Jak składać deklarację skróconą

Przepisy celne wprowadzają obowiązek składania przywozowej deklaracji skróconej zawierającej dane bezpieczeństwa i ochrony celem przeprowadzenia analizy ryzyka w zakresie bezpieczeństwa i ochrony, opartej na wspólnych kryteriach i standardach dla wszystkich państw członkowskich. W związku z tym w marcu 2010 r. wdrożony zostanie System Kontroli Importu (ICS), który umożliwi obsługę komunikatu przywozowej deklaracji, obsługę komunikatu informującego administrację celną o przybyciu towaru na granicę RP z krajami trzecimi oraz weryfikację numeru wspólnotowego systemu rejestru podmiotów gospodarczych (EORI) i statusu upoważnionego przedsiębiorcy (AEO) deklarowanych w komunikacie przywozowej deklaracji skróconej.

Została ona stworzona na podstawie art. 30a rozporządzenia wprowadzającego Wspólnotowy Kodeks Celny.

Zakres danych zawartych w przywozowej deklaracji skróconej zależy od transportu oraz od indywidualnych czynników - na przykład, czy importer posiada certyfikat AEO, z jakiego kraju towar pochodzi itp. Obowiązkowe dla wszystkich jest potwierdzenie zgodności danych umieszczonych ze stanem faktycznym przez osobę deklarację sporządzającą. Deklaracja umożliwia organom celnym przeprowadzenie analizy ryzyka i podjęcie decyzji o podaniu danego transportu kontroli. Nie zmienia ona wcześniejszych czy późniejszych obowiązków nałożonych przez prawo na osobę importującą towary.

Przywozowa deklaracja skrócona powinna być złożona przed wprowadzeniem towaru na teren Wspólnoty na tyle wcześniej, by organ mógł swobodnie dokonać analizy ryzyka. Jeżeli towary przedstawione organom celnym nie zostały ujęte w złożonej wcześniej przywozowej deklaracji skróconej i nie są objęte wyłączeniami, przywozowa deklaracja skrócona powinna być złożona niezwłocznie przez osobę, która towary wprowadziła lub jest odpowiedzialna za ich wprowadzenie.

W zależności od rodzaju transportu ustala się inne terminy. I tak przy transporcie drogowym deklaracja powinna być złożona na godzinę przed przybyciem towarów do organu celnego, przy transporcie kolejowym i żegludze śródlądowej co najmniej na dwie godziny przed przybyciem towarów do urzędu wprowadzenia, przy transporcie lotniczym najpóźniej w momencie startu samolotu (gdy czas przelotu nie wynosi więcej niż cztery godziny) lub co najmniej na cztery godziny przed przybyciem samolotu do pierwszego portu wprowadzenia. W transporcie morskim deklaracja powinna być złożona również na cztery godziny przed przybyciem statku do portu wprowadzenia lub na co najmniej 24 godziny przed załadowaniem towarów w porcie wyjścia w przypadku długodystansowych rejsów.

Deklaracje należy złożyć w miejscu celnym wprowadzenia, tzn. w urzędzie celnym granicznym, przez który towar będzie wprowadzany na teren Unii, nawet jeśli nie jest to urząd, w którym dokonywane będą inne formalności celne. Nie trzeba jej już następnie składać w następnym porcie wprowadzenia. Zobowiązany do tego jest przewoźnik. Jednak przepis ten traktowany jest dość elastycznie i na dobrą sprawę deklaracje może złożyć każdy inny kontrahent bądź każda inna osoba. Jednak jeśli osoba upoważniona do złożenia deklaracji tego nie zrobi, urząd celny zażąda jej od przewoźnika. W momencie, w którym osoba upoważniona złoży deklarację, przewoźnik zostanie poinformowany o nadaniu numeru, jeżeli tylko przewoźnik podłączony jest do systemu. Przewoźnik może być zwolniony z obowiązku przedstawiania deklaracji, w przypadku gdy w transporcie morskim importer współużytkuje samolot lub statek. Obowiązek przechodzi wtedy na osobę, która dokonała podnajęcia. Przykładowo, jeżeli na promie znajduje się samochód, w którym przewożone są towary, obowiązek złożenia deklaracji spoczywa na kierowcy samochodu.

