Czy można nałożyć karę za nielegalną zmianę przeznaczenia lokalu

@RY1@i02/2011/168/i02.2011.168.207.006b.001.jpg@RY2@

Zygmunt Wielogórski starosta siedlecki

Przepisy ustawy - Prawo budowlane przewidują dwie możliwości ingerencji organu nadzoru budowlanego w przypadku nieprawidłowego użytkowania obiektu budowlanego. Pierwszą podstawą ingerencji organu jest uregulowanie zawarte w art. 71a prawa budowlanego przewidujące wymierzenie opłaty legalizacyjnej w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu bez jej zgłoszenia właściwemu organowi nadzoru budowlanego. Drugą możliwość ingerencji organu nadzoru budowlanego w przypadku nieprawidłowego użytkowania obiektu budowlanego przewiduje art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 kwietnia 2008 r. II SA/Po 484/2007 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do potrzeby ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi (lub jego części), związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego użytkowania. W razie stwierdzenia wykorzystywania obiektu budowlanego niezgodnie z jego przeznaczeniem określonym w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę albo w zgłoszeniu organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wszcząć z urzędu postępowanie zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Zgodnie z art. 71a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać postanowienie nakładające na osobę, która dokonała takiej zmiany, obowiązek zaprzestania użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W takim przypadku organy nadzoru muszą także nakazać osobie, która dokonała nielegalnej zmiany, przedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów, które są wymagane przy legalnej zmianie sposobu użytkowania. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego właściwy organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku. W przypadku jego wypełnienia nadzór budowlany w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Jeżeli osoba, która dokonała nielegalnej zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, nie wykona w terminie nałożonego na nią obowiązku, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Procedura związana z nałożeniem opłaty legalizacyjnej zgodnie z art. 71a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane stanowi konsekwencję wyrażenia zgody organu nadzoru budowlanego na legalizację zmiany sposobu użytkowania obiektu. W praktyce oznacza to, że wydanie przez właściwy organ postanowienia w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej nie wpływa na samą legalizację zmiany sposobu użytkowania obiektu.

Postępowanie w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej różni się zasadniczo od postępowania w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej w przypadku samowoli budowlanej W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej związanej z samowolą budowlaną właściwy organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.

Skutkiem zaś niedokonania opłaty legalizacyjnej związanej z nielegalną zmianą sposobu użytkowania budynku nie będzie wydanie aktu prawnego, lecz na podstawie przepisu art. 59g ust. 3 prawa budowlanego podjęcie przez właściwy organ czynności mających na celu jej ściągnięcie w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

ŁS