Odrzucenie wniosku to nie zawsze koniec konkursu

Weszła w życie nowelizacja ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Obowiązujące od 28 czerwca zmiany dotyczą umocowania prawnego procedury odwoławczej podczas ubiegania się o dofinansowanie unijne.

Nowe prawo wdraża orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2011 r. (sygn. akt SK 9/08) oraz z 30 października 2012 r. (sygn. akt SK 8/12), które zanegowały konstytucyjność niektórych przepisów ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2006 r. nr 227, poz. 1658 z późn. zm.). Trybunał orzekł, że nie jest zgodne z konstytucją regulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w zakresie procedury odwoławczej na poziomie systemu realizacji programu operacyjnego, który nie ma charakteru powszechnie obowiązującego aktu prawnego.

W Ministerstwie Rozwoju Regionalnego trwają prace nad przygotowaniem komunikatu w sprawie listy programów operacyjnych na lata 2007-2013 i przysługujących w ich ramach środków odwoławczych oraz właściwych do ich rozpatrzenia instytucji. Wskaże on także środki odwoławcze, które przysługują w ramach konkretnych programów operacyjnych, a także instytucje mające kompetencje do ich rozpatrywania.

- Sama procedura odwoławcza raczej się nie zmieni - informuje Jan Rozputa z Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. - Celem noweli jest bowiem implementacja w polskim systemie prawnym wyroków Trybunału Konstytucyjnego z jednoczesnym utrzymaniem rozwiązań obowiązujących już w ramach poszczególnych programów operacyjnych na lata 2007-2013. Chodzi o to, aby nie zaburzać procesu wdrażania programów u schyłku obecnego okresu programowania - dodaje Rozputa.

Komunikat potwierdzi zatem prawdopodobnie aktualny stan prawny, zarówno w zakresie liczby środków odwoławczych przysługujących w ramach poszczególnych programów operacyjnych, jak i instytucji szczebla lokalnego oraz centralnego właściwych do ich rozpatrzenia.

Ścieżka protestu

Obecnie procedura administracyjna szczegółowo określa zasady odwoływania się od wyników oceny projektów dokonywanej na poszczególnych etapach oceny projektów, czyli następujących po analizie formalnej zgłoszonego w ramach konkursu projektu. Środki odwoławcze mogą być rozpatrywane w zakresie oceny zgodności projektu z kryteriami formalnymi, zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący.

Po ocenie wykonalności rozpatrywane mogą być natomiast kwestie proceduralne. Chodzi o sprawdzenie, czy właściwie przeprowadzona została ocena projektu zgłoszonego do dofinansowania oraz czy podczas analizy wniosku, obok treści, zostały uwzględnione załączniki. Wtedy też warto sprawdzić, czy prawidłowo została uzasadniona ocena wniosku. Kończąca procedurę ogłaszania wyników ocena punktowa, w skład której wchodzą analiza strategiczna i merytoryczna, może natomiast być analizowana pod kątem prawidłowości jej przeprowadzenia, ale również sposobu zsumowania punktów, braku uzasadnień przyznanej punktacji, nieuwzględnienia treści wniosku i załączników.

Zgodnie z obowiązującą procedurą na etapie przedsądowym podmiot starający się o dofinansowanie może złożyć protest, który powinien być rozpatrzony przez odpowiednią instytucję pośredniczącą (właściwą jednostkę wdrażania programów unijnych; dalej: JWPU). - Przez negatywną ocenę wniosku należy rozumieć taki wynik konkursu (lub jego etapu), który nie pozwala na zakwalifikowanie projektu do dofinansowania - tłumaczy Malina Gapik, specjalistka ds. finansowania samorządów. - Środek odwoławczy przysługuje na przykład w sytuacji, gdy projekt przeszedł pozytywnie wszystkie etapy oceny, ale nie został zakwalifikowany do dofinansowania ze względu na wyczerpanie puli środków przewidzianych w ramach konkursu i w związku z tym został umieszczony na liście rezerwowej.

Protest nie będzie analizowany, jeśli projekt uzyskał wystarczającą liczbę punktów, został zakwalifikowany do dofinansowania, ale kontraktacja programu stała się niemożliwa ze względu np. na wyczerpanie środków związanych z realizacją konkretnego programu operacyjnego.

Warunki oddalenia

Ważna jest także forma składania tego rodzaju odwołania. Protest może być wniesiony, jak precyzuje ustawa, wyłącznie w formie papierowej. Nie jest zatem dopuszczalne przekazanie pisma drogą elektroniczną czy też za pomocą faksu. Dokument musi być czytelnie podpisany przez wnioskodawcę lub osobę przez niego upoważnioną (w tym przypadku do głównego dokumentu musi być dołączone pisemne upoważnienie). Sposób dostarczenia protestu może być jednak dowolny. Dopuszczalnie jest przekazanie protestu bezpośrednio pracownikom JWPU, wysłanie go listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub nadanie za pośrednictwem firmy kurierskiej.

