Jak gmina może zapobiec zasiedzeniu

Jeśli nieruchomość została wywłaszczona na cele publiczne, ale - choć mijały kolejne lata - te zamierzenia nie zostały wprowadzone w życie, gminie powinno zależeć na uregulowaniu stanu prawnego działki. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że może ją stracić.

Pół biedy, jeżeli o zwrot upomni się były właściciel. Zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami może go żądać, jeżeli nieruchomość bądź jej część "stała się zbędna". Jeżeli postępowanie administracyjne przed właściwym miejscowo starostą okaże się dla niego korzystne, działka wraca do niego, ale jednocześnie ma on obowiązek zwrotu gminie wypłaconych uprzednio odszkodowań za wywłaszczenie.

Najgorsze, co może zdarzyć się z punktu widzenia interesów gminy, to całkowite zapomnienie o gruncie. Wówczas pojawia się groźba, że ktoś, kto "zajął się" działką, skorzysta z instytucji zasiedzenia. Osoba prywatna może bowiem przejąć z mocy prawa nieruchomość, o ile dysponuje nią wystarczająco długo i uda jej się to udowodnić przed sądem. W efekcie to ona stanie się nowym właścicielem. I co gorsza, nie będzie miała obowiązku wynagradzać gminy, płacąc jej odszkodowanie. Gmina, która nie zadbała o uregulowanie stanu prawnego gruntu, może więc zostać z niczym!

Przed zasiedzeniem można się jednak bronić. Najlepszym rozwiązaniem dla jednostek samorządu terytorialnego jest wytoczenie powództwa windykacyjnego przewidzianego w art. 222 k.c. - zanim upłynie termin zasiedzenia. W ten sposób gmina jako prawowity właściciel będzie mogła przejąć nieruchomość, którą dążący do zasiedzenia władał faktycznie przez lata.

A co w sytuacji, w której mimo sprawy windykacyjnej aktualny posiadacz postanowi wszcząć osobne postępowanie dotyczące zasiedzenia nieruchomości? Wówczas w interesie podmiotu publicznego będzie zgłoszenie zarzutu przerwania biegu zasiedzenia z powołaniem się na równolegle toczącą się sprawę o wydanie nieruchomości właścicielowi.ⒸⓅ

Wola posiadania rzeczy dla siebie jest konieczną, ale niewystarczającą przesłanką do zasiedzenia

JP

C4-5