Klient będzie akceptował tylko niekorzystne zmiany w umowie

Klienci, którzy są objęci grupowymi umowami ubezpieczenia na życie, będą akceptowali tylko zmiany umowy na ich niekorzyść - taką poprawkę zaproponowała Komisja Budżetu i Finansów Publicznych Senatu w toku prac nad nowelizacją art. 829 par. 2 kodeksu cywilnego.

To dość istotna zmiana, bo w przyjętym przez Sejm projekcie przewidziano, że takiego akceptu będzie wymagała każda zmiana dotycząca wysokości sumy ubezpieczenia lub zakresu ochrony ubezpieczeniowej. Przeciw temu rozwiązaniu protestowała zarówno Polska Izba Ubezpieczeń, która wystąpiła do Senatu o zmianę zapisów, jak i Rzecznik Ubezpieczonych, który rzadko staje w jednym szeregu z izbą ubezpieczycieli.

Argumentem przeciw było to, że taki zapis będzie blokował nawet korzystne zmiany umów przez ubezpieczycieli. Teraz często zdarza się, że towarzystwa konkurując ze sobą, przy okazji odnowień umów proponują rozszerzenie zakresu ubezpieczenia, przy niezmienionej wysokości składki i sum ubezpieczeń. Gdyby przepis wszedł w życie w proponowanym przez Sejm kształcie, trzeba by przy tej okazji uzyskiwać zgody wszystkich objętych programem ubezpieczeń grupowych, a często to tysiące osób (np. przy umowach bankowo-ubezpieczeniowych czy w dużych firmach). Teraz - bo można zakładać, że przepis w takim kształcie bez problemu zostanie zaakceptowany w dalszym toku prac legislacyjnych - taką zgodę trzeba będzie uzyskać tylko w przypadku zmian niekorzystnych. Przy próbie ich prowadzenia towarzystwo czy podmiot organizujący grupę będzie musiał zebrać od wszystkich ubezpieczonych. Trzeba przy tym pamiętać, że w takich grupowych programach ubezpieczonymi są często nie tylko np. pracownicy, ale też ich małżonkowie, dzieci czy rodzice. Oznacza to, że trzeba będzie zdobyć zgodę wszystkich osób objętych ubezpieczeniem. Na szczęście można zakładać, że pogarszanie warunków umów nie będzie miało często miejsca i będzie to kłopot tylko teoretyczny.

Cały czas pozostają wątpliwości co do rozumienia niekorzystnych zmian. Nie ulega jednak wątpliwości, że do takich będą zaliczane wszelkie ograniczenia zakresu ubezpieczenia, a także zmniejszenie sumy ubezpieczenia. Dyskusyjna jest kwestia wzrostu składek przy jednoczesnym podniesieniu sum ubezpieczenia czy zwiększeniu zakresu. W praktyce można spodziewać się, że w tym drugim przypadku towarzystwa będą pytać o zgodę, żeby nie ryzykować ewentualnych sporów.

Nie budzi za to żadnych wątpliwości i również raczej nie ulegnie zmianie pierwsza część omawianego artykułu. Przewiduje ona, że w umowie ubezpieczenia na życie zawartej na cudzy rachunek odpowiedzialność ubezpieczyciela rozpoczyna się nie wcześniej niż następnego dnia po tym, gdy ubezpieczony oświadczył stronie wskazanej w umowie, że chce skorzystać z zastrzeżenia na jego rzecz ochrony ubezpieczeniowej. Takie oświadczenie powinno obejmować też wysokość sumy ubezpieczenia.

To istotna zmiana, która usuwa problem, który pojawił się po wprowadzeniu poprzedniej wersji tego przepisu w sierpniu 2007 r. Przewidywała ona, że klient musi wyrazić uprzednią zgodę na zawarcie umowy ubezpieczenia na jego rzecz. Oznaczało to spore komplikacje, bo ograniczało możliwość przystępowania nowych członków do grupy ubezpieczonych (np. nowych pracowników zaczynających pracę czy nowych klientów banku, którzy mieli być objęci ubezpieczeniem do karty czy konta). Zgodnie z restrykcyjnymi interpretacjami ponieważ taka umowa była zawarta (przez pracodawcę czy bank z towarzystwem) wcześniej niż wyrazili oni zgodę na objęcie ich umową, ich potencjalne przystąpienie mogło być nieskuteczne, bo nie było uprzedniej zgody.

Teraz ten przepis zniknie i nie będzie już wątpliwości prawnych dotyczących przyjmowania nowych członków do grupy. Cały czas utrzymana jest jednak gwarancja, że klient nie będzie mógł zostać objęty ubezpieczeniem bez jego wiedzy i zgody. Oznacza to, że po prostu chcąc przystąpić do ubezpieczenia grupowego czy to w banku, czy w pracy, trzeba będzie wypełnić tylko deklarację przystąpienia, żeby być objętym ochroną.