Dziennik Gazeta Prawana logo

Jak odzyskać oszczędności ze starych spółdzielczych książeczek mieszkaniowych oraz jak otrzymać dopłaty do remontów

8 kwietnia 2009

Likwidując starą książeczkę mieszkaniową, jej właściciel może liczyć w pewnych okolicznościach na dodatkowe pieniądze w postaci premii gwarancyjnej. Premia jest wypłacana przez bank PKO BP, który prowadzi rachunki wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych. Średnio to dodatkowo ok. 6,2 tys. zł. Niejednokrotnie wartość premii przewyższa wartość wkładu i odsetek zgromadzonych na książeczce mieszkaniowej. Dlatego warto zlikwidować książeczkę tylko wtedy, kiedy można otrzymać premię gwarancyjną.

Od 1 kwietnia lista czynności, które uprawniają posiadaczy książeczek do premii gwarancyjnej, została rozszerzona nowelizacją z 23 stycznia 2009 r. ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych (Dz.U. z 2009 nr 30, poz. 190). Od tego momentu o premię gwarancyjną można się ubiegać także przy:

● wymianie okien, instalacji elektrycznej lub gazowej,

● wpłacie na fundusz remontowy wspólnoty lub spółdzielni,

● przekształceniu spółdzielczego własnościowego mieszkania w odrębną własność,

● spłacie zadłużenia związanego ze starym kredytem spółdzielczym (w pułapkę zadłużenia w latach 90. wpadło wiele osób, gdy wzrosło oprocentowanie kredytów budowlanych zaciągniętych przez spółdzielnie),

● zaciągnięciu kredytu mieszkaniowego (oszczędności z książeczki mogą stanowić wkład własny przy takim kredycie).

Dzięki zmianom z premii gwarancyjnej może skorzystać posiadacz książeczki, który przeprowadzi remont lokalu lub domu. Nie chodzi jednak o dowolny remont. Prawo do premii będzie miał tylko ten, kto wymieni stolarkę okienną, instalację elektryczną lub gazową. Do premii nie będzie więc miał prawa ten, kto zdecyduje się na malowanie ścian, wymianę kafelków czy wymianę instalacji wodnokanalizacyjnej. Koniecznym warunkiem będzie posiadanie przez właściciela książeczki mieszkaniowej tytułu własności do remontowanej nieruchomości lub spółdzielczego prawa do lokalu lub domu jednorodzinnego. Zatem szansy na premię gwarancyjną nie będą mieć najemcy oraz lokatorzy komunalni. Wypłata premii w związku z remontem nie będzie uzależniona od jego wartości.

Aby otrzymać premię gwarancyjną w związku z wymianą okien, konieczne będzie dokonanie wymiany co najmniej dwóch okien, chyba że lokal mieszkalny posiada tylko jedno okno, wówczas wymiana jednego okna będzie uprawniała do wypłaty premii gwarancyjnej. Na potwierdzenie dokonania wymiany okien trzeba będzie przedstawić dokument potwierdzający nabycie okien, czyli fakturę wystawianą na właściciela książeczki mieszkaniowej lub dokument potwierdzający wymianę okien, czyli fakturę za usługę. Wymagane będzie także przedstawienie dokumentu związanego z własnością lokalu, a więc wypisu z księgi wieczystej potwierdzającego prawo własności albo zaświadczenia ze spółdzielni mieszkaniowej potwierdzającego, że właścicielowi książeczki mieszkaniowej przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.

W przypadku wymiany instalacji elektrycznej PKO BP będzie przez to rozumiał wymianę całej instalacji, a nie poszczególnych jej elementów, np. jednego gniazdka. Również wymiana instalacji gazowej powinna być rozumiana całościowo. Na dowód wymiany instalacji elektrycznej lub gazowej wymagane będzie przedstawienie w banku faktury zakupu materiału wystawionej na właściciela książeczki lub dokumentu potwierdzającego wymianę instalacji, czyli faktury za usługę. Dodatkowo taka wymiana musi być przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi normami. Potwierdzeniem tego warunku będzie protokół sprawdzenia odbiorczego podpisany przez wykwalifikowaną osobę. Ponadto trzeba będzie przedstawić również kopię świadectwa kwalifikacyjnego tej osoby, która dokonywała sprawdzenia odbiorczego, oraz tytuł prawny do lokalu mieszkalnego. Oprócz tego PKO BP zażąda także dokumentów potwierdzających własność lub spółdzielcze prawo do lokalu lub domu.

