Do wykorzystania także akta prokuratury

Powstanie instytucji rzecznika praw pacjenta ma wzmocnić rolę pacjenta dochodzącego swoich roszczeń. Obecnie jego pozycja jest często bardzo słaba – np. przed sądem lekarskim nie jest stroną postępowania, a jedynie świadkiem. Postępowanie takie jest również niejawne.

Zgodnie z ustawą z listopada 2008 r. o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta, która zacznie obowiązywać, gdy w życie wejdą przepisy tzw. ustawy wprowadzającej (ustawa czeka na podpis prezydenta), rzecznik ma zyskać uprawnienia, którymi obecnie dysponuje rzecznik praw obywatelskich. To oznacza, że będzie np. mógł przygotowywać projekty aktów prawnych, występować o zmianę przepisów już obowiązujących.

Będzie mógł również żądać od prokuratury oraz policji informacji o zebranych przez nich materiałach w sprawach osób poszkodowanych w wyniku leczenia. Rzecznik będzie mógł powoływać również biegłych, zgłaszać wnioski, np. o przygotowanie niezbędnych ekspertyz.

Ponadto będzie mógł żądać złożenia wyjaśnień, przedstawienia aktów każdej sprawy prowadzonej przez naczelne i centralne organy administracji państwowej i rządowej, ale także organizacje pozarządowe, społeczne czy zawodowe. Jednocześnie rzecznik zyska prawo odmowy ujawnienia organom władzy publicznej nazwisk i innych danych osobowych pacjenta, który zwróci się do niego o pomoc.

Obecnie tak szerokich umocowań nie mają ani rzecznicy działający przy Narodowym Funduszu Zdrowia, ani Biuro Praw Pacjenta przy Ministerstwie Zdrowia. Nie oznacza to jednak, że rzecznik będzie miał obowiązek skierować każdą skargę, która do niego wpłynie, do dalszego rozpatrywania. Zgodnie z art. 51 ustawy może on w ogóle nie podjąć się sprawy albo poprzestać na wskazaniu zainteresowanemu przysługujących mu praw i środków prawnych, jakie mogą być przez niego wykorzystane.