Gdy przywozowa deklaracja skrócona zostanie złożona przez inną osobę, organy celne przyjmują domniemanie, że przewoźnik wyraził na to zgodę i odbyło się to za jego wiedzą. W przypadku gdy deklaracja zostanie złożona, a towary nie pojawią się w urzędzie, deklarację uznaje się za niezłożoną i po upływie 200 dni od daty złożenia usuwa się ją z systemu. Jeśli natomiast nastąpi zmiana trasy i towary nie zostaną wprowadzone przez zadeklarowany urząd celny, nie ma obowiązku składania powtórnej deklaracji. W celu identyfikacji osoby, która podpisała komunikat wysłany do systemu ICS, będzie wymagana rejestracja firmy w Podsystemie Danych Referencyjnych (PDR) oraz rejestracja osób upoważnionych przez firmę w systemie PDR. Gdy znajduje się w systemie, wystarczy podać jej numer, a zostanie odnaleziona przez urząd celny, przez który towary zostały faktycznie wprowadzone, wraz z analizą ryzyka przeprowadzoną przez urząd celny zadeklarowany początkowo. Nie trzeba więc przesyłać kilku deklaracji.

Obowiązek składania dotyczy wszystkich importerów. Zwolnienie można uzyskać tylko poprzez zgłoszenie tranzytowe, które będzie zawierało dane charakterystyczne dla przywozowej deklaracji skróconej, na podstawie których organ będzie mógł dokonać analizy ryzyka. Nie jest to jednak obowiązek przedsiębiorcy, a raczej prawo, z którego może skorzystać. Pewne ułatwienia przewidziane są także dla posiadaczy AEO (certyfikat upoważnionego przedsiębiorcy). Posiadacz takiego certyfikatu będzie podawał mniej danych w deklaracji skróconej, będzie się przeprowadzać mniej kontroli fizycznych i kontroli dokumentów związanych z takim przedsiębiorcą. Zostanie on wcześniej poinformowany o wytypowaniu przesyłki do kontroli, ale przede wszystkim kontrole jego przesyłek wykonywane będą priorytetowo. Deklaracje będzie można składać:

● przez przeglądarkę (zaletą jest to, że istnieje możliwość sprawdzenia poprawności, a wadą to, że zgłoszenia należy robić pojedynczo, a informacje trzeba wysyłać ręcznie),

● przez e-mail (możliwe jest zintegrowanie z systemem firmy oraz wysyłanie wielu dokumentów naraz),

● web service (dzięki ominięciu przeglądarki uzyskuje się wysoką efektywność, jest to komunikacja na poziomie system-system. Jednak wprowadzenie takiego systemu to obciążenie dodatkowymi kosztami),

● przez nośniki cyfrowe (wymaga to osobistego odwiedzenia urzędu i jest raczej przewidziane dla przedsiębiorców, którzy nie mają dostępu do internetu).

Podczas wprowadzania danych do systemu wysyłać można takie komunikaty, jak: 313 - sprostowanie przywozowej deklaracji skróconej, 323 - wniosek o zmianie trasy, 347 - powiadomienie o przybyciu czy T13 - sprostowanie powiadomienia o przybyciu.

Firma polska importowała towary z Rosji. We wniosku podała, że towary zostaną wprowadzone na teren Unii poprzez litewski graniczny urząd celny. Kierowca jednak zmienił trasę i postanowił dokonać wprowadzenia towarów na obszar Unii na polsko-ukraińskiej granicy. Nie musiał on w tym przypadku składać kolejnej przywozowej deklaracji skróconej, wystarczyło, że do systemu został wprowadzony komunikat o zmianie trasy. Wówczas polski urząd celny mógł skorzystać z informacji zawartych w systemie i analizy ryzyka przeprowadzonej przez litewski urząd celny.

Ważne Do rejestracji w systemie ICS stosowany będzie podpis elektroniczny. Należy uzyskać klucze analogiczne do tych z ECS. Należy się po nie zwrócić do Izby Celnej w Krakowie

Z przywozowej deklaracji skróconej są na mocy art. 181c WKC wyłączone są na przykład:

● towary dostarczane transportem pocztowym,

● towary, których dopuszczenie możliwe jest w formie ustnej (wyjątek dla palet, kontenerów, środków transportu drogowego, morskiego, powietrznego, żeglugi śródlądowej przywożonych na mocy umów przewozowych),

● towary przemieszczane na podstawie Światowej Konwencji Pocztowej,

● towary objęte karnetami ATA i CPD.

Paulina Bąk

paulina.bak@infor.pl

Podstawa prawna

Wspólnotowy Kodeks Celny zmieniony rozporządzeniem Komisji nr 648/2005.

Rozporządzenie wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego zmienione rozporządzeniem Komisji nr 1875/2006.

Rozporządzenie Komisji nr 312/2009 oraz Rozporządzenie Komisji WE nr 273/2009.