Posiadacz książeczki ma także szansę otrzymać premię gwarancyjną w razie wpłaty na fundusz remontowy we wspólnocie mieszkaniowej lub spółdzielni kwoty funduszu za okres 12 miesięcy. W tym wypadku konieczne będzie jednak, aby kwota wydatków wspólnoty lub spółdzielni poniesionych na remont części wspólnych budynku przez ostatnie dwa lata w części odpowiadającej udziałowi właściciela była co najmniej równa dokonanej wpłacie. W tym przypadku w banku trzeba będzie przedstawić obok dokumentów potwierdzających prawo własności lub spółdzielcze prawo do lokalu lub domu (wypis z księgi wieczystej lub zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej) także zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej albo wspólnoty mieszkaniowej potwierdzające dokonanie przez właściciela książeczki wpłaty na fundusz remontowy kwoty należnej za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o likwidację książeczki, pod warunkiem przeprowadzenia w okresie ostatnich 24 miesięcy przez spółdzielnię lub wspólnotę remontu części wspólnych nieruchomości przy udziale właściciela książeczki w kosztach przeprowadzonych remontów co najmniej na poziomie dokonanej wpłaty.

Co to jest premia gwarancyjna?

Premia gwarancyjna to średnio dodatkowe 6 tys. zł, które można otrzymać wraz z wkładem i odsetkami z likwidowanej książeczki. Premia stanowi specjalny państwowy dodatek do oszczędności zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych wydanych przed 24 października 1990 r. Jest wypłacana przez bank PKO BP pod warunkiem przeprowadzenia wymienionych w ustawie inwestycji mieszkaniowych. Sprawdzenia wysokości premii gwarancyjnej można dokonać w oddziale banku PKO BP. Pierwsze zaświadczenie nic nie kosztuje, natomiast kolejne to koszt 25 zł.

Harmonogram nabywania praw do premii gwarancyjnej w związku z remontem lokalu, domu lub wpłatą na fundusz remontowy

Właściciel książeczki nabywa prawo do premii:

1) od dnia 1 kwietnia 2009 r. dla książeczek wystawionych włącznie do roku 1968;

2) od dnia 1 stycznia 2010 r. dla książeczek wystawionych w latach 1969-1972;

3) od dnia 1 stycznia 2011 r. dla książeczek wystawionych w latach 1973-1975;

4) od dnia 1 stycznia 2012 r. dla książeczek wystawionych w latach 1976-1979;

5) od dnia 1 stycznia 2013 r. dla książeczek wystawionych w latach 1980-1985;

6) od dnia 1 stycznia 2014 r. dla książeczek wystawionych w 1986 r.;

7) od dnia 1 stycznia 2015 r. dla książeczek wystawionych w 1987 r.;

8) od dnia 1 stycznia 2016 r. dla książeczek wystawionych w 1988 r.;

9) od dnia 1 stycznia 2017 r. dla książeczek wystawionych w latach 1989-1990.

Wypłaty premii w związku z remontami oraz wpłatami na fundusz remontowy będą rozłożone na lata, zgodnie ze specjalnym harmonogramem zawartym w ustawie. Ważne jest, aby do tego czasu zachować wszystkie dokumenty potwierdzające przeprowadzone prace. Najwcześniej, bo od 1 kwietnia 2009 r., swoje pieniądze mogą odzyskać ci, którzy mają najstarsze książeczki wystawione do 1968 r. Najpóźniej, bo dopiero od 1 stycznia 2017 r., ci, którzy mają książeczki wystawione w latach 1989-1990.

Wniosek o likwidację książeczki i wypłatę premii gwarancyjnej można złożyć w dowolnym oddziale banku PKO BP. Bank pobierze za likwidację książeczki mieszkaniowej z wypłatą premii gwarancyjnej opłatę w wysokości 30 zł. Należy też dotrzymać wszystkich terminów do złożenia wniosku pod rygorem utraty prawa do premii. I tak osoba, która wyremontowała mieszkanie przed rokiem, w którym zgodnie z harmonogramem nabędzie prawo do premii, musi złożyć wniosek o likwidację książeczki w terminie 6 miesięcy od daty nabycia uprawnień do premii gwarancyjnej.

Prawo do premii gwarancyjnej od 1 kwietnia mają także ci, którzy przekształcają mieszkania własnościowe w odrębną własność. Dotąd wyjątkowo takie osoby nie miały prawa do premii. Od 1 kwietnia się to zmieniło i ich sytuacja została zrównana z sytuacją osób, które dziś uzyskują premie przy przekształceniu spółdzielczego mieszkania lokatorskiego w odrębną własność albo przy przekształceniu spółdzielczego mieszkania lokatorskiego w mieszkanie własnościowe.

Przy przekształceniu wystarczy przedstawić w PKO BP akt notarialny ustanawiający odrębną własność lokalu mieszkalnego i przenoszący własność tego lokalu albo prawomocne orzeczenie sądu ustanawiające odrębną własność lokalu mieszkalnego.

Prawo do premii gwarancyjnej można również od 1 kwietnia nabyć także w razie całkowitej spłaty zadłużenia obciążającego lokal właściciela książeczki mieszkaniowej. Dotyczy to spłaty kredytów tzw. starego portfela, czyli zaciągniętych przed 31 maja 1992 r. Z tej możliwości będą mogli skorzystać także ci, którzy całkowicie spłacili kredyty starego portfela przed 1 kwietnia 2009 r. Wówczas jednak realizacja ich uprawnień do premii gwarancyjnej będzie odbywać się według specjalnego ustawowego harmonogramu. Na dowód spłaty zadłużenia posiadacz książeczki powinien przedstawić w PKO BP zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej. Ci, którzy spłacą zadłużenie muszą zgłosić się do PKO BP z wnioskiem o likwidację książeczki i wypłatę premii w ciągu 90 dni od spłaty zadłużenia. Ale wszyscy ci, którzy spłacili spółdzielcze kredyty przed 1 kwietnia, muszą zgłosić się do banku po premię w ciągu sześciu miesięcy tego roku, w którym nabyli prawo do premii.

Posiadacz książeczki, który planuje zakup mieszkania na kredyt, może wykorzystać od 1 kwietnia pieniądze z książeczki jako wkład własny. Chodzi przykładowo o kredyt na zakup lokalu, budowę własnego domu jednorodzinnego czy przebudowę budynku mieszkalnego. Środki na wkład własny nie będą wypłacane właścicielowi książeczki do ręki. Bank PKO BP przekaże je bankowi udzielającemu kredytu mieszkaniowego. Właściciel książeczki będzie musiał najpierw uzyskać w PKO BP zaświadczenie o wysokości premii gwarancyjnej i wkładu zgromadzonego na książeczce. Potem powinien zawrzeć z wybranym bankiem umowę kredytu mieszkaniowego. Zaciągany kredyt powinien pokrywać różnicę między kosztami zakupu mieszkania czy budowy domu a środkami własnym właściciela z książeczki. Potem właściciel książeczki będzie musiał złożyć wniosek o likwidację książeczki i wypłatę premii w PKO BP, jednocześnie przedstawiając umowę kredytu. Umowa musi wskazywać m.in. numer rachunku w banku, na który ma być przekazana premia. Gdy PKO BP zlikwiduje książeczkę, przekaże z niej środki właśnie na rachunek w banku kredytującym zakup mieszkania. Całość środków z tytułu premii gwarancyjnej będzie musiała być wykorzystana jako wkład własny kredytobiorcy.

REMONT PRZED NABYCIEM UPRAWNIEŃ WEDŁUG HARMONOGRAMU

Właściciel książeczki ma czas na złożenie wniosku tylko od 1 stycznia 2011 do 30 czerwca 2011 r., a więc w ciągu sześciu miesięcy liczonych od daty nabycia uprawnień do premii gwarancyjnej. Jeśli przegapi ten termin i złoży wniosek 1 lipca 2011 r., bank odmówi mu wypłaty premii gwarancyjnej.

REMONT PO NABYCIU UPRAWNIEŃ WEDŁUG HARMONOGRAMU

Właściciel książeczki powinien złożyć wniosek o likwidację książeczki w terminie 90 dni od daty wystawienia faktury np. za zakup okien lub zakończenia ich montażu. Przy wymianie instalacji elektrycznej lub gazowej 90-dniowy termin należy liczyć inaczej, bo od daty sporządzenia protokołu odbiorczego.

Harmonogram nabywania praw do premii gwarancyjnej w związku ze spłatą kredytów tzw. starego portfela

Właściciel książeczki nabywa prawo do premii:

1) od dnia 1 kwietnia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r. dla książeczek wystawionych włącznie do roku 1968;

2) od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2010 r. dla książeczek wystawionych w latach 1969-1972;

3) od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2011 r. dla książeczek wystawionych w latach 1973-1975;

4) od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2012 r. dla książeczek wystawionych w latach 1976-1979;

5) od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2013 r. dla książeczek wystawionych w latach 1980-1985;

6) od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2014 r. dla książeczek wystawionych w 1986 r.;

7) od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2015 r. dla książeczek wystawionych w 1987 r.;

8) od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2016 r. dla książeczek wystawionych w 1988 r.;

9) od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2017 r. dla książeczek wystawionych w latach 1989-1990.

Wypłata premii gwarancyjnej jest uzależniona od podjęcia przez właściciela książeczki różnego rodzaju inwestycji mieszkaniowych, np. związanych z budową domu lub zakupem mieszkania.

Właścicielowi książeczki premia gwarancyjna przysługuje przede wszystkim, gdy nabył na własność - w drodze zakupu lub zamiany - dom jednorodzinny lub lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość. Z premii może skorzystać także ten, kto wybudował własny dom jednorodzinny i przystąpił do jego użytkowania, a także ci, którzy uzyskali odrębną własność lokalu mieszkalnego dzięki przebudowie, nadbudowie lub rozbudowie budynku mieszkalnego. Na wypłatę premii mogą liczyć również osoby, które uzyskały własność domu jednorodzinnego lub odrębną własność lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym wybudowanym przez dewelopera.

Premia gwarancyjna może w pewnych przypadkach być wypłacona już w trakcie procesu inwestycyjnego. W przypadku samodzielnej budowy domu jednorodzinnego przez właściciela książeczki premia gwarancyjna zostanie wypłacona po udokumentowaniu zaawansowania budowy domu jednorodzinnego w wysokości co najmniej 20 proc. jego wartości kosztorysowej. Posiadacz książeczki otrzyma wówczas zaoszczędzone środki wraz z premią bezpośrednio do ręki. W sytuacji gdy dom jednorodzinny buduje deweloper, premia gwarancyjna zostanie przelana na jego rachunek po udokumentowaniu wpłacenia co najmniej 50 proc. wartości kosztorysowej domu jednorodzinnego.

W jakim terminie należy złożyć w PKO BP wniosek o likwidację książeczki mieszkaniowej i wypłatę premii gwarancyjnej

Warunkiem wypłaty premii jest złożenie przez właściciela książeczki mieszkaniowej do banku PKO BP wniosku o jej likwidację i wypłatę premii gwarancyjnej. Należy to zrobić w terminie 90 dni od dnia dokonania jednej z czynności, które uprawniają do premii. Po upływie tego terminu, a więc 91. dnia, nie ma szansy na pieniądze.

Na premię gwarancyjną może liczyć posiadacz książeczki, który uzyska prawo do lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej. Dotyczy to zarówno prawa lokatorskiego, własnościowego, jak i odrębnej własności. Prawo do premii od 1 kwietnia mają także ci, którzy przekształcają własnościowe prawo do lokalu w odrębną własność.

W przypadku zakupu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej na rynku wtórnym przysługuje premia, jeśli nie jest to prawo nabyte w części ułamkowej. Na premię mogą liczyć także osoby, które w drodze zamiany uzyskały własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego lub domu jednorodzinnego. Premia przysługuje także tym, którzy uzyskali własność domu jednorodzinnego lub odrębną własność lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym wybudowanym przez spółdzielnię mieszkaniową.

Posiadacze książeczek, którzy zdecydowali się na wykup mieszkania lokatorskiego i uzyskają prawo odrębnej własności lokalu, mogą skorzystać z premii gwarancyjnej.

Na premię może liczyć także właściciel książeczki, który wpłaci kaucję zabezpieczającą pokrycie należności z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, w wysokości przekraczającej 3 proc. wartości odtworzeniowej lokalu. Budowa takiego domu musi być finansowana przy udziale kredytu zaciągniętego w Banku Gospodarstwa Krajowego ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. Zwykle dotyczy to lokali w towarzystwach budownictwa społecznego. W takim przypadku bank zażąda przedstawienia umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz potwierdzenia przyjęcia kaucji wraz z informacją o jej wysokości oraz wysokości wartości odtworzeniowej lokalu na dzień wpłaty kaucji.

Ważne!

W razie nienależytego udokumentowania wniosku bank wyznaczy termin na uzupełnienie dokumentów nie dłuższy niż 30 dni

Prawo do premii przysługuje również właścicielowi książeczki, dokonującemu wpłaty na rzecz osoby, która podpisze umowę najmu lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, którego budowa była finansowana przy udziale kredytu zaciągniętego w BGK. Również w takim przypadku chodzi głównie o mieszkania w TBS. Z tym że wysokość wpłaty nie może być niższa niż 20 proc. ostatecznych kosztów budowy przypadających na dany lokal mieszkalny, którego dotyczyła umowa w sprawie tzw. partycypacji. Uzyskanie premii będzie możliwe dopiero po podpisaniu przez osobę, której dotyczyła wpłata, umowy najmu tego lokalu i dokonaniu wpłaty partycypacyjnej. Wówczas należy to udokumentować umową w sprawie partycypacji w kosztach budowy lokalu oraz zaświadczeniem z TBS potwierdzającym wysokości wpłaty i wysokości szacunkowych kosztów budowy przypadających na lokal mieszkalny.

Do wniosku należy dołączyć dokumenty wymagane przez bank potwierdzające powstanie prawa do uzyskania premii gwarancyjnej. Przykładowo, jeżeli uzyskanie premii wiąże się z nabyciem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, należy przedstawić bankowi umowę o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. W przypadku zakupu lub zamiany spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego trzeba dostarczyć akt notarialny kupna-sprzedaży (lub zamiany). Z kolei w razie przystąpienia do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego należy przedłożyć ostateczną decyzję zezwalającą na budowę własnego domu jednorodzinnego, wypis z rejestru gruntów lub z księgi wieczystej, ostateczną decyzję zezwalającą na użytkowanie wybudowanego domu lub zawiadomienie o zakończeniu budowy. Natomiast przy uzyskaniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego powstałego w drodze przebudowy, rozbudowy lub nadbudowy lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego bądź pomieszczeń niemieszkalnych bank będzie żądał przedstawienia ostatecznej decyzji zezwalającej na przebudowę, nadbudowę lub rozbudowę budynku mieszkalnego bądź pomieszczeń niemieszkalnych na mieszkalne, wypisu z rejestru gruntu lub wypisu z księgi wieczystej (potwierdzającego uzyskanie odrębnej własności lokalu), ostateczną decyzję zezwalającą na użytkowanie wybudowanego lokalu mieszkalnego lub zawiadomienie o zakończeniu budowy.

W przypadku nienależytego udokumentowania wniosku bank ma obowiązek wyznaczyć termin na uzupełnienie dokumentów (nie dłuższy niż 30 dni, licząc od dnia złożenia wniosku).

Od czego zależy wysokość premii

Zarówno wkład zgromadzony na książeczce mieszkaniowej, jak i premia gwarancyjna należna posiadaczowi książeczki nie podlegają waloryzacji na podstawie art. 3581 par. 2 k.c. (uchwała Sądu Najwyższego z 29 lipca 1993 r., III CZP 58/93, OSNC 1993/12/208). Premia gwarancyjna jest obliczana zgodnie ze wzorem podanym w przepisach ustawy. Jej wysokość zależy od wielu czynników, m.in.: długości okresu oszczędzania, wysokości zgromadzonego wkładu, wysokości wpłat wnoszonych w poszczególnych latach, jak również od wysokości obowiązujących w tych latach wskaźników przeliczeniowych 1mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oraz ceny 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez prezesa GUS.

Dla właściciela książeczki, który sam nie może spełnić przesłanek wypłaty premii gwarancyjnej, najlepszym wyjściem może być cesja książeczki na najbliższych członków rodziny, którzy właśnie kupili mieszkanie lub wybudowali dom.

Krąg osób, między którymi możliwa jest cesja, określają regulaminy bankowe regulujące warunki prowadzenia książeczek mieszkaniowych. Zgodnie z nimi wkład z książeczki może być przedmiotem cesji pomiędzy następującymi członkami rodziny:

● między małżonkami (również rozwiedzionymi),

● między rodzicami i dziećmi (również przysposabiającymi i przysposobionymi),

● między dziadkami i wnukami, rodzeństwem rodzonym i przyrodnim,

● między powinowatymi - macochą lub ojczymem i pasierbami.

W sprzyjających warunkach jedna osoba może w drodze cesji mieć prawo do kilku książeczek wraz odpowiednimi premiami, przykładowo syn może otrzymać książeczki od matki oraz od swojego dziadka. Można również stworzyć cały ciąg cesji, stryj może przekazać książeczkę swojemu bratu, a ten może ją przekazać swej córce, która właśnie kupiła mieszkanie. Książeczki nie można jednak scedować ani na przyjaciół, ani też na znajomych. Niezgodna z prawem jest także sprzedaż książeczki.

Jeśli właścicielem książeczki mieszkaniowej jest osoba małoletnia, cesja wkładu oszczędnościowej książeczki mieszkaniowej następuje po przedłożeniu prawomocnego postanowienia sądu rodzinnego i opiekuńczego, zezwalającego na dokonanie tej czynności. Cesja wkładu następuje na podstawie pisemnego wniosku o przepisanie książeczki. Trzeba do niego dołączyć dokument zawierający oświadczenie dotychczasowego właściciela książeczki o cesji praw do wkładu oszczędnościowego wynikających z książeczki na wskazaną osobę oraz oświadczenie tej osoby o przyjęciu praw wynikających z książeczki.

Za czynność dokonania przelewu (cesji) praw do wkładu książeczki mieszkaniowej bank pobiera opłatę w wysokości - 70 zł (za każdą cesję). Osoby zainteresowane, czyli cedent oraz cesjonariusz, powinny zgłosić się do oddziału PKO BP z dokumentami tożsamości, dokumentami potwierdzającymi stopień pokrewieństwa oraz książeczką mieszkaniową.

ZAKUP NIERUCHOMOŚCI W WIELKIEJ BRYTANII

Nie jest to celowe, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1115 z późn. zm.), premia gwarancyjna przysługuje tylko, jeżeli czynność uprawniająca do wypłaty premii gwarancyjnej dotyczy rzeczy znajdującej się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podobnie nie ma sensu dokonywać cesji na syna, jeśli ten wymieni okna lub instalację elektryczną lub gazową w domu położonym poza granicami Polski.

SPRZEDAŻ DOMU PO ROKU OD UZYSKANIA PREMII

Zwrot premii gwarancyjnej następuje jedynie w przypadku, gdy właściciel książeczki - w trakcie procesu inwestycyjnego - wycofa się z inwestycji, w związku z którą zlikwidował książeczkę (środki z książeczki zostały przekazane na konto dewelopera albo spółdzielni mieszkaniowej). W tym przypadku - na podstawie udzielonego przez właściciela książeczki zobowiązania albo upoważnienia do zwrócenia równowartości przekazanej premii gwarancyjnej, jest ona przekazywana przez dewelopera albo spółdzielnię do banku. Właściciel książeczki ma prawo ponownie wystąpić w okresie 6 miesięcy (od daty zwrotu premii do banku) o wypłatę premii gwarancyjnej, ale tylko raz. Po tym terminie premia gwarancyjna zostanie przekazana do budżetu państwa.

Natomiast, jeżeli właściciel książeczki uzyskał premię gwarancyjną po zajściu czynności uprawniającej do jej wypłaty, np. w związku z zakupem lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, to pomimo sprzedaży nawet w krótkim odstępie czasu lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego nie musi zwracać premii gwarancyjnej.

Ile kosztuje likwidacja książeczki mieszkaniowej

Za likwidację książeczki mieszkaniowej z wypłatą premii gwarancyjnej PKO BP pobiera opłatę w wysokości 30 zł.

Jak otrzymać zaświadczenie o wysokości środków na książeczce

Właściciel książeczki mieszkaniowej może w każdym momencie uzyskać informacje o wysokości zgromadzonego wkładu oraz ewentualnej premii gwarancyjnej. Osoba zainteresowana powinna w oddziale PKO BP złożyć wniosek o wystawienie zaświadczenia o stanie zgromadzonych środków. Na zaświadczeniu tym będzie wskazany zgromadzony wkład, należne odsetki oraz ewentualna premia gwarancyjna, która będzie przysługiwała po spełnieniu warunków określonych w ustawie.

Za zaświadczenie wystawiane po raz pierwszy bank nie pobiera żadnej opłaty. Za każde kolejne zaświadczenie bank pobierze opłatę 25 zł.

Państwo dofinansuje kredyty na ocieplenie ścian budynku, wymianę okien czy modernizację systemu grzewczego. Kamienicznicy, którzy zaciągną kredyt na remont budynku, będą mogli otrzymać premię kompensacyjną

Od 19 marca zmieniły się zasady udzielania dopłat z budżetu państwa do kredytów na termomodernizację oraz remonty budynków. Inwestorzy mogą skorzystać nie tylko z dotychczas znanej im premii termomodernizacyjnej, ale także z zupełnie nowej premii remontowej. Ponadto właściciele starych kamienic, w których był przynajmniej jeden lokal kwaterunkowy, mogą otrzymać premię kompensacyjną przy remoncie.

Premie przyznaje Bank Gospodarstwa Krajowego. Aby otrzymać premię termomodernizacyjną lub remontową, trzeba będzie najpierw zaciągnąć kredyt na remont lub termomodernizację w jednym z komercyjnych banków, który ma podpisaną umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Kredyty na realizację przedsięwzięć z premią termomodernizacyjną, remontową lub kompensacyjną udzielane będą przez te banki, które współpracowały dotychczas z BGK w ramach obowiązującej ustawy o wypłacie premii termomodernizacyjnej. Wśród tych banków są m.in. PKO Bank Polski, Bank Ochrony Środowiska, Bank DnB Polska, Bank Pocztowy, Kredyt Bank.

Wniosek o przyznanie premii należy złożyć wraz z wnioskiem kredytowym w banku, w którym inwestor ubiega się o kredyt na realizację przedsięwzięcia. Formularz wniosku o przyznanie premii można otrzymać w banku kredytującym.

Tak jak dotychczas o premię termomodernizacyjną będą mogli ubiegać się wszyscy inwestorzy bez względu na ich status prawny, a więc spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, spółki prawa handlowego, osoby prywatne, w tym właściciele domów jednorodzinnych, oraz gminy czy powiaty.

Podstawowym warunkiem uzyskania premii będzie osiągnięcie oszczędności w zużyciu energii cieplnej. O premię termomodernizacyjną można ubiegać się w przypadku realizacji przedsięwzięć, których celem jest zmniejszenie zużycia ciepła w już istniejących budynkach mieszkalnych oraz budynkach służących do wykonywania zadań publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego. Może to być np.: ocieplenie ścian zewnętrznych budynku, wymiana okien, modernizacja systemu grzewczego. Koniecznym warunkiem jest uzyskanie określonych oszczędności energii - w zależności od rodzaju modernizacji. Kwota przyznawanej premii termomodernizacyjnej stanowić będzie 20 proc. wykorzystanego kredytu (dawniej 25 proc.), ale nie więcej niż 16 proc. kosztów poniesionych na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego i dwukrotność przewidywanych rocznych oszczędności kosztów energii, ustalonych na podstawie audytu energetycznego.

