Mało skarg na brak zapewnienia dostępności przez urzędy

Od ponad dwóch lat osoby niepełnosprawne, starsze oraz inne osoby, które napotykają przeszkody w codziennym funkcjonowaniu, np. rodzice z dziećmi w wózkach, mogą złożyć do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) skargę, gdy podmiot publiczny nie zagwarantuje im możliwości skorzystania z jego usług z uwagi na brak dostępności architektonicznej lub informacyjno-komunikacyjnej. Jednak z danych przekazanych DGP przez fundusz wynika, że do tej pory złożono zaledwie 75 skarg. Zdaniem ekspertów nie jest to spowodowane tym, że urzędy i inne publiczne instytucje są odpowiednio dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych – jest bowiem wręcz przeciwnie, co pokazuje raport o stanie zapewniania dostępności Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (patrz: infografika). Wynika to z niewiedzy na temat przysługujących uprawnień oraz skomplikowanej procedury składania skargi.

Najpierw wniosek, potem skarga

Zgodnie z art. 32 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2240) skarga do PFRON przysługuje, gdy osoba niepełnosprawna złożyła do podmiotu publicznego (np. urzędu administracji samorządowej lub rządowej, szpitala, szkoły, muzeum) wniosek o zapewnienie dostępności i nie został on zrealizowany w określonym przepisami terminie. Po jej wpłynięciu prezes funduszu wszczyna postępowanie i jeśli stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów ustawy, wydaje decyzję, w której nakazuje podmiotowi publicznemu zapewnienie dostępności. Wskazuje w niej, w jaki sposób powinno to nastąpić, oraz wyznacza termin wynoszący od 30 do 60 dni na wykonanie decyzji. Gdy nakaz nie zostanie zrealizowany, wtedy na instytucję publiczną może zostać nałożona grzywna w celu przymuszenia.