Jak właściwie zorganizować loterię fantową lub promocyjną

Loteria promocyjna jest grą losową podlegającą rygorom ustawy o grach hazardowych. Podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Udział w loterii następuje przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii. Jeżeli planowana przez przedsiębiorcę loteria spełnia warunki określone dla loterii promocyjnej, to jej organizacja będzie dozwolona na zasadach określonych w tej ustawie, tzn. na podstawie udzielonego zezwolenia.

Zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej na obszarze właściwości miejscowej jednego dyrektora izby celnej udziela dyrektor izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej loteria ma być urządzona. Na rozpatrzenie wniosku organ wydający zezwolenie ma 2 miesiące od jego złożenia. Opłata za wydanie zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej wynosi 10 proc. wartości puli nagród, jednak nie mniej niż 50 proc. kwoty bazowej (w 2011 roku kwota bazowa wynosi 3394,58 zł).

Warto wskazać, że loterie promocyjne różnią się od loterii fantowych, które również są grą losową określoną w ustawie o grach hazardowych, sposobem uczestnictwa oraz celem urządzania loterii. Uczestnictwo w loteriach promocyjnych jest nieodpłatne, natomiast w razie chęci uczestnictwa w loterii fantowej należy nabyć los lub inny dowód udziału, a dochód z ich sprzedaży przeznacza się na cel charytatywny.

Prowadzenie działalności w zakresie loterii promocyjnych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od gier.

Art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 3, art. 40, art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Za udzielenie zezwolenia na zorganizowanie loterii fantowej, o której mowa w ustawie o grach hazardowych, pobierane są opłaty. Dotyczy to także loterii organizowanych np. przez szkoły, parafie czy domy dziecka. Opłata za udzielenie zezwolenia na urządzanie loterii fantowej wynosi obecnie 100 proc. kwoty bazowej, a gdy zezwolenie dotyczy gier urządzanych na obszarze jednego województwa - 50 proc. kwoty bazowej.

Jednak w projekcie nowelizacji ustawy o grach hazardowych (przekazanym do Senatu) została zaproponowana zmiana tej regulacji. I tak opłata za zezwolenie na urządzenie loterii fantowej, w której wartość puli wygranych nie przekracza wysokości ustalonej kwoty bazowej (w 2011 r. jest to 3394,58 zł), ma wynosić 1 proc. kwoty bazowej. Zmiana wynika z konieczności dostosowania w takim przypadku opłaty do możliwości płatniczych organizatora loterii. Powinna ona pełnić funkcję bardziej rejestracyjną niż fiskalną.

Art. 69 ust. 1 pkt 4 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Grami losowymi w rozumieniu ustawy o grach hazardowych są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Do gier losowych zalicza się m.in. loterie fantowe, w których uczestniczy się przez nabycie losu lub innego dowodu udziału w grze, a podmiot urządzający loterię oferuje wyłącznie wygrane rzeczowe. Loterie takie można organizować jednorazowo w skali ogólnokrajowej lub lokalnej. Dochód z loterii fantowej przeznaczany jest w całości na realizację celów społecznie użytecznych, w szczególności dobroczynnych.

Loterie fantowe mogą być urządzane po uzyskaniu zezwolenia właściwego dyrektora izby celnej. Zezwolenia na urządzenie loterii fantowej urządzanej na obszarze właściwości miejscowej jednego dyrektora izby celnej udziela dyrektor izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej będzie urządzana i prowadzona taka gra, natomiast zezwolenia na urządzenie loterii fantowej urządzanej na obszarze właściwości miejscowej więcej niż jednego dyrektora izby celnej udziela dyrektor izby celnej właściwy według miejsca zamieszkania lub siedziby wnioskodawcy. Rozpatrzenie wniosku o udzielenie zezwolenia następuje w terminie 2 miesięcy od dnia jego złożenia.

Warto wskazać, że przepisy różnicują wymogi co do zawartości wniosku o udzielenie zezwolenia na urządzanie loterii fantowej w zależności od wartości nagród. Mniej wymogów trzeba spełnić, gdy wniosek dotyczy udzielenia zezwolenia na urządzenie loterii fantowej, w której wartość puli wygranych nie przekracza wysokości ustalonej, zgodnie z przepisami ustawy, kwoty bazowej - ta w 2011 r. wynosi 3394,58 zł. Tego rodzaju wniosek pośród innych wymaganych dokumentów powinien zawierać przykładowo wzór losu lub innego dowodu udziału w grze zamiast specjalistycznej ekspertyzy losów oraz oświadczenie o legalności źródeł pochodzenia kapitału zakładowego, środków finansowych lub innego majątku przeznaczonego na urządzenie loterii fantowej zamiast dokumentów potwierdzających taką legalność.

