Kilka osób będzie mogło wystąpić ze wspólnym roszczeniem

adwokat, partner w Kancelarii BSO Prawo & Podatki we Wrocławiu

@RY1@i02/2010/081/i02.2010.081.087.002a.001.jpg@RY2@

Maciej Szermach, adwokat, partner w Kancelarii BSO Prawo & Podatki we Wrocławiu

Od 19 lipca 2010 r. zacznie obowiązywać nowa ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym. Zakres ustawy obejmuje sprawy dotyczące roszczeń o ochronę konsumentów, z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, a także z tytułu czynów niedozwolonych, z wyjątkiem roszczeń o ochronę dóbr osobistych. Wszczęcie postępowania grupowego nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń przez osoby, które nie przystąpiły do grupy lub z niej wystąpiły.

Postępowanie grupowe w sprawach o roszczenia pieniężne jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wysokość roszczenia każdego członka grupy została ujednolicona przy uwzględnieniu wspólnych okoliczności sprawy. Powództwo może ograniczać się do żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego.

Postępowanie grupowe należy do właściwości sądu okręgowego. Powództwo wytacza reprezentant grupy. Może być nim osoba będąca członkiem grupy albo powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w zakresie przysługujących im uprawnień. Reprezentant grupy prowadzi postępowanie w imieniu własnym, na rzecz wszystkich członków grupy.

W postępowaniu grupowym obowiązuje zastępstwo powoda przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że zdarzy się, że powód jest adwokatem lub radcą prawnym. Umowa regulująca wynagrodzenie pełnomocnika może określać wynagrodzenie w stosunku do kwoty zasądzonej na rzecz powoda, ale nie więcej niż 20 proc. tej kwoty.

Po wniesieniu pozwu sąd najpierw rozstrzygnie na rozprawie o dopuszczalności postępowania grupowego. W razie uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym sąd zarządzi ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego w poczytnej prasie o zasięgu ogólnokrajowym. W szczególnych przypadkach sąd może zarządzić zamieszczenie ogłoszenia w prasie o zasięgu lokalnym. Zarządzenie ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego można zaniechać wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że wszyscy członkowie grupy złożyli oświadczenia o przystąpieniu do grupy.

Ważne jest to, że cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia oraz zawarcie ugody wymaga zgody więcej niż połowy członków grupy. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia, jak też zawarcie ugody, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami albo zmierzają do obejścia prawa bądź rażąco naruszają interes członków grupy. Wyrok prawomocny wydany w sprawie będzie miał skutek wobec wszystkich członków grupy.

Często pojawia się pytanie, czy możliwość dochodzenia roszczeń w postępowaniu grupowym będzie kosztowna. Otóż opłata stosunkowa w sprawach o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu grupowym wynosi 2 proc. wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 100 tys. zł.

Wydaje się, że postępowanie grupowe da nowe możliwości w dochodzeniu roszczeń szczególnie w relacji przedsiębiorca - konsument. Według mojej oceny wprowadzenie nowego instrumentu w postaci roszczenia grupowego dającego możliwość zbiorowego dochodzenia roszczeń może spowodować zwiększenie liczby spraw odszkodowawczych po stronie osób, które nie zdecydowałyby się na dochodzenie swoich praw w postępowaniu indywidualnym.

Not. KT