Jak bez kosztów podnieść kwalifikacje

Bezrobotny w ogóle nie może - bez groźby utraty statusu - osiągać dodatkowych dochodów z tytułu jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Może natomiast osiągać określone przez prawo przychody, niepochodzące z pracy (np. ze sprzedaży) ale nie wyższe niż 638 zł (połowa płacy minimalnej) miesięcznie. Prawo przewiduje jednak wyjątki od tej zasady. Bezrobotny, bez groźby utraty statusu, może uzyskiwać przychody w dowolnej wysokości z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. A także przychody określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem osoba fizyczna nie zapłaci podatku PIT od przychodu ze sprzedaży (ale nie z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej) nieruchomości po pięciu latach od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie. Nie zapłaci podatku (więc nie ma to wpływu na status bezrobotnego) także od sprzedaży rzeczy ruchomej, jeśli posiada ją dłużej niż pół roku.

Jeśli bezrobotny sprzeda rzecz ruchomą lub nieruchomość przed upływem tych terminów, to straci status bezrobotnego. W naszym przykładzie bezrobotny sprzedał rzecz ruchomą (aparat fotograficzny) w ciągu dwóch miesięcy od jej zakupu, dlatego dyrektor urzędu pracy wykreśli go z rejestru bezrobotnych. Nie mając statusu bezrobotnego, nie może wziąć udziału w szkoleniu finansowanym z Funduszu Pracy.

Art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 200 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Art. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

Przygotowanie zawodowe dorosłych odbywa się w formie praktycznej nauki zawodu lub przyuczenia do pracy dorosłych. Praktyczna nauka zawodu kończy się egzaminem kwalifikacyjnym na tytuł zawodowy, przeprowadzanym przez komisję egzaminacyjną, powoływaną przez kuratora oświaty lub egzaminem czeladniczym. Przyuczenie do pracy dorosłych kończy się egzaminem sprawdzającym. Bezrobotny, który z własnej winy przerwał program przygotowania zawodowego lub nie przystąpił do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub egzaminu sprawdzającego, musi zwrócić jego koszty poniesione z Funduszu Pracy. Fundusz płaci co miesiąc bezrobotnemu stypendium w kwocie 575 zł (100 proc. zasiłku dla bezrobotnych) lub 690 zł (120 proc. zasiłku), jeśli ma wykształcenie gimnazjalne lub niższe, nie ma kwalifikacji zawodowych lub ma więcej niż 50 lat. Przedsiębiorca z funduszu otrzymuje co miesiąc kwotę odpowiadającą do 2 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Ta kwota jest przeznaczona m.in. na materiały i surowce, odzież roboczą czy posiłki regeneracyjne.

Art. 53a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji...

Bezrobotny może otrzymać równowartość 400 proc. średniej płacy. Pożyczka jest nieoprocentowana, a okres jej spłaty nie może przekroczyć 18 miesięcy od ustalonego w umowie dnia zakończenia szkolenia. W przypadku wykorzystania pożyczki na cele inne niż określone w umowie, niepodjęcia lub nieukończenia szkolenia pożyczka podlega bezzwłocznemu zwrotowi w całości, wraz z odsetkami ustawowymi. Odsetki ustawowe ustala się także od kwoty pożyczki niespłaconej w terminie.

Art. 42 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji...

Zgodnie z interpretacją przedstawioną przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej urząd pracy może skierować bezrobotnego na szkolenie, które będzie trwało krócej niż 30 godzin zegarowych w tygodniu. Mimo że zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy szkolenie powinno trwać nie krócej niż 30 godzin zegarowych w tygodniu, starosta na wniosek bezrobotnego może więc sfinansować ze środków Funduszu Pracy, do wysokości przeciętnego wynagrodzenia, koszty egzaminów umożliwiających uzyskanie świadectw, dyplomów, zaświadczeń, określonych uprawnień zawodowych lub tytułów zawodowych oraz koszty uzyskania licencji niezbędnych do wykonywania danego zawodu. Jeśli starosta wyrazi zgodę na szkolenie zaproponowane przez bezrobotnego, zapłaci za nie maksymalnie ponad 9 tys. zł (trzy średnie płace). Jeśli to urząd pracy skieruje go na szkolenie, wtedy poniesie pełne jego koszty.

