Jak zawrzeć umowę telekomunikacyjną

Coraz częściej konsumenci, nie wychodząc z domu, zawierają umowy o zmianę sposobu świadczenia usług telekomunikacyjnych, kupują telefon lub modem z wykorzystaniem strony internetowej. Przystępując do takiej transakcji, korzystają z internetu, telesprzedaży, faksu lub telefonu, a w dodatku zamówienia składają u konsultanta. Zawierając kontrakt na odległość z wykorzystaniem telefonu, mają inne prawa niż wówczas, gdy zrobią to w salonie operatora.

Aby zachęcić konsumenta do zmiany umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, często przedstawiciel operatora proponuje, że przyśle do jego domu kuriera z umową. Zdarza się, że osoba, która rozważa zmianę umowy, ma wówczas wątpliwości, czy zgoda na wizytę kuriera automatycznie oznacza przystąpienie do umowy i czy musi ją od razu w domu podpisać.

Umowę należy podpisać dopiero po dokładnym zapoznaniu się z jej treścią, a także z treścią załączników, czyli regulaminu i cennika. Złożenie na umowie podpisu oznacza akceptacje postanowień umowy, regulaminu i cennika i tylko one wiążą konsumenta i przedsiębiorcę. Natomiast nie wiążą ich deklaracje oraz informacje przekazane w umowie telefonicznej bądź upublicznione za pośrednictwem strony internetowej.

Natomiast złożone przez nią zamówienie nie jest równoznaczne z zawarciem umowy. Kurier jedynie dostarcza jej projekt umowy o zmianę świadczenia usług telekomunikacyjnych. Jego przyjazd do mieszkania konsumenta nie oznacza, że automatycznie musi on przystąpić do umowy i podpisać ją, a za niewywiązanie się z takiego obowiązku grożą mu jakieś kary, na przykład finansowe. Kurier nie może też wywierać na konsumenta presji, argumentując, że skoro już przywiózł umowę, to należy ją podpisać.

Podczas wizyty kuriera konsument może poinformować kuriera, że jeszcze zastanowi się nad treścią umowy, a nawet ma prawo zrezygnować z niej.

Jeżeli potrzebuje więcej czasu na zapoznanie się z doręczonym przez kuriera projektem umowy oraz załączników (tzn. regulaminu i cennika) powinien o tym powiadomić kuriera.

Przed podpisaniem umowy należy dokładnie ją przeczytać, a wszystkie wątpliwości na temat nowych proponowanych warunków wyjaśnić w rozmowie z konsultantem, a nie z kurierem. Kurier nie musi mieć wiadomości, które pozwolą doprecyzować treść oferty.

Przed złożeniem podpisu na umowie trzeba również dokładnie zapoznać się z treścią załączników do niej, ponieważ stanowią integralną jej część. Są to przede wszystkim regulaminy oraz cenniki.

Podpisanie umowy oznacza, że strona zaakceptowała nie tylko postanowienia w niej zawarte, lecz również określone w regulaminie i cenniku. Postanowienia te wiążą konsumenta i przedsiębiorcę.

Zdarza się, że konsultant w telefonicznej rozmowie na temat proponowanej nowej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych wskazuje na inne warunki niż te, które później znajdują się w wersji dostarczonej przez kuriera W takim przypadku udzielone przez konsultanta telefonicznie informacje i deklaracje nie są wiążące dla osoby, która zawiera umowę. Natomiast wiążą jedynie postanowienia zawartej umowy sporządzonej na piśmie. Natomiast informacje na temat treści umowy przekazane telefonicznie przez konsultanta albo zamieszczone na stronie internetowej są jedynie zaproszeniem do zawarcia umowy. Internetowego złożenia zamówienia na świadczenie usług telekomunikacyjnych, z którym wystąpił konsument, przedsiębiorca nie może traktować jak złożenia zamówienia na ich wykonanie. Nie może też przystąpić bez podpisania umowy do świadczenia ich, powołując się jedynie na złożone zamówienie oraz na to, że warunki umowy zostały opublikowane w internecie. Takie postępowanie teleoperatora narusza zbiorowe interesy konsumentów i wprowadza ich w błąd.

Umowa o zawarcie umowy telekomunikacyjnej powinna zostać sporządzona na piśmie, nie zawiera się jej ustnie przez telefon. Dlatego wyrażona w rozmowie telefonicznej zgoda na przedłużenie dotychczasowej umowy, zawarcie nowej albo dokonanie w dotychczasowej umowie zmian nie oznacza wcale, że taka umowa została zawarta. Propozycje składane podczas rozmowy telefonicznej są jedynie zaproszeniem do zawarcia umowy.

Nawet po dokładnym omówieniu przez telefon nowych warunków konsument ma prawo dokładnie przeczytać dostarczoną umowę, a nawet domagać się udzielenia mu jeszcze kilku dodatkowych dni do namysłu. Przedsiębiorca nie może mu zaproponować, że albo podpisze nową umowę od razu, albo do zawarcia jej nie dojdzie.

W umowie zawartej na piśmie powinna zostać wskazana data świadczenia usługi na nowych zasadach. Podpisanie aneksu do umowy nie stanowi automatycznego przedłużenia dotychczasowej i nie odbiera prawa do odstąpienia.

Gdy teleoperator dzwoni z propozycją zawarcia nowej umowy i streszcza przy tym określone w niej warunki, to nie zwalnia go to od przesłania przez kuriera oprócz umowy również jej załączników. Nie może też informować konsumenta,że z załącznikami może zapoznać się na stronie internetowej. W takiej sytuacji klient nie musi podpisać dostarczonej bez załącznikowe umowy, a w razie odmowy nie musi również zapłacić za przyjazd kuriera.

