Jak można się odwołać od tajnych klauzul

Czytelnik złożył w firmie farmaceutycznej prośbę o udostępnienie informacji o przypadkach reklamacji leków w ostatnich trzech latach. Otrzymał odpowiedź odmowną. Pracownik firmy stwierdził, że są to dane tajne.

- Jak można odwołać się od decyzji pracownika lub funkcjonariusza nadającego dokumentom klauzulę tajności - pyta pan Janusz z Łodzi.

Na odmowę udzielenia informacji służy zażalenie do kierownika jednostki. Jeśli kierownik nie uwzględni prośby, można złożyć skargę do sądu administracyjnego. Co więcej, osoba, która odmawia udzielenia informacji, zasłaniając się tajemnicą, odpowiada służbowo w ramach stosunku pracy. Ponadto art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych stanowi, że osoba upoważniona do podpisania dokumentu z oznaczeniem dla niego klauzuli tajności ponosi odpowiedzialność za przyznanie tej klauzuli. Zatem funkcjonariusz, który przyznał klauzulę, ma wyrażać zgodę na zmianę lub zniesienie klauzuli. Przy czym same zasady odpowiedzialności za naruszające prawo nałożenie lub zniesienie klauzuli są określone w innych aktach normatywnych, przede wszystkim w kodeksie karnym. Art. 21 ust. 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych przewiduje obowiązek notyfikacji, czyli potwierdzenia i skontrolowania zauważonego przez odbiorcę informacji niejawnej faktu wyraźnego zawyżenia lub zaniżenia klauzuli tajności. Tej weryfikacji dokonuje funkcjonariusz, który nadał klauzulę albo jego przełożony. Można więc wszcząć wewnętrzną kontrolę, gdy zaniżenie lub zawyżenie klauzuli budzi wątpliwości. Argumenty te powtórzył Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 października 2009 r. (sygn. akt K 26/08).

Katarzyna Żaczkiewicz

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 3 i 5 ustawy z 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. nr 11, poz. 95 z późn. zm.).