Na czynności komornika można złożyć skargę

Prowadzenie egzekucji jest poprzedzone dość szczegółowym wywiadem. Za niedostawanie się do jego wymogów przewidziane są kary grzywny.

Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego organ egzekucyjny, czyli sąd bądź komornik, może żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień oraz zasięgać od organów administracji publicznej, organów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej, organów podatkowych, organów rentowych, banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, przedsiębiorstw maklerskich, organów spółdzielni mieszkaniowych, zarządów wspólnot mieszkaniowych oraz innych podmiotów zarządzających mieszkaniami i lokalami użytkowymi, jak również innych instytucji i osób nieuczestniczących w postępowaniu informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji. Za nieuzasadnioną odmowę udzielenia komornikowi takich wyjaśnień lub informacji przewidzianych albo za udzielanie informacji lub wyjaśnień świadomie fałszywych osoba odpowiedzialna może być na wniosek wierzyciela lub z urzędu ukarana przez komornika grzywną do 500 złotych. Jeżeli żądanie udzielenia wyjaśnień lub informacji skierowane było do osoby prawnej lub innej organizacji, grzywnie podlega jej pracownik odpowiedzialny za udzielenie wyjaśnień lub informacji, a gdyby ustalenie takiego pracownika było utrudnione, kara grozi jej kierownikowi. Przed wydaniem postanowienia komornik powinien wysłuchać kierownika.

Komornik może upomnieć, a po bezskutecznym upomnieniu wydalić osobę, która zachowuje się niewłaściwie lub przeszkadza jego czynnościom. W razie niezastosowania się do tego drugiego wezwania, taka osoba musi liczyć się z nałożeniem na nią kary grzywny. Taka kara wynosi 200 zł.

Komornik jest też wyposażony w prawo wezwania pomocy organów Policji. Jest to możliwe w przypadku wystąpienia oporu przeciwko czynnościom podjętym przez komornika. Jeżeli opór stawia osoba wojskowa, powinien on wezwać pomoc właściwego organu wojskowego, chyba że zwłoka grozi udaremnieniem egzekucji, a na miejscu nie ma takiego organu.

Sposób udzielania pomocy komornikowi przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych, sposób postępowania, tryb występowania o udzielenie pomocy, sposób jej realizacji, a także sposób dokumentowania wykonywanych czynności i rozliczania ich kosztów, określają w rozporządzeniach odpowiedni ministrowie:

● minister spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem sprawiedliwości - gdy idzie o udzielanie pomocy przez Policję lub Straż Graniczną,

● minister obrony narodowej, także w porozumieniu z ministrem sprawiedliwości - w przypadku udzielania pomocy przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego, Żandarmerię Wojskową lub wojskowe organy porządkowe,

● prezes Rady Ministrów w przypadku udzielania pomocy przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencję Wywiadu.

Na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Skargę tę rozpoznaje sąd, przy którym działa komornik. Jeżeli do prowadzenia egzekucji został wybrany komornik poza właściwością ogólną, wtedy skargę rozpoznaje sąd, który byłby właściwy według ogólnych zasad. Skargę może złożyć strona lub inna osoba, której prawa zostały przez czynności lub zaniechanie komornika naruszone bądź zagrożone.

Skarga na komornika powinna spełniać wymagania pisma procesowego, określać zaskarżoną czynność lub czynność, której zaniechano, a także zawierać wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem.

Złożenie skargi powinno nastąpić w terminie tygodniowym od dnia czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona, w innych wypadkach - od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności strony lub osoby, której prawo zostało przez czynności komornika naruszone bądź zagrożone, a w braku zawiadomienia - od dnia, w którym czynność powinna być dokonana. Odpis skargi sąd ma obowiązek przesłać komornikowi, a ten w terminie trzech dni na piśmie musi sporządzić uzasadnienie dokonania zaskarżonej czynności lub przyczyn jej zaniechania oraz przekazać je wraz z aktami sprawy do sądu, do którego skargę wniesiono, chyba że skargę w całości uwzględnia, o czym zawiadamia sąd i skarżącego oraz zainteresowanych, których uwzględnienie skargi dotyczy. Sąd ma na rozpoznanie zarzutów przeciwko komornikowi tydzień od wpływu skargi do sądu, a jeśli zawiera ona braki formalne, które podlegają uzupełnieniu - tydzień od jej uzupełnienia. Jeżeli skarga zostanie wniesiona po terminie albo w terminie nie zostaną uzupełnione braki, wówczas dojdzie do odrzucenia skargi. Sąd w takich przypadkach może jednak uznać potrzebę podjęcia czynności dla zapewnienia należytego wykonania egzekucji. Na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi służy zażalenie.

W przypadku skargi na postanowienie komornika o ukaraniu grzywną jej rozstrzygnięcie przez sąd jest poprzedzone przeprowadzeniem rozprawy. Sąd wzywa na nią strony oraz osobę ukaraną. Sąd o rozprawie zawiadamia prokuratora. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie. Trzeba przy tym pamiętać, że wniesienie skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego ani wykonania zaskarżonej czynności, chyba że sąd zawiesi postępowanie lub wstrzyma dokonanie czynności.

Za dokonanie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego komornikowi przysługuje opłata w wysokości 2 proc. wartości roszczenia, które podlega zabezpieczeniu, nie mniejsza jednak niż 3 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego i nie wyższa niż pięciokrotność tego wynagrodzenia. Opłatę tę uiszcza wierzyciel, składając wniosek o dokonanie zabezpieczenia, a jeżeli nie uiści jej wraz z wnioskiem, komornik wzywa wierzyciela do jej uiszczenia w terminie siedmiu dni. Do czasu uiszczenia opłaty komornik nie dokonuje zabezpieczenia. Nieuiszczenie jej w tym terminie siedmiu dni od doręczenia mu wezwania do zapłaty powoduje zwrot wniosku.

Dłużnik, który został zawiadomiony o wszczęciu egzekucji, ma obowiązek powiadomienia w ciągu siedmiu dni organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc. O obowiązku tym oraz o skutkach jego zaniedbania poucza się dłużnika przy zawiadomieniu go o wszczęciu egzekucji. Za zaniedbanie obowiązku powiadomienia dłużnik może być ukarany grzywną.

● Komornik powinien wykonywać czynności zawodowe według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością i bezstronnością, rzetelnością i sprawnością.

● Komornik jest zobowiązany troszczyć się o sprawność podejmowanych czynności egzekucyjnych:

- przestrzegać wyznaczonych terminów czynności i przyjmowania interesantów,

- kontrolować przebieg i wyniki czynności,

- dbać o zachowanie kultury miejsca pracy odpowiednio do godności urzędu i materialnych możliwości.

● Komornik działa w interesie wierzyciela, zachowując wymogi dotyczące ochrony dłużnika i zachowaniu lojalności wobec wymiaru sprawiedliwości.

● Komornik nie może usprawiedliwiać naruszenia zasad etyki i godności zawodu w prowadzonych czynnościach powołaniem się na poczynione przez klienta sugestie.

● Komornik oraz osoba, która była komornikiem, obowiązani są zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedzieli się w związku z prowadzeniem czynności.

● Komornik odpowiada za zachowanie tajemnicy zawodowej przez jego pracowników.

● Znajdujące się w aktach sprawy materiały (dokumenty i notatki) objęte są tajemnicą zawodową.

Kodeks jest uchwałą nr 53 z 18 listopada 1999 r. Krajowej Rady Komorniczej w Warszawie.

Iwona Jackowska

iwona.jackowska@infor.pl

Art. 761-768 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).