Prawo wyboru sołtysa przysługuje mieszkańcom sołectwa

Zebranie wiejskie jest w sołectwie organem uchwałodawczym, zaś wykonawczym - sołtys. Zebranie wiejskie ma więc wyłącznie uprawnienie uchwałodawcze.

Rada Gminy W. podjęła 7 października 2011 r. uchwałę w sprawie podziału Sołectwa M.-S. na dwa odrębne sołectwa. Jednocześnie rada nadała przedmiotowym sołectwom statuty, w których postanowiła, że do zadań zebrania wiejskiego samorządu mieszkańców sołectwa w szczególności należy wybór sołtysa i rady sołeckiej. Na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.; dalej: u.s.g.) wojewoda lubelski jako organ nadzoru stwierdził nieważność tej uchwały.

W ocenie organu nadzoru regulacja ta narusza art. 36 ust. 2 u.s.g., który stanowi, że sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Nadanie w przepisie rangi statutowej zebraniu wiejskiemu charakteru elekcyjnego pozostaje także w sprzeczności z art. 36 ust. 1 u.s.g., w którym wyraźnie stwierdzono, że zebranie wiejskie jest w sołectwie organem uchwałodawczym, zaś wykonawczym - sołtys.

Jak słusznie stwierdził WSA w Opolu w wyroku z 15 września 2009 r. (II SA/Op 225/09), prawo wybierania sołtysa oraz członków rady sołeckiej z art. 36 ust. 2 u.s.g. nie może być utożsamiane i interpretowane poprzez prawo do udziału w zebraniu wiejskim, zdefiniowanym w art. 36 ust. 1 tej ustawy, stanowiącym, że organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie. Przepis art. 36 ust. 2 u.s.g. przesądził, że prawo wybierania sołtysa oraz członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym (mającym status stałego mieszkańca sołectwa, uprawnionego do głosowania), nie przysługuje natomiast organowi sołectwa, jakim jest zebranie wiejskie.

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody lubelskiego z 17 listopada 2011 r., NK-II.4131.394.2011.

Julita Karaś-Gasparska