Kto będzie mógł być właścicielem złóż gazu

Czytelnik słyszał, że na terenach, na których mieszka, mogą występować złoża gazu łupkowego.

- Czy jeżeli takie informacje się potwierdzą, to będę właścicielem części złóż znajdujących się pod moją działką - pyta pan Marian z województwa pomorskiego.

Na podpis prezydenta i publikację w Dzienniku Ustaw oczekuje nowa ustawa Prawo górnicze i geologiczne. Jedna z najważniejszych zmian dotyczy własności złóż kopalin. Skarb Państwa będzie właścicielem kopalin strategicznych, czyli istotnych dla rozwoju gospodarczego kraju (np. ropa, węgiel kamienny i brunatny, rudy metali). Pozostałe kopaliny będą objęte własnością gruntową.

Skarb Państwa (z wyłączeniem innych osób) będzie mógł korzystać z przedmiotu własności górniczej albo rozporządzać tym prawem wyłącznie przez ustanowienie użytkowania górniczego. Ustanowienie użytkowania górniczego nastąpi w drodze umowy zawartej na piśmie pod rygorem nieważności. Będzie ona zawierana na czas oznaczony, jednak nie dłuższy niż 50 lat. W dokumencie musi zostać określone wynagrodzenie z racji ustanowienia użytkowania górniczego i sposób jego zapłaty.

Co ważne, ten, kto rozpozna złoże kopaliny stanowiące przedmiot własności górniczej i udokumentuje je w stopniu umożliwiającym sporządzenie projektu zagospodarowania złoża oraz uzyska decyzję zatwierdzającą dokumentację geologiczną tego złoża, będzie mógł żądać ustanowienia na jego rzecz użytkowania górniczego z pierwszeństwem przed innymi. Takie roszczenia wygasną jednak z upływem 5 lat od dnia doręczenia decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną.

Istotną informacją dla właścicieli gruntów jest także to, że jeżeli ich nieruchomość lub jej część będzie niezbędna do wykonywania działalności regulowanej ustawą, przedsiębiorca zajmujący się eksploatacją złóż będzie mógł żądać umożliwienia korzystania z tej nieruchomości lub jej części.

Takie obciążenie będzie ustanawiane na czas oznaczony i za odpowiednim wynagrodzeniem. W każdym razie korzystanie z prywatnych gruntów przez przedsiębiorców górniczych nie będzie mogło obejmować prawa do pobierania pożytków z nieruchomości.

Z kolei jeżeli na skutek ograniczenia prawa nieruchomość lub jej część nie będzie się nadawała do wykorzystania na dotychczasowe cele, właściciel (użytkownik wieczysty) będzie mogła żądać, aby przedsiębiorca dokonał jej wykupu.

Rozstrzyganiem sporów pomiędzy właścicielami gruntów a firmami zajmującymi się eksploatacją kopalin będą rozpoznawały sądy powszechne.

Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2012 r.

Istotą nowego rozwiązania jest rozerwanie więzi prawnej między nieruchomością gruntową a złożem kopaliny. Polega to na przyjęciu, że niektóre z tych złóż nie są częściami składowymi nieruchomości. Są one natomiast przedmiotem odrębnego prawa majątkowego, przysługującego wyłącznie Skarbowi Państwa

adam.makosz@infor.pl

Art. 10 - 18 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze.