RPO: nie można rezygnować z dwuinstancyjności

Największe zdumienie prof. Marcina Wiącka budzi pomysł rezygnacji z dwuinstancyjności postępowania w szeregu spraw administracyjnych, np. w przypadku nałożenia kary na producenta wyrobów tytoniowych za brak odpowiednich sprawozdań albo decyzji o zakazie działalności dla producenta alkoholu. Odwołanie nie będzie przysługiwać także producentom leków, których wyroby na ich koszt zostaną skierowane do badań pod kątem spełnienia wymagań określonych w ustawie – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2301 oraz z 2023 r. poz. 605 i 650).

RPO zwraca uwagę na to, że niespełna kilka miesięcy temu doszło już do uchwalenia ustawy upraszczającej procedury administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2022 r. poz. 2185). Tamten akt prawny został poprzedzony szczegółowym raportem sporządzonym przez ministrów. Przeanalizowano wówczas ponad 2100 różnych postępowań administracyjnych i stwierdzono, że tylko w przypadku 144 z nich zasada dwuinstancyjności może zostać zniesiona. Zastanawiające jest więc to, dlaczego niespełna pół roku później postanowiono rozszerzyć katalog wskazany przez ekspertów. Profesor Marcin Wiącek podkreśla także, że dwuinstancyjność postępowania jest zasadą konstytucyjną, a odejście od niej powinno być każdorazowo precyzyjnie uzasadniane. Wskazuje na to choćby wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 czerwca 2002 r. (sygn. akt P 13/01), stwierdzający, że co do zasady środek odwoławczy powinien przysługiwać każdemu.