Gmina nie może ograniczać prawa do udziału w konsultacjach

Radni nie mogą zawężać kręgu uprawionych do udziału w konsultacjach społecznych do osób, które mają czynne prawo wyborcze. Tak wynika z rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody mazowieckiego.

Jego zastrzeżenia dotyczyły uchwały Rady Gminy Słupno w sprawie podziału sołectwa Ramutowo. Wojewoda stwierdził, że została ona podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Rada postanowiła bowiem, że uprawnieni do udziału w konsultacjach są mieszkańcy sołectwa stale zamieszkujący na jego terenie i mający czynne prawo wyborcze. Przekroczyła więc uprawnienie zawarte w art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.).

- Wynika z niego, że rada powinna określić zasady i tryb przeprowadzania konsultacji (m.in. termin i miejsce), nie ma natomiast prawa określać jakie osoby uprawnione są do udziału w konsultacjach, ani tym bardziej do zawężania ich kręgu wyłącznie do mających czynne prawo wyborcze - uważa Zdzisław Sipiera, wojewoda mazowiecki.

Krąg uprawnionych został wskazany przez ustawodawcę - są nimi mieszkańcy gminy, czyli osoby zamieszkujące na jej obszarze z zamiarem stałego pobytu. Ten przepis obejmuje także sytuację, w której konsultacje są prowadzone dla ściśle określonego obszaru danej miejscowości, czyli w tym wypadku sołectwa Ramutowo.

- Ponadto z wyroku NSA wynika, że wśród zasad i trybu przeprowadzania konsultacji nie mieści się określenie prawa jednostki do udziału w konsultacjach. Wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie. Ograniczenie liczby osób uprawnionych do udziału w konsultacjach wyłącznie do mających prawo wyborcze stanowi naruszenie konstytucyjnych zasad - dodał Zdzisław Sipiera.

Prawa wyborczego nie ma bowiem osoba pozbawiona praw publicznych lub ubezwłasnowolniona prawomocnym wyrokiem sądu. Nie pozbawia jej to natomiast statusu mieszkańca gminy. Wojewoda uchwałę unieważnił. ⒸⓅ

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody mazowieckiego z 3 marca 2017 r., nr LEX-P.4131.1.2017.MRM.