Dostarczenie samej umowy bez regulaminu i cenników stanowi utrudnienie zapoznania się z nią konsumentowi, który zamówił usługę przez telefon. Kurier, który dostarczył egzemplarz bez załączników nie może wywierać presji na konsumenta i grozić pobraniem opłaty za przyjazd.

Strona, która zrezygnowała z podpisania umowy, bo nie mogła dokładnie się z nią zapoznać, albo rozmyśliła się, nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów. Złożenie zamówienia u konsultanta na dostarczenie umowy nie nakłada na zamawiającego obowiązku podpisania jej.

Kurier może posiadać pełnomocnictwo przedsiębiorcy do zawarcia umowy. Jeżeli umowę podpisze konsument oraz kurier w jego obecności, to wówczas traktuje się ją jako zawartą poza lokalem przedsiębiorstwa. Konsument ma wówczas prawo odstąpić od niej w ciągu 10 dni od zawarcia, nawet jeżeli świadczenie usług telekomunikacyjnych operator rozpoczął przed upływem terminu na odstąpienie od umowy.

Nie wystarczy poinformować ustnie przez telefon przedsiębiorcy o chęci odstąpienia od umowy. Natomiast prawo do odstąpienia od umowy traci w momencie rozpoczęcia świadczenia usług za zgodą konsumenta przed upływem terminu na odstąpienie.

Dlatego zawierając umowę na odległość o świadczenie usług telekomunikacyjnych, konsument powinien rozważyć, czy warto taką zgodę wyrazić. Nie narazi się na żadne konsekwencje wówczas, gdy odmówi, a jedynie tylko zyska, bo nie straci prawa do odstąpienia od umowy. Natomiast przedsiębiorca rozpocznie wówczas wcześniejsze świadczenie usług na swoje ryzyko.

Strony mogą też w umowie zawrzeć zastrzeżenie, że wcześniejsze rozpoczęcie świadczenia usług telekomunikacyjnych nie spowoduje utraty prawa odstąpienia.

Gdy kurier nie posiada takiego pełnomocnictwa, to wówczas pełni tylko funkcję posłańca i umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych będzie zawarta na odległość.

Konsumentowi przysługuje wówczas takie samo prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 10 dni. Termin dziesięciodniowy liczy się od dnia pisemnego potwierdzenia dokonania zmian. Po odstąpieniu od umowy następuje wówczas powrót do stanu poprzedniego, czyli świadczenia usług na warunkach sprzed dokonania zmian.

Aby skutecznie odstąpić od umowy, należy wysłać oświadczenie przed upływem dziesięciodniowego terminu od zwarcia umowy poza lokalem przedsiębiorstwa (czyli podpisania jej z kurierem u siebie w domu).

Prawo do odstąpienia od umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych i sprzedaż modemu w ciągu 10 dni od zawarcia jej ma konsument, który zawarł ją poza lokalem przedsiębiorstwa (czyli np. u siebie w domu w razie podpisania umowy przez kuriera posiadającego odpowiednie pełnomocnictwo) lub na odległość. Na odległość umowa zawarta jest wówczas, gdy kurier był tylko posłańcem i nie miał pełnomocnictwa do zawarcia umowy.

W razie zmiany warunków umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych dokonanej na odległość, konsument może odstąpić od dokonanych w ten sposób zmian warunków umowy w ciągu 10 dni od pisemnego potwierdzenia dokonania zmian na podstawie ustawy - Prawo telekomunikacyjne.

Zawierając umowę na odległość, konsument może wyrazić zgodę albo odmówić wyrażenia jej na to, aby operator rozpoczął świadczenie usług jeszcze przed upływem dziesięciodniowego terminu na odstąpienie od umowy. Gdy jednak wyrazi zgodę na rozpoczęcie świadczenia usług wcześniej, to wówczas traci prawo do odstąpienia od umowy. Nie traci go jedynie wówczas, gdy w umowie zastrzeżono, że rozpocznie świadczenia usług telekomunikacyjnych nie powoduje utraty prawa odstąpienia.

W razie nieudzielenia zgody na wcześniejsze rozpoczęcie świadczenia tych usług, nawet gdy przedsiębiorca rozpocznie je świadczyć, konsument nie traci prawa do odstąpienia od umowy.

Może się jednak zdarzyć, że już po rozpoczęciu świadczenia usług na ryzyko przedsiębiorcy, konsument jednak taką zgodę wyraził przed upływem 10 dni od zawarcia umowy. Wtedy z momentem wyrażenia zgody traci prawo do odstąpienia od umowy.

Natomiast konsument nie nabywa uprawnień do odstąpienia od umowy wówczas, gdy do zawarcia umowy doszło w siedzibie przedsiębiorcy (np. w sklepie, w salonie sprzedaży), mimo że wstępne ustalenie jej warunków odbywało się za pośrednictwem konsultanta. Jednak w umowie przedsiębiorca może dobrowolnie przyznać konsumentowi prawo do odstąpienia.

Nawet jeżeli do wstępnego ustalenia warunków umowy doszło przez telefon, za pośrednictwem sklepu internetowego albo w rozmowie z konsultantem, to w razie podpisania umowy w siedzibie przedsiębiorcy, na przykład w jego salonie sprzedaży lub sklepie, to wówczas konsument nie ma prawa odstąpić od umowy w ciągu 10 dni od jej zawarcia. Jednak przedsiębiorca może dobrowolnie zastrzec w umowie, że klientowi takie prawo przysługuje. W takim przypadku powinien też określić w umowie terminy i warunki odstąpienia od umowy, ponieważ automatycznie nie odbywa się to na podstawie przepisów ustawy z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 535, 353 - 354 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Ustawa z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000 r. nr 22, poz. 271 z późn. zm.).