Związek Miast Polskich musi udostępniać informacje

Sieć Obywatelska - Watchdog Polska poprosiła Związek Miast Polskich o udzielenie informacji publicznej. Domagała się udostępnienia linków do Biuletynu Informacji Publicznej zawierających np. protokoły z posiedzeń zarządu, sprawozdań z wykonania budżetu, bilansów czy informacji, w jakiej wysokości każdy członek ZMP wnosi składkę.

Związek uznał jednak, że nie podlega obowiązkowi udostępniania informacji publicznej, bo nie jest adresatem art. 4 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198).

Tłumaczył, że nie należy do kręgu podmiotów zobligowanych do udostępniania informacji publicznej, gdyż żadne miasto nie przekazało mu do wykonania zadań publicznych. ZMP dowodził też, że nie dysponuje żadnym składnikiem majątku publicznego. Jednak w art. 84 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594), na podstawie którego działa związek, ustawodawca stwierdził wprost, że stowarzyszenia gmin mogą być tworzone w celu wspierania idei samorządu terytorialnego oraz obrony wspólnych interesów.

Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Związku Miast Polskich. Dowodziło, że ZMP jako stowarzyszenie gmin jest objęte regulacją o dostępie do informacji publicznej. Sieć zwracała uwagę, że związek dysponuje mieniem publicznym.

Wynika to wprost z jego statutu, który stanowi, że fundusze ZMP są tworzone m.in. ze składek członków związku, opłat pobieranych od nich za czynności dokonywane w ich interesie (i na ich zlecenie) oraz z subwencji. Składki członków gmin są zaś środkami publicznymi i jako takie są one jawne. To wynika z faktu, iż jednostki samorządu terytorialnego są podmiotami sektora finansów publicznych.

Również wpływy do funduszu związku w postaci subwencji (rozumianych jako bezzwrotna pomoc finansowa udzielana z budżetu państwa) są środkami publicznymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga stowarzyszenia jest zasadna. W jego ocenie związek dopuścił się bezczynności i rażąco naruszył przepisy. Sąd nie podzielił z kolei poglądu ZMP o tym, że skarga na bezczynność powinna być poprzedzona wzywaniem związku do usunięcia naruszenia prawa.

WSA podkreślił, że ZMP jest podmiotem zobligowanym do udostępniania informacji publicznej. Taki obowiązek mają władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Związek wykonuje zaś zadania własne gminy (wspieranie idei samorządu terytorialnego).

Ponadto sprawy rozwoju regionalnego stanowią dział administracji rządowej, co wprost wynika z regulacji art. 5 pkt 18a ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 65, poz. 437 z późn. zm.). Jednocześnie zgodnie z art. 23a pkt 9 tej ustawy dział rozwój regionalny obejmuje sprawy współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego oraz organizacjami je zrzeszającymi, a także z partnerami społeczno-gospodarczymi, w zakresie dotyczącym rozwoju społeczno-gospodarczego, regionalnego i przestrzennego kraju.

Sąd zauważył, że ze statutu związku wprost wynika, iż wykonuje on zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

WSA zwrócił także uwagę, że dochodem Związku Miast Polskich są m.in. składki członkowskie uiszczane przez miasta. A w istocie pochodzą z dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Zatem trudno uznać, że związek nie prowadzi działalności publicznoprawnej i nie należy do kategorii podmiotów, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem państwowym.

Ewa Ivanova

ewa.ivanova@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok WSA w Poznaniu z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt V SAB/Po 88/13.