Czy trzeba zawiadomić starostę o zamiarze wydobycia piasku

Czytelnik jest właścicielem nieruchomości rolnej, na której podczas wykonywania prac polnych odkrył złoża piasku. Chce wiedzieć, czy na jego wydobycie potrzebuje specjalnego pozwolenia.

Gdy wydobycie piasku nie będzie większe niż 10 m sześc. i zostanie on przeznaczony na własne potrzeby, czytelnik nie będzie musiał mieć zezwolenia na eksploatację złoża. Obowiązujące od 1 stycznia 2012 r. nowe przepisy prawa górniczego i geologicznego wprowadzają zmienione rozwiązania w zakresie eksploatacji kopalin. Zgodnie z nimi do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych do zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej własności (użytkowania wieczystego) nie stosuje się nowych przepisów zobowiązujących do uzyskania na tego rodzaju działalność koncesji.

Aby takie wydobycie, było możliwe bez specjalnego zezwolenia, konieczne jest spełnienie przez zainteresowanego czytelnika ustawowych warunków. Po pierwsze nie jest możliwe rozporządzanie taką kopaliną, a więc np. sprzedawanie jej nawet sąsiadom. Po drugie wydobycie nie może być większe niż 10 m sześc. w roku kalendarzowym. Jednocześnie zakazane jest używanie środków strzałowych, a więc materiałów wybuchowych w rozumieniu ustawy z 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz.U. nr 117, poz. 1007 z późn. zm.). Poza tym w trakcie wydobywania piasku czy żwiru nie może dojść do naruszenia przeznaczenia nieruchomości. Oznacza to, że działka rolna opisana przez czytelnika musi zachować swój status. Tym samym właściciel nie może w wyniku eksploatacji posiadanego złoża zamienić jej przykładowo w nieużytek rolny. Zgodnie z nową ustawą każdy, kto zamierza podjąć takie przedsięwzięcie, jest zobowiązany do wcześniejszego zawiadomienia o tym starosty. Musi to zrobić na piśmie na siedem dni przed przystąpieniem do eksploatacji złoża. W zawiadomieniu musi on także określić lokalizację zamierzonych robót oraz planowany czas ich wykonywania.

Jeśli wskazane powyżej warunki nie zostaną zachowane, właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, nakaże wstrzymanie wydobywania kopaliny. W takim przypadku kopia rozstrzygnięcia trafi też do szefa zarządu powiatu. Dodatkowo starosta ustali dla osoby prowadzącej taką działalność opłatę podwyższoną. Wyniesie ona czterdziestokrotność stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny pomnożonej przez jej ilość wydobytą bez koncesji. Stawki te zostały określone w załączniku do ustawy.

Nowością jest także powiązanie dopuszczalności podejmowania i wykonywania działalności regulowanej ustawą z przeznaczeniem nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku takiego planu - ze sposobem korzystania z nieruchomości określonym przez studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz z przeznaczeniem terenu wynikającym z innych rozwiązań, np. będących skutkiem wdrożenia obszarowych form ochrony przyrody, ochrony wód, zabytków. Dodatkowo nowe przepisy utrzymują dotychczasowy zakres obowiązku uzyskania koncesji. Obejmuje on działalność w zakresie: poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin (ograniczając jednak koncesjonowanie w tym zakresie wyłącznie do złóż objętych własnością górniczą), wydobywania kopalin ze złóż oraz podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji i podziemnego składowania odpadów.

Łukasz Sobiech

lukasz.sobiech@infor.pl

Art. 4 i 7 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 163, poz. 981).