Jednocześnie zniesione zostaną dotychczasowe ograniczenia dotyczące dopuszczalnej kwoty kredytu. Dawniej kredyt udzielony na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego nie mógł przekroczyć 80 proc. kosztów przedsięwzięcia. Nowe przepisy przewidują, że inwestorzy realizujący przedsięwzięcia termomodernizacyjne będą mogli uzyskać kredyt w wysokości odpowiadającej całkowitym kosztom przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.

Przyznanie premii będzie następowało przed realizacją termomodernizacji na podstawie audytu energetycznego.

Do wniosków o premię termomodernizacyjną złożonych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów będzie stosowało się przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz.U. nr 162, poz. 1121 z późn. zm.).

INWESTOROWI MOŻE PRZYSŁUGIWAĆ KILKA PREMII

Jeden podmiot może ubiegać się jednocześnie o kilka premii, np. termomodernizacyjną i remontową, przy spełnieniu warunków określonych dla każdego rodzaju premii.

Zakres prac w każdym przedsięwzięciu musi być jednak różny. Ponadto w przypadku premii kompensacyjnej dotyczącej budynków wielorodzinnych inwestor zobowiązany jest ubiegać się o tę premię wraz z premią remontową, gdyż premia kompensacyjna jest przeznaczana na spłatę kredytu udzielonego na realizację przedsięwzięcia remontowego.

PREMIA TYLKO PRZY KREDYCIE

Pomoc z budżetu państwa, w formie premii termomodernizacyjnej, może otrzymać tylko ten, kto przeprowadzi remont budynku z kredytu. O premię termomodernizacyjną mogą się ubiegać wszyscy inwestorzy bez względu na ich status prawny, a więc spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, spółki prawa handlowego, a także osoby prywatne, np. właściciele domów jednorodzinnych i samorządy (z wyłączeniem zakładów budżetowych i jednostek budżetowych). Wystarczy udowodnić, że poprzez ocieplenie ścian zewnętrznych budynku, wymianę okien lub modernizację systemu grzewczego osiągnięto oszczędności w zużyciu energii cieplnej w budynku.

Premia termomodernizacyjna przysługuje wyłącznie inwestorom realizującym przedsięwzięcia termomodernizacyjne z udziałem kredytu. Z założenia jest ona bowiem przeznaczona na spłatę części tego kredytu. Podstawowym więc warunkiem ubiegania się o premię jest zaciągnięcie kredytu na ocieplenie budynku w banku komercyjnym, który ma podpisaną umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego.

DOFINANSOWANIE DLA SPÓŁEK

Spółki mogą skorzystać z dofinansowania w formie premii termomodernizacyjnej.

Inwestor, który zdecyduje się na docieplenie budynku, może liczyć na premię termomodernizacyjną. Dzięki niej będzie mógł spłacić część kredytu zaciągniętego na remont. Tak jak wcześniej premia termomodernizacyjna będzie przysługiwała każdemu właścicielowi lub zarządcy budynku, lokalnej sieci ciepłowniczej lub lokalnego źródła ciepła, z wyłączeniem jednostek budżetowych i zakładów budżetowych. Oznacza to, że z premii będą mogli korzystać wszyscy inwestorzy bez względu na status prawny, a więc przykładowo: osoby prawne (np. spółdzielnie mieszkaniowe i spółki prawa handlowego), gminy, osoby fizyczne (w tym właściciele domów jednorodzinnych oraz wspólnoty mieszkaniowe). Warunkiem uzyskania premii będzie osiągnięcie wymaganych w ustawie oszczędności w zużyciu energii cieplnej. Spełnienie tego warunku będzie musiał potwierdzać specjalny audyt energetyczny.

Nowością jest możliwość uzyskania w pewnych okolicznościach innej pomocy przy kredycie - tzw. premii remontowej. Pozwoli ona dofinansować kredyty na remont najstarszych budynków wielorodzinnych, których użytkowanie rozpoczęto przed 14 sierpnia 1961 r. Pomocą tą nie zostaną jednak objęte bloki z wielkiej płyty z lat 70. i 80. Również część budynków z lat 60. nie skorzysta z premii remontowej, jeśli ich użytkowanie nie rozpoczęło się przed 14 sierpnia 1961 r.

O przyznanie premii remontowej będzie mogła ubiegać się tylko spółdzielnia mieszkaniowa, towarzystwo budownictwa społecznego, wspólnota mieszkaniowa z większościowym udziałem osób fizycznych oraz osoba prywatna. Aby uzyskać premię remontową, trzeba będzie osiągnąć podczas remontu pewne oszczędności energii cieplnej, jednak znacznie niższe niż przy termomodernizacji. Warunek ten trzeba będzie potwierdzić, przedstawiając audyt remontowy.

