać, że udział w postępowaniu grupowym nie będzie jednak obowiązkowy. Osoby, które nie przystąpią do grupy lub z niej wystąpią w trakcie postępowania będą mogły indywidualnie dochodzić swoich roszczeń w odrębnych procesach.

Zgodnie z ustawą w postępowaniu grupowym, będzie istniał tzw. przymus adwokacki. Oznacza to, że członkowie grupy muszą być reprezentowani w procesie przez adwokata lub radcę prawnego. W celu uchronienia powoda przed ponoszeniem zbyt wysokich kosztów postępowania, wynagrodzenie pełnomocników zostało ograniczone do 20 proc. procent kwoty zasądzonej w wyroku. Dodatkowym obciążeniem finansowym jest wniesienie opłaty sądowej. Opłata od pozwu zbiorowego ma wynosić 2 proc. wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 tys.

Postępowanie grupowe będzie należało do właściwości sądu okręgowego, który poprowadzi je w składzie trzech sędziów zawodowych.

WAŻNE

Według ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym udział w postępowaniu grupowym nie będzie obowiązkowy. Osoby, które nie przystąpią do grupy lub z niej wystąpią w trakcie postępowania, będą mogły indywidualnie dochodzić swoich roszczeń w odrębnych procesach

Etapy postępowania grupowego

● stwierdzenie przez sąd dopuszczalności postępowania,

● ustalenie składu grupy,

● rozpoznanie sprawy przez sąd i wydanie orzeczenia,

● wykonanie orzeczenia.

Agnieszka Bobowska

Podstawa prawna

Ustawa z 5 listopada 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym.

Ustawa została uchwalona przez Sejm i przekazana do Senatu. Nowe przepisy wejdą w życie po sześciu miesiącach od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.