5 lat na wznowienie postępowania

W Sejmie odbyło się pierwsze czytanie senackiego projektu nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego. Przewiduje on wydłużenie do pięciu lat terminu na wznowienie postępowania w sprawach gospodarczych, gdy orzeczenie zostało wydane na podstawie aktu normatywnego, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą. Obecnie w sprawach gospodarczych nie jest to możliwe, jeśli od uprawomocnienia się wyroku upłynęły dwa lata. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy strona była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana.

Po wejściu w życie nowych przepisów postępowanie w sprawach gospodarczych zostanie zrównane w tym zakresie ze sprawami rozpoznawanymi w zwykłym trybie. Tak więc jeśli podstawą wznowienia będzie stwierdzenie nie-konstytucyjności określonych norm prawnych, będzie można zgłosić żądanie w ciągu pięciu lat. W pozostałych przypadkach (m.in. gdy wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym lub został uzyskany za pomocą przestępstwa), można będzie domagać się wznowienia postępowania w sprawach gospodarczych w terminie nie- przekraczającym dwóch lat.

Zmiana jest wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 października 2009 roku. Sędziowie stwierdzili, że dwuletni termin wyłącza możliwość wznowienia postępowania, gdy podstawa tego wznowienia ujawniła się po jego upływie. W ten sposób strona zostaje pozbawiona dochodzenia praw z przyczyn od niej niezależnych, a zwłaszcza ze względu na czas trwania postępowania przed TK. Takie ograniczenie zdaniem Trybunału nie jest usprawiedliwione.

Wyrok wywołał skutki prawne z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw, a więc 28 października 2009 roku.

Jeśli Sejm uchwali nowelę, ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

daria.stojak@infor.pl