Można się bronić przed zastawem

Jednym z wyjątków od zasady, że nie można przenieść na drugą osobę praw, które nam nie przysługują, jest możliwość ustanowienia zastawu na rzeczy ruchomej przez osobę nieuprawnioną. Rozwiązanie to ma na celu ochronę osób pozostających w dobrej wierze i działających w zaufaniu do innych uczestników obrotu. Zgodnie z art. 307 par. 1 k.c. do powstania zastawu konieczne są zawarcie umowy zastawu między właścicielem a zastawnikiem oraz wydanie rzeczy objętej zastawem. Jednak w art. 309 k.c. przewidziano wyjątek od tej zasady: osoba niebędąca właścicielem rzeczy również może ustanowić na niej zastaw. W takim przypadku przesłanki jego powstania są inne, gdyż stosuje się przepisy dotyczące nabycia własności rzeczy od osoby nieuprawnionej do rozporządzania rzeczą. Zakres ochrony zależy od tego, czy właściciel przeniósł władztwo faktyczne nad rzeczą na inną osobę dobrowolnie, czy też rzecz została skradziona, zgubiona lub utracona w inny sposób wbrew jego woli. W obu przypadkach właściciel, na podstawie art. 189 k.p.c., może żądać ustalenia nieistnienia prawa zastawu na swojej rzeczy.