Renoma przedsiębiorcy jest chroniona

Renoma przedsiębiorcy to najkrócej ujmując pozytywne mniemanie innych osób, w szczególności klientów i kontrahentów, o jakości towarów i usług oferowanych przez przedsiębiorcę oraz o sposobie prowadzenia przez niego działalności. Renoma przedsiębiorcy ma znaczący wpływ na jego pozycję rynkową, bez względu na branżę, w której przedsiębiorca prowadzi działalność, tworząc społeczne zaufanie konieczne dla jego funkcjonowania.

Naruszenie renomy polega zasadniczo na rozpowszechnianiu informacji, które w sposób nieuzasadniony przedstawiają działalność przedsiębiorcy w niekorzystnym świetle, narażając na utratę zaufania potrzebnego dla prowadzenia działalności. Wśród przykładów takich zachowań, zaczerpniętych z orzecznictwa, można wskazać: posądzanie o nierzetelne i nieetyczne sposoby promocji, przedstawianie towarów konkurencji jako wadliwych lub nieestetycznych, rozpowszechnianie informacji o nieterminowym spełnianiu zobowiązań przez kontrahenta, oskarżanie konkurenta o nielegalny obrót substancją opatentowaną przez inny podmiot, nazwanie przedsiębiorcy bankrutem lub małą, hochsztaplerską firemką oraz posądzenie wydawcy prasowego o zależność od władzy publicznej.

Ochrona renomy przedsiębiorcy przysługuje wyłącznie w sytuacji takiego zachowania godzącego w ową reputację, które jest bezprawne. Za bezprawne uważa się przede wszystkim rozpowszechnianie informacji nieprawdziwych oraz wyrażanie opinii, które wychodzą poza granice rzeczowej i konstruktywnej krytyki. Przypadki, gdy wiadomości są prawdziwe lub gdy krytyka jest rzetelna, są przez prawo tolerowane. Nie jest bezprawne również rozpowszechnianie informacji mieszczących się w ramach prawnego obowiązku lub przysługującego uprawnienia, na przykład zgodne z prawem zgłoszenie określonego podmiotu do Krajowego Rejestru Długów, jeżeli rzeczywiście nie wywiązuje się on z zobowiązań.

Gdy naruszenie renomy jest bezprawne, przedsiębiorcy przysługuje wiele uprawnień wskazanych w artykule 24 kodeksu cywilnego. Po pierwsze, może on żądać zaniechania godzących w jego renomę działań, także gdy do naruszenia jeszcze nie doszło, a jedynie istnieje takie zagrożenie. Przykładem może być zakaz rozpowszechniania szkalującej publikacji lub nakaz jej wycofania. Drugim uprawnieniem jest żądanie dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Powołany przepis, jako przykład, wskazuje złożenie odpowiedniego oświadczenia, co może przybrać formę publicznego komunikatu prostującego czy wycofującego wcześniejsze twierdzenia. Kolejnym środkiem - o ile naruszenie reputacji było zawinione przez sprawcę - jest żądanie pieniężnego zadośćuczynienia lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Ponadto, jeżeli przedsiębiorca na skutek naruszenia jego reputacji poniósł szkodę majątkową (na przykład spadła sprzedaż jego produktów, nie doszło do spodziewanego zawarcia umowy z kontrahentem), przysługuje mu roszczenie o odszkodowanie na zasadach ogólnych odpowiedzialności za czyny niedozwolone.

Naruszenie renomy przedsiębiorcy może wiązać się także z odpowiedzialnością na gruncie innych przepisów, w szczególności ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Artykuł 14 tej ustawy określa, jako czyn nieuczciwej konkurencji, rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji na temat przedsiębiorcy lub przedsiębiorstwa, w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody. Przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać: zaniechania niedozwolonych działań, usunięcia ich skutków, złożenia odpowiedniego oświadczenia, naprawienia wyrządzonej szkody lub wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Jeżeli czyn był zawiniony, powód może także żądać zasądzenia odpowiedniej sumy na określony cel społeczny.

@RY1@i02/2011/182/i02.2011.182.210.002b.001.jpg@RY2@

adwokat Sebastian Pabian, partner w Kancelarii White & Case

AM