Jakie skutki prawne wywołuje ugoda zawarta przed organem administracji

radca prawny z Warszawy

Podstawową korzyścią ugody jest uproszczenie i przyśpieszenie postępowania. Równocześnie ustalenie wspólnego stanowiska przez strony postępowania optymalizuje warunki dobrowolnego wykonania ustaleń niż w przypadku władczego rozstrzygnięcia organu.

Samo sporządzenie ugody i podpisanie jej przez strony oraz upoważnionego pracownika nie wywołuje jeszcze żadnego skutku prawnego. Dla jej ważności przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wymagają zatwierdzenia jej przez organ, przed którym toczyło się postępowanie. W praktyce zatwierdzenie ugody jest przede wszystkim kontrolą jej postanowień. Podkreślić należy, że to nie organ administracji władczą decyzją ustala treść ugody, ale wyłączenie strony postępowania. Aby przygotowana przez strony ugoda była zatwierdzona, musi spełniać łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, jej treść musi być zgodna z prawem, dodatkowo zawarte w niej postanowienia muszą uwzględniać stanowisko organu współdziałającego w sprawie, a także ugoda musi być zgodna z interesem społecznym lub słusznym interesem stron.

Formą prawną zatwierdzenia (lub odmowy zatwierdzenia) jest postanowienie, na które służy zażalenie. Zgodnie z przepisami organ administracji publicznej powinien wydać postanowienie w ciągu siedmiu dni od dnia zawarcia ugody. Podkreślić jednak należy, że termin ten ma charakter instrukcyjny. Oznacza to, że w razie bezczynności organu można skorzystać z przysługujących środków zaskarżenia, przewidzianych w art. 37 lub art. 227 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z przepisów na niezałatwienie sprawy w określonym terminie stronie służy zażalenie od organu administracji publicznej wyższego stopnia. Jeżeli zażalenie okaże się uzasadnione, organ wyższego stopnia wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz żąda wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Z kolei art. 227 k.p.a. umożliwia wniesienie skargi na zaniedbania lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników, w tym w szczególności na przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie sprawy.

W praktyce mogą powstawać wątpliwości, od jakiego zdarzenia należy liczyć termin do zatwierdzenia ugody. Możliwe są dwie sytuacje. Pierwsza to chwila zawarcia ugody - złożenie oświadczeń woli przez strony kształtujące swoje prawa i obowiązki i podpisania egzemplarza ugody. Druga to moment spisania przez pracownika organu administracji oświadczeń woli stron i umieszczenia ich oraz innych wymaganych prawem elementów na egzemplarzu ugody (data sporządzenia ugody, która zamieszczona jest na jej egzemplarzu). Przyjmuje się, że zatwierdzenie ugody powinno być załatwione w terminie siedmiu dni od daty uwiecznionej na egzemplarzu ugody.

Zatwierdzenie ugody powoduje, że wywołuje ona takie same skutki jak decyzja administracyjna. W przypadku odmowy zatwierdzenia ugody organ jest obowiązany załatwić sprawę w drodze decyzji, jeżeli strony nie złożyły zgodnego oświadczenia o zamiarze ponownego zawarcia ugody. Gdy strony złożyły takie oświadczenie, organ jest obowiązany do odroczenia wydania decyzji i wyznaczenia stronom terminu do zawarcia ugody.

Z dniem, w którym postanowienie o zatwierdzeniu ugody staje się ostateczne, ugoda staje się wykonalna, co oznacza, iż może zostać wykonana dobrowolnie lub przymusowo na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji.

HW