Odwołanie dyrektora szkoły z pominięciem kuratora oświaty jest nieważne

Prezydent miasta zarządzeniem postanowił odwołać dyrektora szkoły. W uzasadnieniu podał, że przyczyną zwolnienia z funkcji jest negatywna ocena wykonywanych zadań w zakresie dysponowania środkami finansowymi szkoły. Uchybienia te zostały stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej przez audytora wewnętrznego. Czy prezydent miasta mógł odwołać szefa placówki?

Prezydent miasta nie mógł dokonać oceny dyrektora szkoły z pominięciem kuratora oświaty i na tej podstawie go odwołać. Organ prowadzący szkołę w postępowaniu dotyczącym oceny posiada możliwości inicjowania takiego postępowania, dokonywania oceny cząstkowej i w konsekwencji, gdy zachodzą do tego przesłanki, odwołania dyrektora bez wypowiedzenia. Nie może on jednak samodzielnie, z pominięciem udziału organu nadzoru pedagogicznego, przeprowadzić oceny pracy dyrektora szkoły (wyrok WSA we Wrocławiu z 5 lipca 2011 r., IV SA/Wr 150/11, LEX nr 950790). Naruszenie tej zasady powoduje nieważność odwołania dyrektora z zajmowanej funkcji (wyrok WSA w Kielcach z 20 sierpnia 2009 r., II SA/Ke 422/09, LEX nr 574466).

Wszczęcie procedury

W myśl art. 6a ust. 6 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (dalej KN) oceny pracy dyrektora szkoły dokonuje organ prowadzący szkołę w porozumieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny. W przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego oceny pracy dyrektora dokonuje więc odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta, marszałek województwa. Szczegółowy tryb postępowania określa obowiązujące od 1 stycznia 2013 r. rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 21 grudnia 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego.

Procedura dokonania oceny pracy dyrektora placówki wszczynana jest z jego inicjatywy lub na wniosek: nauczyciela, kuratora oświaty, organu prowadzącego szkołę, rady szkoły, rady rodziców.

Przed rozpoczęciem postępowania niezbędne jest zasięgnięcie opinii rady szkoły oraz opinii zakładowych organizacji związkowych działających w placówce. Opinie te powinny być wyrażone na piśmie.

Kryterium oceny pracy szefa placówki stanowi stopień realizacji zadań zarówno w zakresie merytorycznej pracy szkoły, jak i obowiązków z zakresu administracji i spraw finansowych. Ocena stanowi sumę ocen cząstkowych dokonanych przez organ prowadzący szkołę i kuratora oświaty. Każdy z tych organów dokonuje analizy innego zakresu wykonywanych zadań przez dyrektora.

Zawiadomienie o wniosku

Oceny pracy dyrektora dokonuje się w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia złożenia wniosku, z tym że może być ona dokonana nie wcześniej niż po upływie roku od poprzedniej oceny. Do tych okresów nie wlicza się czasu trwania usprawiedliwionej nieobecności w pracy trwającej dłużej niż miesiąc i ferii wynikających z przepisów w sprawie organizacji roku szkolnego. W razie podjęcia inicjatywy w sprawie dokonania oceny pracy dyrektora musi być on o tym powiadomiony na piśmie co najmniej na miesiąc przed jej dokonaniem.

Organ prowadzący szkołę musi zapoznać szefa placówki z pisemnym projektem oceny i wysłuchać jego uwag i zastrzeżeń. Dyrektor może zgłosić swoje uwagi na piśmie, jednak nie później niż w ciągu 3 dni od dnia zapoznania się z projektem. Na jego wniosek przy zapoznawaniu go z projektem i wysłuchaniu jego uwag oraz zastrzeżeń może być obecny przedstawiciel wskazanej przez dyrektora zakładowej organizacji związkowej.

Powołanie zespołu oceniającego

Od oceny dyrektorowi przysługuje wniosek o ponowne jej ustalenie. Organ prowadzący szkołę w celu rozpoznania wniosku musi powołać - w terminie 30 dni od jego wpłynięcia - zespół oceniający. W jego skład wchodzą przedstawiciele: organu prowadzącego szkołę (jako przewodniczący zespołu), organu sprawującego nadzór pedagogiczny, rodziców wchodzący w skład rady szkoły (w szkole, w której rada szkoły nie została powołana - przedstawiciel rady rodziców). Na wniosek szefa placówki w skład zespołu powołuje się doradcę metodycznego oraz przedstawiciela wskazanej przez niego zakładowej organizacji związkowej. Członkiem zespołu nie może być osoba uczestnicząca w dokonywaniu oceny, od której dyrektor szkoły się odwołuje.

Rozstrzygnięcie co do utrzymania lub ustalenia nowej oceny pracy zapada większością głosów, a w przypadku równej liczby oddanych głosów decyduje przewodniczący zespołu. Jest ono ostateczne, tj. nie przysługuje od niego odwołanie.

Co się składa na opinię

Na ocenę dyrektora szkoły składają się oceny cząstkowe, które dokonywane są w następujący sposób:

1) organ prowadzący szkołę ocenia samodzielnie pracę dyrektora szkoły w zakresie:

● dysponowania środkami określonymi w planie finansowym szkoły oraz ich prawidłowego wykorzystywania;

● organizowania administracyjnej, finansowej i gospodarczej obsługi szkoły;

● wykonywania zadań kierownika placówki;

● zapewniania odpowiednich warunków organizacyjnych do realizacji zadań dydaktycznych i opiekuńczo-wychowawczych.

2) organ nadzoru pedagogicznego samodzielnie dokonuje oceny pracy dyrektora szkoły w zakresie:

● kierowania się dobrem uczniów, troską o ich zdrowie, postawę moralną i obywatelską z poszanowaniem godności osobistej ucznia;

● sprawowanego nadzoru pedagogicznego;

● współdziałania ze szkołami wyższymi oraz zakładami kształcenia nauczycieli w organizacji praktyk pedagogicznych;

● dydaktycznego i wychowawczego poziomu szkoły;

● realizacji przez nauczycieli w ramach pensum zadań określonych w art. 42 ust. 2 KN.

3) wspólnej ocenie obydwu organów podlega:

● kierowanie działalnością szkoły i reprezentowanie jej na zewnątrz;

● sprawowanie opieki nad uczniami oraz tworzenie im warunków harmonijnego rozwoju psychofizycznego;

● realizowanie przez dyrektora szkoły obowiązków nauczyciela określonych w art. 6 KN;

● realizacja uchwał rady pedagogicznej i rady szkoły, mających stanowiący charakter;

● tworzenie warunków do rozwijania samorządnej i samodzielnej pracy uczniów i wychowanków;

● zapewnienie pomocy nauczycielom w realizacji ich zadań i ich doskonaleniu zawodowym;

● wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów szczególnych.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 6a ust. 6 pkt 1, ust. 7, ust. 9 i ust. 10 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (tj. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Par. 2-5, par. 6 ust. 6, par. 8-9 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 21 grudnia 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz.U. poz. 1538).