Zwrot w orzecznictwie NSA w sprawie udostępniania faktur

Treść faktur wystawianych podmiotom publicznym z tytułu realizowania zawartych z nimi umów bardzo często stanowi przedmiot wniosków o dostęp do informacji publicznej składanych w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej u.d.i.p.). Wnioskodawcy żądają przesłania kopii czy skanów faktur dotyczących konkretnych zakupów, realizacji inwestycji, wykonanych usług finansowanych ze środków publicznych. Szczególnie kłopotliwe są żądania dotyczące udostępnienia większej liczby faktur z danego okresu (np. żądanie przedłożenia wszystkich faktur wystawionych w ciągu całego roku czy wręcz kilku lat), co wymaga znacznego wysiłku organizacyjnego.

Do tej pory faktury wystawiane na rzecz podmiotów publicznym były traktowane jak informacja publiczna. W orzecznictwie wskazywano, że „domaganie się dostępu do tego rodzaju dokumentu jest w pełni uprawnione na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Faktury i rachunki te, chociaż nie zostały wytworzone przez organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, to jednak się do niego bezpośrednio odnoszą, stanowiąc podstawę do zmniejszania jego aktywów, a zatem podlegają udostępnianiu (wyrok NSA z 3.01.2012 r. I OSK 2157/11). Podnoszono też, że faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy dokumentują fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym (wyrok NSA z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3063/23).