Kiedy przysługuje zwrot opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej

Starosta zezwolił czytelnikowi na trwałe wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, który chce on przeznaczyć pod budowę budynku mieszkalnego. W decyzji określono opłatę roczną z tego tytułu. Czytelnik zrezygnował jednak z części prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i zażądał od starosty zwrotu części uiszczonej opłaty - odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji. Starosta odmówił mu, twierdząc, że nie jest właściwym organem do dokonania zwrotu. Jaki organ powinien zwrócić należność?

Opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej są dochodami budżetu województwa (art. 22b ust. 1 pkt 2 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych; dalej: ustawa). Dlatego właściwym organem administracji do wydania decyzji w sprawie nienależnie pobranej opłaty z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej jest marszałek województwa, a nie starosta. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 września 2010 r. (II OSK 1127/2010, LexPolonica nr 2476324).

NSA wyjaśnił, że sam zwrot należności jako czynność materialno-techniczna nie wymaga wydania aktów administracyjnych (decyzji). Zwrot należności przysługuje w przypadku, kiedy właściciel w okresie 2 lat zrezygnuje w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji (art. 12 ust. 2 ustawy). Powinien on nastąpić w terminie do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji.

Jednak odmowa zwrotu należności nie może być zakwalifikowana jako czynność faktyczna. Należy ją potraktować, zdaniem NSA, jako władczą wypowiedź organu administracji, kształtującą sytuację uprawnionej osoby.

Oznacza to więc, że właściwą formą odmowy zwrotu uiszczonej opłaty z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej jest decyzja administracyjna, wydawana na podstawie art. 12. ust. 2 ustawy w związku z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego.

Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji

Leszek Jaworsk

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 12 ust. 2 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266 z późn. zm.).