Na ustosunkowanie się do portestu jednostka ma 30 dni. Termin ten może zostać przedłużony o kolejne 15 dni, w przypadku gdy konieczne okaże się skorzystanie z opinii zespołu doradczego. JWPU musi jednak o tym zawiadomić wnioskodawcę listem poleconym.

- Protest wniesiony po terminie, w sposób sprzeczny z dołączonym do informacji o wynikach konkursu pouczeniem albo skierowany do niewłaściwej instytucji nie będzie w ogóle rozpatrywany - informuje Malina Gapik. - JWPU powinna jednak o tym fakcie także zawiadomić wnioskodawcę. Dopiero przekazanie takiej informacji kończy procedurę odwoławczą.

W czasie gdy protest czeka na rozstrzygnięcie, może zostać przez wnioskodawcę wycofany (także w tym przypadku obowiązuje forma pisemna). Jeżeli rezygnacja z tego trybu dochodzenia roszczeń wpłynie po dacie rozpatrzenia protestu, JWPU może pozostawić wniosek o odstąpienie od protestu bez rozpatrzenia, o czym powinna poinformować wnioskodawcę. Wycofany protest można złożyć ponownie, jednak pod warunkiem zachowania pierwotnego, przysługującego na złożenie tego rodzaju odwołania, terminu. - Warto pamiętać, że skutkiem wycofania protestu jest utrata prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego - przypomina Malina Gapik. - Wnioskodawca traci zatem dalsze możliwości weryfikacji prawidłowości oceny wniosku przez JWPU.

WSA uwzględni lub oddali

Po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej wnioskodawca, zgodnie z art. 3 par. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który zajmuje się między innymi kontrolą działalności administracji publicznej. Instancja ta może jednak ocenić tylko zgodność z prawem procedur zastosowanych podczas przeprowadzania konkursu przez jednostkę wdrażającą.

- Kontrola sprawowana przez WSA nie obejmuje kwestii merytorycznych związanych z wyborem projektu do dofinansowania, nie można zatem zaskarżyć takiego, a nie innego wyboru komisji konkursowej - mówi Malina Gapik.

Skarga do WSA powinna być wniesiona w ciągu 14 dni od dnia otrzymania informacji o negatywnym rozpatrzeniu zgłoszonego wcześniej w ramach systemu realizacji programu środka odwoławczego, czyli protestu. W wyniku rozpatrzenia skargi WSA w ciągu 30 dni od dnia wniesienia może:

wuwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia,

woddalić skargę albo umorzyć postępowanie, jeżeli z jakichkolwiek względów pozamerytorycznych stało się ono bezprzedmiotowe (na przykład na skutek wyczerpania przeznaczonej na realizację programu albo działania alokacji).

- Sprawa jest pozostawiona bez rozpatrzenia najczęściej w przypadku wniesienia przez wnioskodawcę skargi po terminie, dołączenia do niej niekompletnej dokumentacji, a także wtedy, gdy nie zostanie w terminie uregulowana opłata sądowa - precyzuje Anna Kamińska z Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. - Prawo wszczęcia procedury skargi przysługuje zarówno wnioskodawcy, jak i instytucji zarządzającej regionalnym programem operacyjnym (IZ RPO) oraz JWPU.

Warunki skargi kasacyjnej

Ostatnim możliwym krokiem związanym z wynikiem postępowania konkursowego lub negatywnym rozpatrzeniem środka odwoławczego (protestu) przewidzianego w systemie realizacji programu operacyjnego jest wniesienie skargi kasacyjnej od rozstrzygnięcia WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego, sprawującego funkcję nadzorczą nad sądami wojewódzkimi. Musi to nastąpić nie później niż w terminie 14 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia WSA. NSA ma miesiąc na rozpatrzenie skargi kasacyjnej. - Prawo takie przysługuje z urzędu, więc brak adnotacji o nim w informacji o wynikach oceny projektu lub procedury odwoławczej nie wpływa negatywnie na możliwość jego realizacji - precyzuje Malina Gapik.

