Sąd Okręgowy o nadawaniu tytułu egzekucyjnego

Postanowieniem sąd rejonowy oddalił wniosek wierzyciela o nadanie nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużniczki, z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową.

Według sądu wnioskodawca nie wykazał wymaganym dokumentem, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużniczki. Takim dokumentem nie jest zwłaszcza przedłożona przez wnioskodawcę faktura VAT, podpisana przez małżonka dłużniczki, skoro z treści widniejącej na niej adnotacji wynika, że był on upoważniony tylko do odbioru dokumentu.

Wierzyciel wniósł o zmianę postanowienia.

Sąd okręgowy uwzględnił zażalenie. W jego ocenie sąd rejonowy zasadnie przyjął, że przedstawienie przez wierzyciela faktury VAT podpisanej przez małżonka dłużnika, uprawnionego do odbioru tego dokumentu, nie jest wystarczające do uznania za spełnioną przesłanki z art. 787 k.p.c.

Jak jednak zauważył, sądowi orzekającemu w pierwszej instancji umknęła dalsza treść faktury VAT, a zwłaszcza ta część, w której wskazano: Kupujący oświadcza, że odebrał towar właściwy jakościowo i ilościowo oraz zgodny z treścią faktury (umowy kupna-sprzedaży). Sąd okręgowy podkreślił, że faktura VAT jest dokumentem księgowym, rozliczeniowym dla celów podatkowych, a samo jej wystawienie za sprzedaż towaru nie oznacza jeszcze, że umowa została zawarta. Należy jednak mieć na uwadze, że faktura VAT może spełniać dodatkowe funkcje, nie tylko podatkowe. W praktyce obrotu gospodarczego strony często nie zawierają bowiem umowy sprzedaży na piśmie. W takiej sytuacji przyjęta i zaksięgowana bez żadnych korekt faktura VAT daje podstawę do domniemania, że dokonywane w ewidencji księgowej zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty, zgodny z przebiegiem zafakturowanej operacji gospodarczej. Tym samym faktura VAT potwierdza zawarcie umowy i określa jej treść. Na gruncie niniejszej sprawy faktura VAT dołączona do wniosku wierzyciela jest dokumentem świadczącym o zawarciu umowy, co wynika ze znajdującej się na niej adnotacji utożsamiającej ją z umową kupna-sprzedaży. Podpisanie przez małżonka dłużniczki faktury nie pozostawia wątpliwości, że wyraził on zgodę na zaciągnięcie przez dłużniczkę zobowiązania, a więc do zapłaty ceny za kupiony towar (art. 41 par. 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.).

W związku z powyższym sąd okręgowy stwierdził, że faktura VAT stanowi wymagany przez art. 787 k.p.c. dokument prywatny świadczący o tym, że stwierdzona prawomocnym nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wierzytelność wynika z czynności prawnej (tj. umowy sprzedaży) dokonanej za zgodą małżonka dłużniczki.

Oprac. Elżbieta Pawluk vel Kiryczuk