Jak legalnie wyciąć drzewa na swojej posesji, w lesie i na polu

Czy muszę mieć zezwolenie na zebranie wiatrołomów

@RY1@i02/2012/194/i02.2012.194.18300110e.815.jpg@RY2@

Drewno pozyskane w lasach podlega ocechowaniu. To, które pochodzi z lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, cechuje starosta, który wystawia właścicielowi lasu dokument stwierdzający legalność pozyskania drewna. Jeżeli nadzór został powierzony nadleśniczemu na mocy porozumienia, to cechowania dokonuje upoważniony przez nadleśniczego pracownik nadleśnictwa. Cechowania drewna w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa dokonuje się w miejscu jego pozyskania.

Podstawa prawna

Art. 14a ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2011 r. nr 12, poz. 59 z późn. zm.).

Czy mogę zostać ukarany za nielegalny wyrąb

@RY1@i02/2012/194/i02.2012.194.18300110e.816.jpg@RY2@

Wycięcie lub zniszczenie drzew lub krzewów bez zezwolenia objęte jest sankcją w postaci kary pieniężnej. Wymierzenie kary pieniężnej jest obligatoryjne. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta muszą wymierzyć administracyjną karę pieniężną za nielegalne usunięcie drzew lub krzewów. Ukaranym można zostać nawet za zniszczenie drzew, krzewów lub terenów zieleni spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych. Administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów.

Podobnie traktowany jest właściciel lub posiadacz lasu, który dokonuje wyrębu drzewa w należącym do niego lesie albo w inny sposób pozyskuje z tego lasu drewno niezgodnie z planem urządzenia lasu, uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją określającą zadania z zakresu gospodarki leśnej albo bez wymaganego pozwolenia. Taka osoba podlega karze grzywny. Może ona wynieść od 20 zł do 5 tys. zł. W razie popełnienia takiego wykroczenia sąd orzeka przepadek pozyskanego drewna.

Podstawa prawna

Art. 88 - 89 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.).

Art. 158 ustawy z 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2010 r. nr 46, poz. 275 z późn. zm.).

Czy muszę uzyskać zezwolenie na usunięcie drzewa

@RY1@i02/2012/194/i02.2012.194.18300110e.817.jpg@RY2@

Co do zasady usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić tylko po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Zezwolenie nie jest jednak wymagane w przypadku wycinki drzew lub krzewów owocowych, z wyłączeniem tych rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody.

Należy pamiętać, że przepisów ustawy o ochronie środowiska dotyczących procedury uzyskiwania zezwoleń na wycinkę nie stosuje się do drzew lub krzewów rosnących w lasach. W niektórych przypadkach zezwolenie na wycinkę wydaje inny organ niż wójt, burmistrz, prezydent miasta. Przykładowo zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków. Z kolei gdy są one położone w obrębie pasa drogowego drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, szef urzędu gminy może wydać zezwolenie dopiero po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów na obszarach objętych ochroną krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody wymaga uzyskania zgody odpowiednio dyrektora parku narodowego albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

Podstawa prawna

Art. 83 ust. 1 - 2 i 5 - 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.).

Czy mogę dokonać wycinki młodych samosiejek

@RY1@i02/2012/194/i02.2012.194.18300110e.818.jpg@RY2@

W przypadku drzew młodszych niż 10 lat urzędowe zezwolenie na wycinkę nie jest wymagane. Ograniczenie to odnosi się do faktycznego biologicznego wieku drzewa, a nie do okresu, jaki upłynął od jego posadzenia na gruncie. Nie trzeba starać się także o zezwolenie na wycinkę drzew owocowych na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową. Zwolnione z konieczności starania się o urzędową zgodę na usunięcie drzew i krzewów są podmioty prowadzące ich plantacje albo gdy są one likwidowane w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych. Podobnie jest w przypadku drzew usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału. Bez zezwolenia wójta można usunąć drzewa, które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych. Te są usuwane na podstawie decyzji innego właściwego organu.

Podstawa prawna

Art. 83 ust. 6 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.).

