BIBLIOTEKA PRAWNIKA

Bo krzywo na mnie spojrzał

Wiele można powiedzieć o instytucji wyłączenia sędziego w procesie cywilnym, ale na pewno nie to, że jest martwym prawem. Wniosków jest dużo, jednak spora ich część okazuje się kompletnie bezzasadna. Nierzadko stanowią one element taktyki procesowej pełnomocników stron, którzy dążą do przedłużenia postępowania. Ale już niedługo. Wkrótce wejdzie bowiem w życie nowelizacja k.p.c., zgodnie z którą sędzia, wobec którego złożono wniosek o wyłączenie, będzie mógł dalej prowadzić sprawę. Nie wolno mu będzie jedynie wydać orzeczenia albo zarządzenia kończącego postępowanie.

Pomimo oczywistego znaczenia tej instytucji dla praktyki nie doczekała się ona dotąd szerszych badań i analiz. A monografia "Wyłączenie sędziego w procesie cywilnym" została oparta na pierwszej poświęconej tej tematyce rozprawie doktorskiej, obronionej w 2014 r.

Autor publikacji omawia w niej zarówno przesłanki wyłączenia sędziego z urzędu (art. 48 k.p.c) oraz podstawy pozakodeksowe (art. 49 k.p.c.) i ten fragment książki zapowiada się szczególnie interesująco. Można sobie bowiem wyobrazić nieograniczoną liczbę możliwych relacji sędziów względem stron procesu, ich pełnomocników czy przedstawicieli ustawowych, które rodzą wątpliwości w zakresie ich bezstronności w sprawie. I faktycznie książka w tej części nie rozczarowuje. Autor, odnosząc się do bogatego orzecznictwa sądów, zwłaszcza Sądu Najwyższego, analizuje przypadki, które budzą zastrzeżenia.

Szczególnie interesujący jest fragment dotyczący sytuacji sędziego - pracownika naukowego, który jako nauczyciel akademicki prezentuje określony pogląd prawny, dotyczący problemu budzącego kontrowersje w doktrynie. Zdaniem autora, opowiadanie się za danym stanowiskiem pozostaje bez znaczenia dla bezstronności sędziego. Jeżeli jednak na sali rozpraw daje on wyraz przywiązania do prezentowanego wcześniej poglądu, to wówczas wyłączenie na wniosek stron należałoby dopuścić. I takich dylematów w książce jest wiele. Grunt, że fachowo i wnikliwie opisanych.

@RY1@i02/2016/128/i02.2016.128.070000200.801.jpg@RY2@

Rafał Reiwer, "Wyłączenie sędziego w procesie cywilnym", Warszawa 2016, wyd. C.H. Beck

PS