Art. 40, 41 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji...

Osobie bezrobotnej biorącej udział w unijnym projekcie szkoleniowym w ramach Poddziałania 6.1.1 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, której przyznano stypendium stażowe lub szkoleniowe, nie przysługuje prawo do pobierania zasiłku za okres uczestnictwa w unijnym szkoleniu. Prawo do stypendium stażowego w takich projektach mają osoby odbywające staż u pracodawcy. Stypendium nie może przekroczyć kwoty minimalnego wynagrodzenia, które wynosi obecnie 1276 zł. Natomiast stypendium szkoleniowe w unijnych projektach szkoleniowych jest obligatoryjną formą wsparcia, która powinna zostać uwzględniona w każdym unijnym projekcie szkoleniowym realizowanym w ramach Poddziałania 6.1.1 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w projektach szkoleniowych realizowanych na terenie całego kraju obowiązuje jednolita stawka godzinowa. Za godzinę uczestnictwa w szkoleniu zawodowym szkolący się otrzymuje 4 zł.

Art. 53 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji...

Firma szkoleniowa jest zobowiązana pobrać zaliczkę na poczet podatku dochodowego i wystawić uczestnikowi szkolenia PIT-11. W przypadku stypendium szkoleniowego wypłacanego za udział w krótkim szkoleniu, jego uczestnik może nie przekroczyć kwoty wolnej od podatku. Organizator szkolenia nie musi w takiej pobierać zaliczki na podatek dochodowy, jeśli stypendium było jedynym przychodem uzyskanym przez uczestnika szkolenia. W takim przypadku wystawia mu PIT-8C. Podmioty realizujące szkolenia mają obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne za osoby biorące udział w projekcie zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Obowiązek ten dotyczy osób niezarejestrowanych przez powiatowe urzędy pracy.

Art. 16 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 z późn. zm.).

Art. 87 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, (t.j. Dz.U. 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, wyrejestrowanie osoby bezrobotnej nie powinno odbywać się w sposób automatyczny, a każdorazowa decyzja w tej sprawie powinna zostać poprzedzona indywidualną analizą sytuacji danego uczestnika projektu, uwzględniającą m.in. przydatność wsparcia do znalezienia przez niego zatrudnienia oraz powrotu na rynek pracy. Warunkiem zachowania statusu bezrobotnego przez uczestnika szkoleń zarejestrowanego w urzędzie pracy jest spełnienie wymogów, o których jest mowa w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W szczególności miesięczny przychód bezrobotnego nie może przekroczyć połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 638 zł. A stypendium szkoleniowe jest uznawane za taki przychód. Bezrobotny uczestniczący w unijnym szkoleniu musi powiadomić o tym powiatowy urząd pracy w ciągu siedmiu dni.

Art. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji...

Uczestnikom szkoleń przysługuje zwrot kosztów dojazdu na szkolenie. Dotyczy to przejazdu najtańszym możliwym środkiem komunikacji. Potwierdzeniem poniesienia wydatku na dojazd jest bilet PKP lub PKS. W uzasadnionych przypadkach organizator szkolenia może zrefundować uczestnikowi koszty dojazdu na szkolenie własnym samochodem. Chodzi o sytuację, kiedy uczestnik musi dojechać na szkolenie z miejscowości, w której brak jest regularnej komunikacji publicznej. Wysokość refundacji nie może jednak przekroczyć kosztów jednostkowych cen biletu PKS lub PKP. Uczestnik składa oświadczenie, podając pokonywaną odległość oraz ilość zużytego paliwa i poniesione koszty.

Art. 27 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 84, poz. 712).

Paweł Jakubczak

Beata Lisowska

gp@infor.pl