Sąd zdecyduje, czy wolontariat wyklucza alimenty

Na pierwsze pytanie pani Alicji trudno odpowiedzieć jednoznacznie. Rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych tak długo, aż dziecko nie będzie w stanie samodzielnie się utrzymać - niezależnie od wieku. Dlatego osiągnięcie przez nie pełnoletniości nie zwalnia opiekunów z tego obowiązku. Rodzice mogą wystąpić do sądu o uchylenie alimentów, jeśli nie podejmuje ono pracy zarobkowej ani nie wykazuje chęci usamodzielnienia się. Tylko wtedy, gdy są w ciężkiej sytuacji materialnej, a świadczenie alimentacyjne jest dla ich budżetu znaczącym obciążeniem, sąd może podjąć decyzję o cofnięciu obowiązku świadczenia, nawet jeśli dziecko wciąż się uczy. Pani Alicja zdecydowała się na przerwę w nauce i przez rok będzie wolontariuszką. Sąd przy ocenie zasadności alimentowania dorosłych dzieci przez rodzica, zwraca przede wszystkim uwagę, czy się uczą, czy zdobywają zawód i czy nauka uniemożliwia podjęcie pracy. Wolontariat może być postrzegany jako droga do zdobycia odpowiednich kwalifikacji i umiejętności, które mogą okazać się przydatne w późniejszej pracy zarobkowej. Z kolei jednak pieniądze, które nasza czytelniczka będzie otrzymywać, świadczą, że mogłaby także podjąć normalną pracę i starać się usamodzielnić finansowo. Oczywiście, decyzję podejmuje sąd i to od niego zależy interpretacja każdej sytuacji. Ale uwaga! Sąd nie wszczyna postępowania z urzędu - dopóki ojciec, na którym spoczywa obowiązek, nie wniesie powództwa o ocenę zasadności świadczenia, pani Alicja wciąż może liczyć na wsparcie.

Jeśli dojdzie do utraty alimentów, a po powrocie z wolontariatu nasza czytelniczka podejmie naukę, będzie mogła zwrócić się do sądu o ponowne ich przyznanie, pamiętając, że roszczenia przedawniają się po upływie trzech lat. Niezależnie od rocznej przerwy będzie traktowana jako osoba, która się uczy i tym samym nie może podjąć pracy. Inaczej jednak będzie wyglądać sytuacja, w której zdecyduje się na studia zaoczne i nie będzie pracowała, ani nie podejmie starań w tym kierunku. Studia zaoczne pozwalają bowiem podjąć normalną pracę. Jeśli zarobki będą niewystarczające do samodzielnego utrzymania, sąd może utrzymać na rodzicu obowiązek alimentacyjny.

W przypadku dzieci niepełnosprawnych, niezależnie od ich wieku, wykształcenia lub starań podjęcia pracy (w zależności od stopnia niepełnosprawności), rodzice mogą utrzymywać je nawet dożywotnio. W takim przypadku sąd ocenia stopień niepełnosprawności i jej wpływ na niemożność podjęcia zatrudnienia.

@RY1@i02/2014/133/i02.2014.133.00700040d.803.jpg@RY2@

SHUTTERSTOCK

Maria Kuźniar

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 133-138 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.).

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/133/i02.2014.133.00700040d.804.jpg@RY2@

Antoni Skorupski adwokat, Kancelaria Adwokacka A.Skorupski, J.Kinczel s.c.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje, że rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, a mogą uchylić się od tych świadczeń względem dziecka pełnoletniego, jeżeli świadczenia są połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Tym samym obowiązek alimentacyjny nie jest ograniczony żadnym sztywnym terminem i nie jest związany z osiągnięciem przez dziecko określonego stopnia wykształcenia podstawowego czy średniego. Jednak wyjazd dziecka w ramach wolontariatu przy zapewnieniu przez organizatora podstawowych potrzeb w zakresie zamieszkania, wyżywienia i tak zwanego kieszonkowego, powoduje brak konieczności zaspokajania tych potrzeb przez ojca. Z drugiej strony zdecydowanie się przez dziecko na taki wyjazd, jakkolwiek mający u podstaw szczytny cel, świadczy o możliwości podjęcia przez uprawnionego do alimentów w tym czasie pracy zarobkowej i przyczynienia się do samodzielnego utrzymania. Powyższe stanowi podstawę do wystąpienia przez ojca z powództwem o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Po powrocie z wolontariatu i rozpoczęciu studiów obowiązek alimentacyjny może zostać zaktualizowany w drodze powództwa o alimenty. Nie można bowiem wymagać od dziecka, które po ukończeniu szkoły średniej kontynuuje naukę w obranym kierunku w szkole wyższej, aby jednocześnie pracowało zarobkowo, osiągając dochody wystarczające na swoje utrzymanie.