Obciążenia wpisywane po nowemu

Zmiany dotyczące wpisów w księgach wieczystych spowodowała przede wszystkim nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece, obowiązująca od 20 lutego 2011 r.

Ujawnianie w dziale IV ksiąg wieczystych hipotek jest ważne, ponieważ ten rodzaj obciążeń nieruchomości i praw zabezpieczających roszczenia wierzycieli hipotecznych powstaje właśnie z chwilą wpisu.

W nowej konstrukcji zniknął podział hipotek na zwykłe i kaucyjne. Pojawiła się instytucja zbliżona do tej drugiej. Tak więc można dziś zabezpieczyć hipoteką m.in. wierzytelność do określonej kwoty, powyżej której żadne zobowiązanie dłużnika hipotecznego nie będzie z niej zaspokojone.

Sumę hipoteki wyraża się cyframi arabskimi i oznacza jej pieniądz. W przypadku roszczenia o ustanowienie hipoteki ujawnia się w księdze jego treść, rodzaj i wysokość odsetek. Jeśli zaś to ograniczone prawo rzeczowe zostało ustanowione na udziale, wpisuje się zakres obciążenia. Kiedy przedmiotem zabezpieczenia jest wierzytelność hipoteczna, wskazuje się hipotekę ją zabezpieczającą. Oznacza się przy tym rodzaj zabezpieczonych wierzytelności i opisuje stosunki prawne, z których wynikają. Wpisuje się również termin zapłaty należności, a w przypadku kredytu - ostateczny czas jego spłaty. W wypadku opróżnienia miejsca hipotecznego (gdy została spłacona zabezpieczona wierzytelność i hipoteka wygasła) można wpisać informację, że właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony zastrzegł pierwszeństwo przed hipoteką lub roszczeniem wyższego, względnie równego z nią prawa.

Dopuszczalny jest również wpis informacji o tym, że hipotece zabezpieczającej przelaną wierzytelność przysługuje pierwszeństwo hipoteki, która zabezpieczała wierzytelność przed przelewem. Należy przy tym wskazać numer bieżącego wpisu hipoteki.

Kolejną ważną informacją, która może być ujawniona w 4 łamie działu IV księgi, jest wpis mówiący, że hipoteka powstała w wyniku podziału hipoteki oraz że przysługuje jej pierwszeństwo hipoteki podlegającej podziałowi. Wpisuje się również, że hipoteka została przeniesiona na opróżnione miejsce hipoteczne, skutkiem czego przysługuje jej pierwszeństwo wobec tej, której opróżnionym miejscem rozporządzono, albo że została ustanowiona na opróżnionym miejscu (jej też przysługuje pierwszeństwo hipoteki, której miejscem rozporządzono). Pojawią się także w księgach informacje, że wierzycielowi przysługuje roszczenie o przeniesienie jego hipoteki na miejsce opróżnione przez inną hipotekę.

W przypadku współobciążenia należy wpisać dane dotyczące numeru ksiąg prowadzonych dla nieruchomości współobciążonych oraz nazwę i siedzibę sądu właściwego do ich prowadzenia. Można też w księdze sprawdzić, czy wierzytelność zabezpieczenia hipoteką została zajęta, czy nie. Dopuszczalne są informacje o wpisaniu hipoteki zabezpieczającej wierzytelność banku hipotecznego do rejestru zabezpieczenia hipotecznych listów zastawnych. W razie zaś ustanowienia administratora hipoteki (pojawia się on, gdy kilka wierzytelności jest zabezpieczonych jedną hipoteką), w księdze znajdzie się informacja o zakresie zabezpieczenia poszczególnych wierzytelności. W razie podziału nieruchomości zostanie wpisana informacja o sposobie podziału hipoteki. Dzieje się tak, kiedy zostaje ustanowiona odrębna własność lokalu lub gdy z dotychczasowej nieruchomości wydzielana jest odrębna nieruchomość zabudowana domem jednorodzinnym. Konieczny jest też wpis mówiący o przelewie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, podobnie jak inne istotne informacje o treści hipoteki lub roszczenia, względnie o zabezpieczonej wierzytelności. I jeśli pojawia się uprawnienie do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym, księga powinna zawierać stosowną informację (ze wskazaniem bieżącego numeru wpisu hipoteki, której miejsca uprawnienie dotyczy). W przypadku częściowego opróżnienia miejsca hipotecznego dodatkowo ujawnia się część, w jakiej właścicielowi przysługuje uprawnienie do rozporządzania nim.

W księdze zawsze muszą się znaleźć dane dotyczące wierzyciela hipotecznego lub administratora hipoteki (w przypadku banku wpisuje się jego firmę i określenie oddziału).

Dobromiła Niedzielska

dobromila.niedzielska@infor.pl

Par. 1 pkt 14 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 2 lutego 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. nr 33, poz. 164).