Art. 7, art. 38, art. 40 ust. 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Urządzanie gier hazardowych, w tym loterii fantowych, jest opodatkowane podatkiem od gier. Obowiązkowi podatkowemu podlegają zatem również loterie fantowe. Podstawa opodatkowania w loterii pieniężnej stanowi suma wpływów uzyskanych ze sprzedaży losów lub innych dowodów udziału w grze. Stawka podatku wynosi 10 proc.

Podatnicy organizujący loterię fantową mają obowiązek złożenia deklaracji podatkowej POG-5 wraz z załącznikiem POG-5/D oraz zapłaty podatku od gier w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy rozliczenie.

Dodatkowo podatnicy urządzający loterię fantową niezależnie od obowiązku złożenia deklaracji podatkowej są zobowiązani do przedstawienia właściwemu naczelnikowi urzędu celnego sporządzonego na podstawie dokumentacji, o której mowa w art. 78 ust. 1 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, rozliczenia wyniku finansowego urządzanych gier w terminie 30 dni od dnia zakończenia gry określonego w zezwoleniu.

Art. 73 pkt 1, art. 74 pkt 1, art. 75 ust. 1 i ust. 9 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Osoby pełniące funkcję lub zajmujące stanowisko, z którymi wiąże się obowiązek nadzorowania m.in. loterii fantowej, zobowiązane są dysponowć świadectwem zawodowym. Podkreślić jednak należy, że projekt nowelizacji ustawy o grach hazardowych, nad którym obecnie pracuje Senat, zawiera zmianę w tym zakresie. Dzięki niej osoby nadzorujące i bezpośrednio prowadzące loterię fantową, w której pula nagród nie przekracza równowartości ustalonej kwoty bazowej, nie będą musiały uzyskiwać świadectwa zawodowego. W tej sytuacji wystarczające będzie jedynie dołączenie do wniosku o udzielenie zezwolenia na urządzenie takiej loterii fantowej oświadczenia osoby nadzorującej oraz osoby bezpośrednio prowadzącej loterię o znajomości przepisów ustawy w zakresie loterii fantowych.

Zmiana wynika z tego, że w przypadku loterii fantowych o niskiej łącznej wartości wygranych (w 2011 r. kwota bazowa wynosi 3394,58 zł) wymóg uzyskiwania świadectwa zawodowego dla organizatora tego rodzaju okazjonalnej loterii jest znacznym utrudnieniem.

Art. 38 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Loterie fantowe i promocyjne mogą być urządzane jednorazowo w skali ogólnokrajowej lub lokalnej zgodnie z zatwierdzonym regulaminem. Wniosek o udzielenie zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej powinien zawierać projekt regulaminu loterii. W przypadku loterii fantowej ważne jest, że regulamin powinien wyraźnie określać cel społecznie użyteczny, na który zostanie przeznaczony dochód ze sprzedaży losów. Zatwierdzania regulaminu loterii fantowej i loterii promocyjnej oraz zmian tych regulaminów dokonuje dyrektor izby celnej.

Art. 60 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Loterie fantowe mogą być urządzane na podstawie udzielonego zezwolenia i zgodnie z zatwierdzonym regulaminem. Dotyczy to także loterii organizowanych np. przez kościelne osoby prawne na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą.

Dochód ze sprzedaży losów lub innych udziałów w grze w przypadku loterii fantowej musi być w całości przeznaczony na realizację określonych w zezwoleniu i regulaminie gry celów społecznie użytecznych, w szczególności dobroczynnych. Jest to obowiązkiem prawnym organizatora loterii, w związku z czym podmioty je organizujące nie mogą w sposób dowolny decydować o sposobie przeznaczenia dochodu uzyskanego z ich urządzania.

Organizator loterii fantowej, w tym wypadku parafia, ma obowiązek przedstawić organowi, który udzielił zezwolenia, w terminie 30 dni od dnia zakończenia urządzanej gry, szczegółową informację o realizacji obowiązku przekazania całości dochodu ze sprzedaży losów na cel dobroczynny.

Art. 16 ust. 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 z późn. zm.).

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl