Niekorzystne zapisy w umowach o leasing

Zawarcie umowy leasingowej to jeden ze sposobów finansowania inwestycji (np. samochodów, maszyn, różnego rodzaju sprzętu biurowego czy nawet nieruchomości), który pełni funkcję zbliżoną do kredytu. Leasing nie jest jednak w stanie zastąpić kredytu, gdyż nie można go wykorzystać na pokrycie bieżących potrzeb płatniczych firmy.

Umowa leasingu musi mieć pod rygorem nieważności formę pisemną. Zgodnie z prawem więc nie możemy tego typu umowy zawrzeć ustnie.

Integralnym elementem każdej umowy leasingowej są ogólne warunki umowy (OWU) dostarczane przedsiębiorcy zwykle przed zawarciem umowy. Dostarczenie OWU przed zawarciem umowy jest o tyle istotne, iż zgodnie z art. 384 par. 1 k.c. wiążą one nas tylko wtedy, gdy zostały nam doręczone przed zawarciem umowy.

Ogólne warunki są bardzo istotnym dokumentem, gdyż w sposób szczegółowy regulują nasze obowiązki wynikające z umowy leasingowej. W praktyce sama umowa leasingowa ogranicza się do zaledwie kilku niezbędnych postanowień, natomiast jej dopełnieniem są OWU napisane niestety z reguły bardzo małą czcionką. Fakt ten nie powinien jednak w żadnym razie zwalniać nas ze szczegółowej weryfikacji tego dokumentu.

Przede wszystkim należy przyjrzeć się, czy w OWU nie została zastrzeżona kara umowna na rzecz firmy leasingowej. Akurat to zastrzeżenie można dość łatwo podważyć, gdyż zgodnie z art. 483 k.c. kara umowna może być zastrzeżona tylko przy świadczeniach niepieniężnych, natomiast płatność rat leasingowych z pewnością jest świadczeniem pieniężnym.

Czasem zdarza się jednak, iż kara umowna jest ukryta pod pojęciem np. opłaty dodatkowej, będącej w istocie karą umowną – nie należy zgadzać się na powyższe zapisy.

Warto też przeanalizować OWU pod kątem przyczyn wypowiedzenia umowy leasingu przez finansującego. Najczęściej przyczyną wypowiedzenia jest nieterminowe płacenie rat leasingowych.

Otóż zgodnie z art. 709¹³ k.c., w przypadku zwłoki z zapłatą co najmniej jednej raty lea- singowej, finansujący może wyznaczyć nam na piśmie dodatkowy termin celem uiszczenia zaległej raty.

Zgodnie z prawem, przy wyznaczeniu takiego terminu, firma leasingowa powinna nas poinformować, iż w razie bezskutecznego upływu tego terminu będzie uprawniona do wypowiedzenia umowy leasingu ze skutkiem natychmiastowym.

Istotne jest, iż bez wyznaczenia dodatkowego terminu (nawet jeśli tak skonstruowana jest umowa) nie można skutecznie wypowiedzieć umowy leasingu.

Zgodnie z art. 709¹⁵ k.c., gdy firma leasingowa wypowie nam umowę leasingu na skutek okoliczności, za które ponosimy odpowiedzialność, firma może żądać natychmiastowej zapłaty pozostałych rat leasingowych. Umowy leasingowe rzadko zawierają opcję odliczenia korzyści dla leasingodawcy, wynikających z wcześniejszego rozwiązania umowy i zapłaty pozostałych rat.

Zgodnie z k.c. firma leasingowa powinna odpowiednio pomniejszyć natychmiast wymagalne kwoty rat.

Dobrze jest, gdy umowa zawiera wyraźne postanowienie w przedmiocie pomniejszenia rat o korzyści firmy wynikające z wcześniejszej spłaty.

● Często przy opóźnieniu w spłacie rat leasingodawca nalicza odsetki za każdy dzień opóźnienia. Korzystne będzie oczywiście, gdy odsetki będą jak najmniejsze. W razie gdyby w umowie nie było określenia wysokości odsetek, naliczane będą odsetki ustawowe.

● Kolejną rzeczą, na którą warto zwrócić uwagę, jest sposób ustalania poszczególnych rat leasingowych w kolejnych miesiącach trwania umowy. Płatności czynszu leasingowego możemy dokonywać zarówno w walucie polskiej, jak i bardzo często we frankach szwajcarskich, a czasem w jenach – istotny może okazać się sposób naliczania opłaty, zwykle na podstawie WIBOR 1M lub WIBOR 3M (jeśli chodzi o złote).

Częstą niekorzystną praktyką jest obecnie nieobniżanie opłaty leasingowej w momencie, gdy stopa WIBOR maleje, natomiast podwyższanie jej, gdy rośnie – w stosunku do wysokości stopy określonej w naszej umowie leasingowej (jest to uregulowane w OWU).