Absolwenci prawa Stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa

Nie można obniżać wymogów kwalifikacyjnych stawianych osobom pragnącym wykonywać zawód prawniczy - uważa Krajowa Rada Sądownictwa, która krytykuje zmianę przepisów dopuszczające absolwentów prawa jako pełnomocników w sprawach cywilnych.

Prace nad nowelizacjami Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące tej kwestii trwają w Sejmie od początku roku. Część parlamentarzystów chce, by pełnomocnikami w sprawach cywilnych mogli być nie tylko profesjonalni adwokaci i radcowie prawni, ale też absolwenci studiów prawniczych. Wg Krajowej rady Sądownictwa przedstawione propozycje "zmierzają do obniżenia kryteriów, jakie winny spełniać osoby, które mają wykonywać czynności o szczególnym charakterze i doniosłości z punktu widzenia zadań państwa i zapewnienia obywatelom właściwych środków ochrony gwarantowanych konstytucyjnie praw i wolności".

Dopuszczenie do reprezentowania stron w postępowaniu sądowym przez absolwentów wydziałów prawa, którzy posiadają jedynie wiedzę teoretyczną, stwarza poważne zagrożenie dla interesów obywateli. Przy czym nie sposób uznać, by zabezpieczeniem tych interesów był wymóg posiadania przez osoby mające świadczyć pomoc prawną ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej - głosi stanowisko KRS. Według Rady, skala szkód, jakie może wyrządzić stronie sporu sądowego osoba pozbawiona odpowiedniego przygotowania oraz praktyki zawodowej, "jest ogromna i w żaden sposób nie zostanie zrekompensowana przez wypłatę odszkodowania".

KRS zaznacza także, że proponowane zmiany nie stawiają potencjalnym pełnomocnikom żadnych wymogów kwalifikacyjnych w zakresie etyki czy obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej. Stwarza to pole do nadużyć, w szczególności wykorzystywania naiwności osób nie mających doświadczenia w obrocie prawnym - podkreśla KRS.

Parlamentarzyści chcą, by podstawową kategorią pełnomocników stały się osoby, które ukończyły wyższe studia prawnicze i uzyskały tytuł magistra lub ukończyły zagraniczne studia prawnicze uznane w Polsce. Ponadto przewidują obowiązkowe ubezpieczenie takich osób od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności pełnomocnika. W sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego przewidziana jest nadal wyłączność na reprezentowanie stron dla adwokatów i radców prawnych. Projekt parlamentarny dopuszcza także możliwość wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego przez osobę, która ukończyła wyższe studia prawnicze.

O projekcie zmian przepisów krytycznie wypowiada się też resort sprawiedliwości, według którego proponowane zmiany nie pozwalają na wystarczającą weryfikację gwarancji jakości usług świadczonych przez absolwentów prawa. Ponadto, jak wskazuje ministerstwo, w ostatnim okresie zwiększył się i uległ usprawnieniu nabór na aplikacje prawnicze.

Cezary Warda