Premię remontową można będzie otrzymać na przedsięwzięcia remontowe związane z termomodernizacją budynków wielorodzinnych: remont, wymianę okien lub remont balkonów (nawet jeśli służą one do wyłącznego użytku właścicieli lokali), przebudowę budynków, w wyniku której następuje ich ulepszenie, wyposażenie budynków w instalacje i urządzenia wymagane dla oddawanych do użytkowania budynków mieszkalnych, zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi.

Warunkiem przyznania premii jest uzyskanie określonych w ustawie oszczędności energii cieplnej oraz zachowanie warunków w zakresie współczynnika kosztu przedsięwzięcia. Wskaźnik kosztu przedsięwzięcia jest to stosunek kosztu przedsięwzięcia w przeliczeniu na 1mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, do ceny 1mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej do celów obliczania premii gwarancyjnej za kwartał, w którym został złożony wniosek o premię (remontową, kompensacyjną lub termomodernizacyjną).

Premia remontowa będzie stanowić 20 proc. kwoty kredytu wykorzystanego na realizację przedsięwzięcia remontowego, jednak nie więcej niż 15 proc. kosztów przedsięwzięcia.

Właściciele kamienic, którzy zaciągną kredyt na remont budynku, będą mogli otrzymać premię kompensacyjną. Jej celem będzie wyrównanie szkód, jakich doznali kamienicznicy w związku z ustawowymi ograniczeniami wysokości czynszu (tzw. czynsz regulowany). Premię kompensacyjną będzie przyznawać się łącznie z premią remontową. Będzie ją mogła otrzymać tylko osoba fizyczna, która 25 kwietnia 2005 r. była właścicielem lub spadkobiercą właściciela budynku mieszkalnego lub po tym dniu została spadkobiercą właściciela tego budynku mieszkalnego, w którym był co najmniej jeden lokal kwaterunkowy.

Premię kompensacyjną mogą otrzymać osoby, które realizują: przedsięwzięcie remontowe (dotyczące budynku wielorodzinnego) lub remont budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Wysokość premii kompensacyjnej jest równa iloczynowi wskaźnika kosztu przedsięwzięcia oraz kwoty wynoszącej 2 proc. wskaźnika przeliczeniowego za każdy 1mkw. powierzchni użytkowej lokalu kwaterunkowego za każdy rok, w którym obowiązywały w stosunku do tego lokalu ograniczenia dotyczące wysokości czynszu za najem, w okresie od 12 listopada 1994 r. do 25 kwietnia 2005 r., a w przypadku nabycia budynku po 12 listopada 1994 r. w sposób inny niż w drodze spadkobrania - od dnia nabycia do 25 kwietnia 2005 r. Premia kompensacyjna przyznawana jest tylko raz w odniesieniu do jednego budynku.

Premia przeznaczona jest na spłatę części kredytu zaciągniętego na termomodernizację lub remont. Decyzję o udzieleniu kredytu podejmuje bank kredytujący zgodnie z własnymi procedurami, oceniając zdolność kredytową wnioskodawcy oraz ustanawiając wymagane zabezpieczenie spłaty kredytu. Po zawarciu umowy kredytu bank kredytujący przesyła do Banku Gospodarstwa Krajowego wniosek inwestora o przyznanie premii wraz z odpowiednim audytem (energetycznym lub remontowym) oraz pozostałymi wymaganymi dokumentami. Bank kredytujący, po otrzymaniu decyzji BGK o przyznaniu premii, uruchamia kredyt zgodnie z warunkami określonymi w umowie kredytowej i pobiera prowizję w wysokości 0,6 proc. kwoty przyznanej premii, którą przekazuje do BGK. Bank Gospodarstwa Krajowego przekazuje premię termomodernizacyjną lub remontową do banku kredytującego po otrzymaniu od niego zawiadomienia, że: przedsięwzięcie zostało zrealizowane zgodnie z projektem budowlanym oraz w terminie określonym w umowie kredytu. Premię kompensacyjną BGK przekazuje po otrzymaniu zawiadomienia z banku kredytującego, że kredyt na realizację przedsięwzięcia remontowego lub remontu wykorzystany został w wysokości nie niższej niż wysokość przyznanej premii kompensacyjnej. Przekazanie premii następuje w terminie 7 dni roboczych od daty otrzymania powiadomienia o spełnieniu warunków do wypłaty premii. Bank kredytujący zalicza premię przekazaną przez BGK na spłatę części kredytu wykorzystanego przez inwestora.

488a058e-1071-457d-9a84-5acedc450f88-38893769.jpg
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.