O wyznaczonym terminie strony powinny zawsze wiedzieć z wyprzedzeniem

Jak nakazuje art. 90 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) organ administracji publicznej powinien przed rozprawą administracyjną podjąć czynności niezbędne do jej przeprowadzenia. Obejmują one wezwanie:

1) stron do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów i do stawienia się na rozprawę osobiście lub przez przedstawicieli albo pełnomocników,

2) świadków i biegłych do stawienia się na rozprawę.

Nie tylko strony

To, czy strona działa osobiście, czy też przez swoich przedstawicieli lub pełnomocników, określa k.p.a. Zgodnie z art. 30 par. 2 i 3 k.p.a. przez przedstawicieli działają osoby fizyczne nieposiadające zdolności do czynności prawnych oraz strony niebędące osobami fizycznymi. Ponadto w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, a w sprawach dotyczących spadków nieobjętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w przypadku ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Ponadto organ administracji publicznej zobowiązany jest wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony (art. 34 k.p.a.).

Organ powinien także zawiadomić o rozprawie państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot [przykład]. Powinny one wziąć udział w rozprawie albo złożyć przed rozprawą oświadczenie i dowody dla jego poparcia.

Wydanie postanowienia

Zadać można pytanie, czy organ powinien wydać postanowienie w sprawie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Chociaż przepisy k.p.a. odnoszące się do rozprawy administracyjnej nie nakazują takiego trybu działania, art. 123 k.p.a. wskazuje na taką możliwość. [wzór nr 1] Zgodnie z tym artykułem w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia dotyczące poszczególnych kwestii w trakcie postępowania, lecz nie rozstrzygające o istocie spraw (chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej). Wydanie przez organ postanowienia w sprawie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej można więc uznać za uzasadnione. Poparcie tego poglądu można znaleźć w stanowisku wyrażonym przez część doktryny oraz w praktyce działania części organów administracji publicznej. Nie jest on negowany przez orzecznictwo.

Zwrócić należy przy tym uwagę na szerokie znaczenie terminu "postanowienie". Według Janusza Borkowskiego (B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 488) "elementem kwalifikującym daną kwestię procesową jako rozstrzyganą postanowieniem będzie to, że dokonanie czynności procesowej, jej treść lub zakres wymagają aktu woli organu administracyjnego". W konsekwencji - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z 23 września 1986 r. (sygn. akt IV SAB 13/86) - charakter postanowienia w rozumieniu art. 123 k.p.a. ma np. wezwanie strony do uzupełnienia braków. Tym samym także wezwanie dokonane w trybie art. 90 k.p.a. traktować można jako postanowienie (niezależnie od tego, czy zostało tak nazwane przez organ, czy nie).

Na piśmie lub w obwieszczeniu

Wezwanie na rozprawę administracyjną powinno zawierać termin, miejsce i przedmiot rozprawy (art. 91 par. 1 k.p.a.). Za zasadne uznać należy ponadto wskazanie innych elementów, określonych w art. 54 par. 1 k.p.a., w tym w szczególności skutków niestawiennictwa wskazanych w art. 88 k.p.a. [wzór nr 2] Zgodnie z k.p.a. są dwie formy wezwania na rozprawę. Stronom, świadkom, biegłym oraz państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom i innym osobom wezwanym do udziału w rozprawie doręcza się je na piśmie (wykluczyć zatem należy inne formy, jak chociażby wezwanie telefoniczne czy przesłane drogą elektroniczną). Pozostałe zaś strony (jeżeli są takie) zawiadamia się w drodze obwieszczenia albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Termin rozprawy powinien zostać tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie o rozprawie nastąpiły przynajmniej na siedem dni przed nią.

PRZYKŁAD

Udział społeczeństwa w ochronie środowiska

Wójt gminy Y wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi powiatowej. Zgodnie z art. 36 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa. W związku z tym wójt postanowił podać do publicznej wiadomości informację o terminie i miejscu rozprawy administracyjnej.

WZÓR NR 1

 XYXY, 27 kwietnia 2012 r.

Starosta Powiatu

znak:

Na podstawie art. 98 ust. 3 w związku z art. 118 ust. 1 i art. 119 ust. 1 pkt 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 z późn. zm.) oraz art. 89 par. 1 i art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) postanawiam przeprowadzić rozprawę administracyjną w toku postępowania administracyjnego o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość.

Do starosty powiatu XY 24 kwietnia 2012 r. wpłynął wniosek Stanisława W. w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za nieruchomość nr 46 w gminie X, powiat XY, województwo XYZ wydzieloną pod drogę publiczną krajową. Przeszła ona na własność Skarbu Państwa zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 z późn. zm.) z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. W związku z powyższym, zgodnie z art. 98 ust. 3 w związku z art. 118 ust. 1 i art. 119 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezbędne jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Pouczenie

Na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie.

Otrzymują:

WZÓR NR 2

KowalikowoKowalikowo, 18 stycznia 2013 r.

Wójt Gminy

ul. Kowalska 58

99-999 Kowalikowo

znak:

Szanowny Pan

Jan Kowalski

ul. Kowalska 5/1

99-999 Kowalikowo

Na podstawie art. 90 par. 2 ust. 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) wzywam Pana Jana Kowalskiego, ul. Kowalska 5/1, Kowalikowo, w charakterze świadka do osobistego stawienia się na rozprawę administracyjną celem złożenia zeznań w sprawie o wymeldowanie (dotyczy lokalu - ul. Kowalska 5/4, 99-999 Kowalikowo). Rozprawa przeprowadzona zostanie 12 lutego 2013 r. w Urzędzie Gminy Kowalikowo, ul. Kowalska 58, 99-999 Kowalikowo, w sali nr 10 (I piętro). Informuję, że zgodnie z art. 88 par. 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, "kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł".

Jan Nowak

Wójt Gminy Kowalikowo

@RY1@i02/2013/117/i02.2013.117.08800100f.801.jpg@RY2@

dr Jacek Murzydło starszy specjalista ds. prawnych w Okręgowym Urzędzie Górniczym w Poznaniu

dr Jacek Murzydło

 starszy specjalista ds. prawnych w Okręgowym Urzędzie Górniczym w Poznaniu