WAŻNE

Na ustosunkowanie się do protestu jednostka ma 30 dni. Termin ten może zostać przedłużony o kolejne 15 dni, w przypadku gdy konieczne okaże się skorzystanie z opinii zespołu doradczego

WAŻNE

Warto pamiętać, że skutkiem wycofania protestu jest utrata prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wnioskodawca traci zatem dalsze możliwości weryfikacji prawidłowości oceny wniosku przez JWPU

Dokumenty konieczne do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego

Ustawa z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) precyzuje, że wnosząc skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawie procedury konkursowej lub środka odwoławczego (protestu) przewidzianego w systemie realizacji programu operacyjnego, należy przedstawić:

● wniosek o dofinansowanie wraz z informacją dotyczącą oceny projektu,

● kopię wniesionego wcześniej w ramach systemu realizacji PO środka odwoławczego (protestu),

● informację o wyniku zakończonej procedury odwoławczej.

Aleksandra Puch

dgp@infor.pl

TRZY PYTANIA

Co ze zgłoszeniami przywróconymi do ponownej oceny

Jak duże powinny być rezerwy finansowe przeznaczone na procedury odwoławcze?

Zgodnie z ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju jednostki wdrażania programów unijnych powinny tworzyć specjalne rezerwy finansowe przeznaczone na procedurę odwoławczą. Ich konkretna wysokość ustalana jest w regulaminie konkursu, zazwyczaj jednak wynosi od 3 do 15 proc. kwoty alokacji. Do dofinansowania w ramach rezerwy kierowane są projekty, które w wyniku ponownej oceny w ramach procedury odwoławczej zostały pozytywnie zaopiniowane i uzyskały nie mniej niż 60 proc. maksymalnej w danym działaniu liczby punktów. Na utworzonej w ramach rezerwy liście umieszczane są projekty w kolejności zgodnej z trybem wyboru projektów, opisanym w szczegółowym opisie priorytetów.

W jaki sposób są oceniane wnioski, które pierwotnie nie uzyskały dofinansowania?

Gdy w konkursie ustanowiono rezerwę, wnioski przywrócone do ponownej oceny przed zakończeniem posiedzeń komisji konkursowych oceniane są zgodnie ze standardową procedurą. Jeżeli wniosek uzyska ocenę pozytywną, zostaje umieszczony na liście projektów wybranych do dofinansowania. W przypadku gdy nie jest możliwe skierowanie wniosku do oceny w ramach trwających posiedzeń komisji konkursowych, gdyż zostały one np. zakończone, dalsza ocena dokonywana jest podczas nowego posiedzenia komisji. Wówczas wniosek jest umieszczany na liście projektów wybranych do dofinansowania w ramach rezerwy lub wspólnej dla danego konkursu listy rezerwowej. Po zakończeniu procedury odwoławczej rezerwowa lista poszerzana jest o dokumenty, które otrzymały co najmniej 60 proc. maksymalnej liczby punktów, lecz nie zostały zakwalifikowane ze względu na wyczerpanie puli przewidzianych w danym konkursie środków. Projekty umieszczane są na wspólnej liście rezerwowej zgodnie z właściwym dla danego konkursu trybem wyboru, opisanym w szczegółowym opisie priorytetów.

Gdy środki wystarczają na dofinansowanie wszystkich wniosków z listy rezerwowej oraz takich, w stosunku do których toczy się procedura odwoławcza, możliwe jest objęcie dofinansowaniem pozytywnie ocenionych na skutek złożenia środka odwoławczego wniosków ze środków finansowych dostępnych w ramach konkursu. Może to mieć miejsce jeszcze przed rozstrzygnięciem środków odwoławczych. W takim przypadku wniosek umieszczany jest na liście projektów wybranych do dofinansowania, z punktacją otrzymaną w wyniku ponownej oceny.

A co w sytuacji, gdy rezerwy nie przewidziano?

Gdy w danym konkursie nie została ustanowiona rezerwa finansowa na odwołania, co czasami niestety ma miejsce, wnioski przywrócone do ponownej oceny przed zakończeniem posiedzeń komisji konkursowej umieszczane są zgodnie z liczbą zdobytych punktów na liście projektów wybranych do dofinansowania. Posiedzenia komisji konkursowej powinny być kończone w momencie zakończenia oceny merytorycznej wszystkich wniosków nieobjętych procedurą odwoławczą na żadnym z etapów oceny.

Procedura odwoławcza nie wstrzymuje przy tym zawierania umów z wnioskodawcami, których projekty zostały zakwalifikowane. Oznacza to, że nabór i ocena dokumentów nieobjętych procedurą odwoławczą powinny odbywać się w normalnym trybie, z zawarciem umowy o dofinansowanie włącznie.

@RY1@i02/2013/132/i02.2013.132.088001100.804.jpg@RY2@

Kamila Goszczycka z Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych

Rozmawiała Aleksandra Puch