Jakie środki egzekucyjne mogą być stosowane przez organy administracyjne

@RY1@i02/2011/236/i02.2011.236.08800070a.802.jpg@RY2@

Łukasz Łazuch, doradca podatkowy

Zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego są uregulowane w ustawie z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w dministracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn.zm.) Pod pojęciem egzekucji administracyjnej należy rozumieć stosowanie przez powołane do tego organy przewidzianych w ustawie środków przymusu państwowego służących doprowadzeniu do wykonania przez podmioty (zobowiązanych) obowiązków wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych oraz innych obowiązków poddanych egzekucji.

W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym organ egzekucyjny może zastosować następujące środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni.

Organy egzekucyjne w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnych mogą prowadzić egzekucję z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych, papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z ruchomości i nieruchomości.

Organ egzekucyjny może stosować jedynie te środki egzekucyjne, które przewiduje ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawową zasadą jest, iż stosowane są środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania tych obowiązków. W zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym jest to: naczelnik urzędu skarbowego; właściwy organ gminy o statusie miasta oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego; przewodniczący organu orzekającego w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, dyrektor oddziału ZUS, dyrektor izby celnej, dyrektor regionalnego oddziału Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a także inne organy w zakresie określonym odrębnymi ustawami. Spośród tych organów najszersze uprawnienia do prowadzenia egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym ma naczelnik urzędu skarbowego i może on stosować wszystkie środki egzekucyjne. W przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym organem egzekucyjnym jest: wojewoda; właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego; kierownik wojewódzkiej oraz powiatowej służby, inspekcji lub straży, a w przypadkach określonych szczególnymi przepisami - każdy organ policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu lub Straży Granicznej, generalny inspektor ochrony danych osobowych, organ Państwowej Inspekcji Pracy, organ straży pożarnej kierujący akcją ratowniczą, a także inne organy powołane do ochrony spokoju, bezpieczeństwa, porządku, zdrowia publicznego lub mienia społecznego.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że egzekucji administracyjnej nie podlegają, m.in. przedmioty urządzenia domowego, zapasy żywności i opału, niezbędne dla zobowiązanego i będących na jego utrzymaniu członków rodziny na okres 30 dni; jedna krowa lub dwie kozy albo trzy owce, potrzebne do wyżywienia zobowiązanego i będących na jego utrzymaniu członków rodziny, wraz z zapasem paszy i ściółki do najbliższych zbiorów; narzędzia i inne przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście przez zobowiązanego, z wyłączeniem środka transportu, oraz surowce niezbędne do tej pracy na okres 7 dni; przedmioty niezbędne do pełnienia służby przez zobowiązanego lub do wykonywania przez niego zawodu; pieniądze w kwocie 760 zł.

MM