Wierzyciel ma także prawo sprzedać przedmiot zastawu

Wierzyciel, który zawarł na piśmie umowę o ustanowienie zastawu rejestrowego, jest uprzywilejowany wtedy, gdy dojdzie do zaspokojenia roszczeń. Z przedmiotu obciążonego zastawem rejestrowym jego wierzytelność zostanie zaspokojona w pierwszej kolejności przed innymi - wynika z obowiązującej od 11 stycznia 2009 r. nowelizacji ustawy o tym zastawie.

Wierzyciel właścicielem

W umowie zastawniczej wierzyciel będący zastawnikiem będzie mógł przewidzieć, że przejmie na własność przedmiot zastawu. Zastawnik będzie mógł więc zostać właścicielem zastawu ustanowionego na: instrumentach finansowych, zapisanych na rachunku papierów wartościowych; rzeczach, które występują w powszechnym obrocie towarowym; wierzytelnościach z rachunku bankowego. Ponadto będzie miał prawo przejąć na własność przedmiot zastawu, który obciąża wierzytelności, prawa lub zbiory rzeczy albo prawa stanowiące całość gospodarczą. Aby mogło dojść do przejęcia, strony powinny w takim przypadku w umowie zastawniczej określić ściślej wartość przedmiotu zastawu albo wskazać sposób ustalenia jego wartości dla zaspokojenia zastawnika.

Sprzedaż przedmiotu zastawu

Zastawnik może spieniężyć przedmiot zastawu i w ten sposób odzyskać swoją należność. Zanim jednak podejmie jakiekolwiek czynności z tym związane, będzie miał obowiązek o swoich zamiarach powiadomić zastawcę, czyli osobę uprawnioną do rozporządzenia przedmiotem zastawu. Osobą tą wcale nie musi być dłużnik, lecz może być to osoba trzecia, która zawarła z zastawnikiem umowę zasadniczą i w ten sposób zgodziła się zabezpieczyć roszczenia dłużnika do rzeczy, do której ma prawa.

Po otrzymaniu zawiadomienia np. o zamiarze spieniężenia przedmiotu obciążonego zastawem zastawca będzie miał siedem dni na to, aby uregulować wierzytelność i uniknąć zaspokojenia się prze zastawnika z przedmiotu zastawu.

Zastawca będzie jednak mógł się bronić przed takimi działaniami zastawnika, gdy nie będzie chciał uregulować roszczenia, ponieważ uważa, że ono nie istnieje. Powinien wówczas w ciągu siedmiu dni od otrzymania zawiadomienia wnieść do sądu pozew i podnieść w nim te okoliczność, że wierzytelność nie istnieje albo nie jest wymagana w całości lub częściowo.

Spis z natury

Gdyby jednak przedmiotem zastawu rejestrowego był zbiór rzeczy ruchomych albo praw stanowiących całość gospodarczą, a wierzytelność stała się wymagalna, to zastawnik może na piśmie żądać od zastawcy, aby zabezpieczył roszczenie, dokonując spisu z natury składników majątkowych. Od otrzymania zawiadomienia na piśmie o tym, że zastawnik zamierza podjąć działania w celu zabezpieczenia roszczeń, zastawca bez jego zgody nie będzie mógł już rozporządzać przedmiotem zastawu oraz składnikami majątkowymi.