Jak poświadczyć dziedziczenie i podzielić spadek

Procedura u notariusza trwa szybciej. Jednak może on poświadczyć dziedziczenie, wówczas gdy zgłoszą się jednocześnie wszyscy spadkobiercy, między którymi nie ma sporu co do sposobu dziedziczenia i złożą oświadczenie spadkowe. Jeden spadkobierca nie może reprezentować pozostałych, nawet gdy dysponuje ich pełnomocnictwami. Każdy spadkobierca składa oświadczenia spadkowe pod rygorem odpowiedzialności karnej, a petem wszyscy podpisują protokół, w którym domagają się poświadczenia dziedziczenia. Oświadczenie złożone przed notariuszem staje się ważne w momencie wpisania go do rejestru poświadczeń dziedziczenia. Rejestr daje odpowiedź na to, czy poświadczenia dziedziczenia po tym samym spadkodawcy nie dokonano przed innym notariuszem.

Jeżeli chociaż jeden ze spadkobierców nie przyjdzie do notariusza, aby podpisać oświadczenie, to wówczas notariusz nie poświadczy dziedziczenia. Wtedy trzeba do sądu złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd za pomocą ogłoszeń w prasie oraz w budynku sądu prowadzi poszukiwania tej osoby. W sądzie postanowienie o nabyciu spadku musi się uprawomocnić. Nie ma obawy, że dojdzie do zdublowania czynności w sądzie i u notariusza, ponieważ notariusz zawsze pyta, zanim stwierdzi dziedziczenie, czy np. nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe w sądzie albo czy nie toczy się takie postępowanie. Jeśli spadkobiercy zatają ten fakt, narażają się na odpowiedzialność karną.

Aby objąć odziedziczoną część spadku, należy go podzielić. Jeżeli dziedziczy kilku spadkobierców, to do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Natomiast pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Wartość nakładów winna być zatem zwrócona przez pozostałych spadkobierców w takim stosunku, w jakim mają udziały w majątku spadkowym.

W sytuacji gdy spadkobierca nie ma rachunków, faktur etc. dokumentujących wartość poczynionych nakładów, ich wartość powinna być ustalona przez biegłego sądowego.

W postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nadkładów i spłaconych długów spadkowych. Natomiast po uprawomocnieniu się postanowienia o dziale spadku uczestnicy postępowania działowego nie mogą dochodzić roszczeń o zwrot nakładów dokonanych na nieruchomość wchodzącą w skład spadku, chociażby nie były one zgłoszone w tymże postępowaniu

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 1030 - 1034 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).