Czy muszę wnieść opłatę za wycinkę drzew

@RY1@i02/2012/194/i02.2012.194.18300110e.819.jpg@RY2@

Regułą jest, że posiadacz nieruchomości musi zapłacić za usunięcie drzew lub krzewów. Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na wycinkę. Kwota jest wyliczana na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa. Stawki nie mogą przekraczać przykładowo za jeden centymetr obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm: 270 zł - przy obwodzie do 25 cm, 1,5 tys. zł - przy obwodzie od 201 do 300 cm czy 3,5 tys. zł - przy obwodzie powyżej 700 cm. Jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo. Stawkę za usunięcie metra kwadratowego powierzchni pokrytej krzewami ustala się w wysokości 200 zł.

Ustawa o ochronie przyrody wymienia kilkanaście sytuacji, w których nie pobiera się opłat za usunięcie drzew i krzewów. Nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, na których wyrąb osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. To samo tyczy się drzew, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Z opłaty jest zwolniona również wycinka drzew, gdy nie było wymagane zezwolenie, i tych, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń przesyłowych, a także z terenów zieleni komunalnej, z parków gminnych, z ogrodów działkowych i z zadrzewień, w związku z zabiegami pielęgnacyjnymi drzew i krzewów.

Podstawa prawna

Art. 85 i 86 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.).

Czy muszę podać obwód drzewa we wniosku

@RY1@i02/2012/194/i02.2012.194.18300110e.820.jpg@RY2@

Wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew powinien zawierać informacje na temat obwodu pnia każdego drzewa mierzonego na wysokości 130 cm. Dokument powinien ponadto zawierać imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości albo właściciela urządzeń przesyłowych (jeżeli o zgodę stara się np. zakład energetyczny). Musi też podać tytuł prawny władania nieruchomością (wymóg ten nie dotyczy wniosku przedsiębiorstwa przesyłowego). W piśmie musi znaleźć się też: nazwa gatunku drzewa lub krzewu oraz przeznaczenie terenu, na którym rośnie drzewo lub krzew (np. grunt orny, użytki zielone, zabudowa mieszkaniowa). Kolejnymi elementami wniosku są przyczyna i termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu oraz wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy. Ostatnim jest rysunek lub mapa określające usytuowanie drzewa lub krzewu w stosunku do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej nieruchomości.

Wniosek o usunięcie drzewa właściciel nieruchomości powinien złożyć w wydziale ochrony środowiska urzędu gminy, w której położona jest nieruchomość.

Podstawa prawna

Art. 83 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.).

Czy mogę wyciąć drzewa w związku z budową

@RY1@i02/2012/194/i02.2012.194.18300110e.821.jpg@RY2@

Także i w tym przypadku należy złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, które przeszkadzają w realizacji inwestycji budowlanej. Ponadto właściciel gruntu musi liczyć się z tym, że może otrzymać decyzję odmowną w sytuacji, gdy budowę można przeprowadzić w sposób niekolidujący z drzewami. Decyzja w sprawie wycinki drzew zależy od uznania organu, którego obowiązkiem jest dbałość o przyrodę. Nie można jednak przyjąć, że jest to uznanie bezgraniczne. Organ decydujący o zezwoleniu na wycinkę zobowiązany jest do poszukiwania rozwiązań korzystnych zarówno dla interesu publicznego, jak i dla inwestora. Zwłaszcza że przepisy ustawy o ochronie przyrody ani żadne inne przepisy nie dają wprost podstaw do przyjęcia prymatu interesu publicznego nad interesem właściciela nieruchomości. Decyzja odmowna nie może jednak ograniczać się do stwierdzenia, że istnieje możliwość poprowadzenia inwestycji bez wycinki drzew. Inwestycje wymagają najczęściej spełnienia wielu warunków wynikających z przepisów budowlanych, geodezyjnych, dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego terenu. W konsekwencji można ograniczyć zamiary inwestora tylko w wypadku bezspornego stwierdzenia, że wycinka drzew nie jest konieczna.

Podstawa prawna

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 885/09.

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl