Renta uzupełni utracone dochody poszkodowanego

Sprawca kolizji drogowej musi naprawić szkodę wyrządzoną poszkodowanemu, który doznał uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia.

- Gdy utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, co w praktyce oznacza zwiększenie wydatków i zmniejszenie dochodów, to ma prawo domagać się od sprawcy wypłaty renty - tłumaczy radca prawny Piotr Olczyk z Kancelarii Olczyk & Kubicki.

Gdy rozmiaru tej szkody w chwili wydawania wyroku nie da się dokładnie określić, to wówczas poszkodowany otrzyma rentę tymczasową - dodaje Piotr Olczyk.

Roszczenie o rentę przy- sługuje poszkodowanemu wówczas, gdy zmniejszyły się jego dochody z powodu utraty zdrowia, albo został on pozbawiony zarobków lub innych korzyści, które osiągnąłby wówczas, gdyby nie doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Jednakże Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów stwierdził, że z roszczeniem o rentę nie może wystąpić poszkodowany w wypadku drogowym, który w chwili orzekania o niej z uwagi na swój wiek nie byłby zdolny do pracy zarobkowej. Poszkodowany ma prawo domagać się w takim wypadku, aby sąd oddalając żądanie renty ustalił odpowiedzialność poszkodowanego za ewentualną szkodę, jaka może powstać w przyszłości (uchwała SN z 17 czerwca 1963 r. w sprawie sygn. akt III CO 38/62, opublikowana w OSNCP z 1965 r. nr 2, poz. 2).

Zdaniem SN zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość osoby poszkodowanej w wypadku samochodowym należy oceniać według realnych możliwości poszkodowanego, które istniały w chwili, gdy uległ wypadkowi drogowemu. Takie stanowisko zajął SN w wyroku z 31 października 1966 r. w sprawie sygn. akt II CR 372/66, które nie zostało opublikowane.

Szkody, jakie na skutek wypadku drogowego poniosła osoba ubiegająca się o rentę od jego sprawcy, mogą mieć wpływ także na wzrost jej potrzeb. Efektem wypadku może bowiem być np. konieczność ponoszenia przez ofiarę wydatków na rehabilitację, stałe zabiegi, a nawet na specjalne odżywianie się. Ubiegający się o rentę nie musi w sądzie udowadniać, że faktycznie te potrzeby zaspokaja i ponosi na nie wydatki (np. przedstawić faktury za wykonane zabiegi rehabilitacyjne). Wystarczy, że wykaże, że wzrost wydatków został spowodowany urazami, jakie odniósł w wyniku wypadku drogowego.

Nawet poszkodowany, który w chwili wyrządzenia szkody nie pracował zarobkowo, ma prawo domagać się przyznania renty od sprawcy wypadku. W takim przypadku, aby sąd nie oddalił żądania, powód powinien udowodnić, że gdyby nie poniósł szkody w wypadku, to rozpocząłby pracę zarobkową.

Warto zaznaczyć, że prawo do renty odszkodowawczej nie przechodzi na inne osoby. Dlatego w chwili śmierci poszkodowanego wygasa, a roszczenie o nią nie wchodzi do spadku. Natomiast jeżeli renta była już przyznana, to spadkobiercy mogą domagać się od sprawcy wypadku wypłaty zaległych rat z odsetkami za zwłokę należnych do czasu śmierci uprawnionego.

Nawet dziecko, które jeszcze nie urodziło się, może dochodzić roszczeń od sprawcy za to, że w okresie rozwoju płodowego doznało uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Taki przypadek może mieć miejsce, gdy jego matka została poszkodowana w wypadku. Za uszkodzenie ciała uważa się naruszenie integralności fizycznej człowieka (np. są to rany i złamania). Natomiast rozstrój zdrowia obejmuje zakłócenia funkcjonowania poszczególnych organów bez ich widocznego uszkodzenia (np. może to być nerwica).

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 444 i 444¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).