Czy nieposzlakowana opinia kandydata podlega ocenie

Wymóg posiadania przez kandydata do służby cywilnej nieposzlakowanej opinii nie został sprecyzowany przez ustawę z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Akt ten nie zawiera definicji wskazanego wyżej pojęcia ani nie określa wskazówek, które pomogłyby ocenić spełnienie przez kandydata tego wymogu. Ustalenie, co oznacza nieposzlakowana opinia, jest zaś tym bardziej istotne, że wymóg ten powinien być spełniony nie tylko w trakcie zatrudniania, ale także przez cały okres wykonywania zadań służbowych.

W ustaleniu, co oznacza pojęcie nieposzlakowanej opinii, pomocne jest orzecznictwo. W wyroku z 5 czerwca 2012 r. (sygn. akt II PK 263/11, LexPolonica nr 5042205) Sąd Najwyższy wskazał, że nieposzlakowana opinia dotyczy zachowań urzędnika służby cywilnej zarówno w pracy, jak i poza służbą. Nieposzlakowana opinia w życiu prywatnym to możność przypisania danej osobie takich cech, jak m.in.: uczciwość, rzetelność, odpowiedzialność za czyny i słowa, otwartość w stosunku do innych ludzi, skromność i umiarkowanie w życiu codziennym, umiejętności godnego zachowania się w różnych sytuacjach, spolegliwość oraz uczciwość w życiu prywatnym i rodzinnym.

W wyroku z 2 października 2002 r. (sygn. akt I PKN 482/01, Legalis) Sąd Najwyższy stwierdził, że nieposzlakowaną opinią cieszy się ten, komu nie można nic zarzucić, kto jest nienaganny i nieskazitelny.

Osobą, która rozstrzyga o posiadaniu nieposzlakowanej opinii bądź jej utracie, jest przede wszystkim dyrektor generalny urzędu, który dokonuje czynności z zakresu prawa pracy wobec osób zatrudnionych w urzędzie oraz realizuje politykę personalną w urzędzie.

Zatem to dyrektor generalny urzędu przy prowadzeniu naboru do służby cywilnej powinien rozstrzygnąć, czy kandydat spełnia wszystkie warunki, w tym czy cieszy się nieposzlakowaną opinią. Również w trakcie trwania stosunku pracy osobą decydującą, czy członek korpusu służby cywilnej utracił nieposzlakowaną opinię, jest pracodawca.

W razie stwierdzenia utraty tego atrybutu przez członka korpusu służby cywilnej dyrektor generalny urzędu jest zobowiązany do rozwiązania stosunku pracy z taką osobą. W wypadku utraty nieposzlakowanej opinii przez urzędnika służby cywilnej rozwiązanie stosunku pracy następuje z zachowaniem trzymiesięcznego wypowiedzenia. Spory o roszczenie ze stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej, w tym dotyczące rozwiązania stosunku pracy z powodu utraty nieposzlakowanej opinii, rozstrzyga sąd pracy.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 4 pkt 5, art. 9 ust. 2, art. 25 ust. 4 pkt 2, art. 71 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 227, poz. 1505 z późn. zm.).