Pomoc indywidualna jest w całości finansowana z ZFRON

Firma ma status zakładu pracy chronionej i prowadzi ZFRON. Z jego środków jest finansowana pomoc indywidualna dla niepełnosprawnych pracowników, którzy mogą ubiegać się o wsparcie na pokrycie kosztów m.in. dojazdu i leczenia w sanatorium, zakupu leków i sprzętu rehabilitacyjnego oraz utrzymania psa przewodnika. Pracodawca ma jednak wątpliwości związane z art. 33 ust. 32 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 573 ze zm.). Zgodnie z nim pieniądze ZFRON przeznacza się na wydatki, o których mowa w ust. 4 i 10 (finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej) w kwotach nieobejmujących VAT. Firma zapytała więc PFRON, jak powinna postąpić, gdy pracownik będzie się starać o pomoc indywidualną na cele określone w par. 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie ZFRON (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1145), a mianowicie czy biorąc pod uwagę wspomniany przepis, może sfinansować całą kwotę, włączając w to VAT, czy powinna ją pomniejszyć o ten podatek. Podkreśla, że literalne brzmienie art. 33 ust. 32 wprost wskazuje, że wszystkie wydatki z pieniędzy ZFRON mogą być dokonywane tylko w kwotach netto, bez VAT. W efekcie pracodawca jest zobowiązany do badania, czy kwota, o którą wystąpił pracownik, uwzględnia VAT czy nie, i ewentualnie korygowania wysokości udzielanej pomocy indywidualnej.

PFRON stwierdził, że wskazany przez pracodawcę sposób postępowania nie jest prawidłowy. Jak wyjaśnia, aby właściwie zinterpretować art. 33 ust. 32, należy odnieść się do odpowiednich przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.). Wynika z nich, że płatnikami VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą. Przewidują one stosowanie mechanizmu podzielonej płatności (split payment), która polega na tym, że nabywca towaru lub usługi płaci za nie na dwa rachunki: na pierwszy trafia kwota netto, a na drugi - przeznaczony wyłącznie do rozliczenia VAT - wpływa kwota podatki. PFRON podkreśla, że przytoczone przepisy i charakter mechanizmu podzielonej płatności świadczą o tym, że dotyczy on wyłącznie płatników tej należności. Nie są nimi osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Przepisy ustawy o rehabilitacji mają więc zastosowanie jedynie do wydatków finansowanych z wykorzystaniem tego mechanizmu. Z rozporządzenia w sprawie ZFRON z kolei jednoznacznie wynika, że pomoc indywidualna jest skierowana do osób fizycznych i ma na celu realizację ich indywidualnych potrzeb. To oznacza, że art. 33 ust. 32 nie ma zastosowania do wydatkowania pieniędzy ZFRON na pomoc indywidualną i jest ona finansowana w kwotach netto. ©℗