Kto może sprawdzać urządzenia do e-myta

Czy tylko Inspekcja Transportu Drogowego może skontrolować działanie urządzenia, które powinno być włączone w trakcie jazdy ciężarówki lub autobusu - pyta Arkadiusz z Łomży.

Kontroli poprawności uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych i autostradach mogą dokonywać policjanci, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, naczelnicy urzędów celnych i dyrektorzy izb celnych oraz funkcjonariusze Straży Granicznej. Wynika to z rozporządzenia ministra infrastruktury z 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, które weszło w życie 1 lipca 2011 r. Od tego czasu obowiązuje w Polsce elektroniczny system poboru opłat za przejazd po drogach krajowych i autostradach.

Zgodnie z rozporządzeniem funkcjonariusze poszczególnych służb mogą sprawdzać, czy np. ciężarówka poruszająca się po płatnym odcinku drogi nie tylko ma zainstalowane specjalne urządzenie viaBox do naliczania opłat za przejazd. Mogą sprawdzić, czy jest ono uruchomione. Ponadto służby te mogą też sprawdzić, czy kierowca pojazdu uiszcza opłaty za przejazd po drogach krajowych i czy nie próbuje ich zaniżać. Dlatego weryfikacji podlega także to, jaką normę emisji spalin (Euro) ma rzeczywiście dany pojazd i czy ustawienia urządzenia viaBox odpowiadają tej normie. Jest to o tyle istotne, że stawki za przejazd są zróżnicowane w zależności od normy ekologicznej silnika pojazdu. Przykładowo przy 12-tonowej ciężarówce płaci się 0,53 zł za przejechany kilometr po autostradzie, gdy silnik ma normę Euro 2 lub 0,27 zł przy normie Euro 5.

Inspektorzy lub policja mogą zgodnie z rozporządzeniem nie tylko weryfikować ustawienia urządzenia, ale sprawdzić też, czy opłata za przejazd po drogach została wniesiona i czy w odpowiedniej wysokości. Mogą też sprawdzić, czy w ustawieniach zgadza się kategoria pojazdu, gdyż, co do zasady, za większe auta są wyższe opłaty za każdy kilometr.

Kontroli pojazdów i prawidłowości wnoszenia elektronicznych opłat można dokonywać przy użyciu automatycznych urządzeń stacjonarnych i przenośnych. Sprzęt taki może być montowany np. na specjalnych bramach na odcinkach dróg, gdzie pobierane są opłaty i rejestrowane pojazdy wjeżdżające na płatny odcinek. Zgodnie z rozporządzeniem urządzenie takie zapisuje obraz pojazdu oraz lokalizację i dane urządzenia, które stwierdziło naruszenie i sprawdzenie danych elektronicznych, stanowiących dowody naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty.

Elektroniczny system poboru opłat, który ruszył 1 lipca 2011 r., zastąpił opłaty ryczałtowe (tzw. winiety) za przejazd po drogach, które były wnoszone np. za jazdę autem przez cały rok. Kierowcy pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony muszą mieć więc specjalne urządzenie, które w momencie wjazdu na płatny odcinek trasy nalicza należność za każdy przejechany kilometr.

Łukasz Kuligowski

lukasz.kuligowski@infor.pl

Par. 3 - 7 rozporządzenia ministra infrastruktury z 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz.U. nr 133, poz. 773).