Biuro podróży nie podniesie cen bez wyjaśnienia

Tak, ale pod określonymi warunkami. Dopuszczalne jest podwyższenie cen wycieczek w przypadku wzrostu opłat lotniskowych. Zezwala na to art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych (dalej: u.u.t.). Skorzystanie z tej możliwości w przypadku już zawartych umów z konsumentami jest jednak ograniczone.

Po pierwsze, nie można podnieść ceny wycieczki w okresie 20 dni przed datą wyjazdu. Po drugie, podwyżka ta może być spowodowana wyłącznie wzrostem kosztów niezależnych od biura podróży. Chodzi więc o podwyższenie wydatków związanych z:

● transportem,

● opłatami urzędowymi, podatkami lub opłatami należnych za takie usługi, jak lotniskowe, załadunkowe lub przeładunkowe w portach morskich i lotniczych,

● kursem walut.

Po trzecie, jest to możliwe, gdy w umowie zawartej z konsumentem znajduje się klauzula, z której wynika, że organizator zastrzega sobie prawo do podwyższenia ceny wycieczki w określonych warunkach. Po czwarte, biuro podróży musi udokumentować wzrost kosztów.

Skoro dopuszczalne jest podwyższenie ceny wycieczki tylko w razie wzrostu kosztów niezależnych od biura podróży, to może powstać wątpliwość, czy konsument może odstąpić od takiej umowy. Dodatkowo trzeba wskazać, że art. 17 ust. 1 u.u.t. nie przewiduje takiego uprawnienia.

Problem ten był przedmiotem wyrokowania Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który w orzeczeniu z 13 czerwca 2013 r. (sygn. akt VI ACa 1520/2012) stwierdził, że w przypadku każdej zmiany istotnych warunków umowy o świadczenie usług turystycznych, w tym także zmiany ceny imprezy, klient ma prawo od umowy odstąpić za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych świadczeń i bez obowiązku zapłaty kary umownej. Warszawski Sąd Apelacyjny wskazał, że konsument, zawierając umowę o świadczenie usług turystycznych, ma prawo do uzyskania pełnej i wiążącej informacji dotyczącej rzeczywistej ceny imprezy, aby móc racjonalnie ocenić swoje możliwości finansowe i zapewnić środki niezbędne na pokrycie wszelkich kosztów wyjazdu. Nieoczekiwana zmiana ceny imprezy już po zawarciu umowy stawia konsumenta w trudnej sytuacji. Często podjął on już wiele działań zmierzających do zapewnienia sobie możliwości udziału w wycieczce, np. poprzez zarezerwowanie urlopu, odłożenie środków pieniężnych, zawarcie dodatkowych umów ubezpieczenia. Staje zatem przed koniecznością podjęcia trudnej decyzji, czy podoła ekonomicznie dodatkowemu obciążeniu, nie rezygnując z wyjazdu właśnie z uwagi na podjęte wysiłki, czy też, mimo wszystko - od umowy odstąpi.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie w przypadku podwyższenia ceny wyjazdu przez biuro podróży klient powinien niezwłocznie poinformować organizatora, czy:

● przyjmuje proponowaną zamianę umowy albo

● odstępuje od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych świadczeń i bez obowiązku zapłaty kary umownej.

Jeżeli klient postanowi odstąpić od umowy (lub jeżeli organizator odwoła imprezę turystyczną), ma prawo, według swojego wyboru:

● uczestniczyć w imprezie zastępczej o tym samym lub wyższym standardzie, chyba że zgodzi się na imprezę o niższym standardzie za zwrotem różnicy w cenie;

● żądać natychmiastowego zwrotu wszystkich wniesionych świadczeń.

Podobnie wypowiedział się ten sam sąd w wyroku z 5 listopada 2008 r. (sygn. akt VI ACa 973/2008). W orzeczeniu tym oceniał m.in. wzorzec umowy o świadczenie usługi turystycznej przewidujący uprawnienie przedsiębiorcy do podwyższenia wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi, w określonych sytuacjach, prawa do odstąpienia od umowy bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów. Stwierdził, że postanowienie rażąco narusza interesy konsumenta i dobre obyczaje, stanowiąc klauzulę niedozwoloną w rozumieniu art. 385¹ kodeksu cywilnego.

@RY1@i02/2014/150/i02.2014.150.215000600.802.jpg@RY2@

Leszek Jaworski ekspert w zakresie prawa administracyjnego

Leszek Jaworski

ekspert w zakresie prawa administracyjnego

Podstawa prawna

Art. 385¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121).

Art. 14 ust. 5 i 6, art. 17 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 196).