Przy dziale spadku nie można dochodzić potrącenia należności

Spadkobierczyni w zamian za kwotę 10 tys. zł zrzekła się dochodzenia wszelkich roszczeń należnych jej z tytułu spadku. W skład spadku wchodziła nieruchomość. Umowa, mocą której zainteresowani dokonali pozasądowego działu spadku, powinna być więc sporządzona w formie aktu notarialnego. Nie zachowano jednak tej formy. W konsekwencji czynność prawna, w oparciu o którą uczestniczka postępowania otrzymała kwotę 10 tys. zł tytułem spłaty jej udziału w spadku, jest nieważna.

Oceny tej nie zmienia fakt, że uczestniczka postępowania rzeczywiście otrzymała tę kwotę. Na takim stanowisku stanął Sąd Okręgowy w Białymstoku.

Zdaniem sądu żądanie rozliczenia zwaloryzowanej kwoty 10 tys. zł nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu działowym, lecz w postępowaniu procesowym na gruncie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. W konsekwencji współspadkobierczyni powinna otrzymać spłatę należnej jej części spadku bez potrącenia zwaloryzowanej kwoty 10 tys. zł.

Do postępowania działowego nie należy dochodzenie między współspadkobiercami innych roszczeń niż przewidziane w art. 686 kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z treścią tego przepisu w postępowaniu o dział spadku rozliczeniu między współspadkobiercami podlegają wyłącznie roszczenia z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, czynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych. Jest to wyjątek od zasady.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku sygn. akt II Ca 251/10

Katarzyna Wójcik-Adamska