Nadzór budowlany nie rozkłada na raty opłat legalizacyjnych

Jakie uprawnienia ma nadzór budowlany w zakresie opłat legalizacyjnych nakładanych w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej? Czy nadzór może taką opłatę rozłożyć na raty?

Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nie posiada uprawnień organu podatkowego w zakresie rozstrzygania o możliwości umarzania, odraczania terminu płatności czy rozkładania na raty opłaty legalizacyjnej. Uprawnienia w tym zakresie przysługują wojewodzie, co wynika z art. 59. ust. 5 w zw. z art. 49 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.). Mając na uwadze tę regulację, nie można wskazywać, że organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozpatrzenia wniosku inwestora o rozłożenie opłaty legalizacyjnej na raty. Kompetencja ta przysługuje wojewodzie.

Z kolei, odnosząc się do stosowania przepisów działu III ustawy – Ordynacja podatkowa w zakresie opłaty legalizacyjnej, należy wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem Głównego Urzędu Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa nie ma możliwości umorzenia opłaty legalizacyjnej. W sytuacji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w oznaczonym terminie nie można przyjąć odpowiedniego zastosowania przepisów działu III ustawy – Ordynacja podatkowa dotyczących umorzenia zaległości podatkowych, skoro ustawodawca przewidział wprost w ustawie – Prawo budowlane rozwiązanie prawne takiego przypadku. Innymi słowy sankcje nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w terminie określa nie prawo podatkowe – rozdziały 5 i 6 działu III Ordynacji podatkowej noszące tytuły: zaległość podatkowa oraz odsetki za zwłokę i opłata prolongacyjna, ale przepisy ustawy – Prawo budowlane, tj. art. 48 nakazujący wydanie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej.

Umorzeniu, zgodnie z art. 67a par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, podlegać mogą jedynie zaległości podatkowe, a nie kwoty podatku. Podatnicy, którzy wnoszą o umorzenie podatku (przed upływem jego terminu płatności), nie mogą skutecznie tego uzyskać. Organ podatkowy w takiej sytuacji, w zależności od okoliczności, albo nie wszczyna postępowania podatkowego, albo też wszczęte postępowanie umarza. W przypadku opłaty legalizacyjnej jej nieuiszczenie w terminie powoduje, że właściwy organ wydaje decyzję, w której nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zezwolenia albo zgłoszenia (art. 49 ust. 3 oraz 49b ust. 7 ustawy – Prawo budowlane). Jedynie uiszczenie przedmiotowej opłaty w terminie powoduje, że zostaje spełniony warunek legalizacji samowoli budowlanej, co nie skutkuje wydaniem takiego nakazu. Opłaty legalizacyjnej nie uiszcza się po terminie płatności. Nie można zatem mówić o powstaniu zaległości podatkowej, a więc w rezultacie nie można rozważać jej umorzenia na podstawie przepisów podatkowych. Natomiast w aspekcie odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej może znaleźć uzasadnienie dopuszczalność odroczenia terminu płatności czy rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej.