Osoby o niskich dochodach mogą być zwolnieni z opłat

Trybunał Konstytucyjny potwierdził w wyroku, że ustawodawca miał prawo zwolnić z opłat abonamentowych pewne nowe grupy obywateli (sygn. akt Kp 1/08). Zwolnienie z opłat dotyczy więc emerytów po 60. roku życia, których dochody nie przekraczają 1530 zł miesięcznie, bezrobotnych i osoby korzystające z pomocy społecznej. Do tej grupy uprzywilejowanych należą też osoby pobierające zasiłek przedemerytalny i inwalidzi. Warto zaznaczyć, że pozostają jak dotychczas zwolnione z opłat osoby powyżej 75. roku życia, inwalidzi I grupy niesłyszący i niewidomi.

Trybunał w pełnym składzie stwierdził, że poprawka rozszerzająca katalog zwolnień z opłat abonamentowych o represjonowanych i internowanych została uzasadniona obowiązkiem państwa otaczania szczególną opieką weteranów. Jednak Senat zmienił przyjęte przez Sejm kryterium doboru podmiotów uprawnionych do zwolnień. Poprawka taka nie mieści się w zakresie dozwolonych przez konstytucję zmian wprowadzanych przez izbę wyższą. A zatem osoby internowane w czasach stanu wojennego i represjonowane za działalność na rzecz niepodległego bytu państwowego (wobec których wyroki PRL uznano za nielegalne) będą płacić abonament, jak do tej pory.

Opłaty abonamentowe pobiera się w celu umożliwienia realizacji misji publicznej wypełnianej przez polskie radio i telewizję. W Polsce media publiczne są finansowane w 26 procentach z abonamentu, reszta środków pochodzi z reklam.

Wysokość opłaty miesięcznej wynosi:

● 0,7 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę za używanie radia,

● 2,2 proc. minimalnego wynagrodzenia za używanie radia i telewizji.

Opłaty uiszcza się z góry do 25 dnia każdego miesiąca. Zwolnione z opłat i rejestracji są odbiorniki wykorzystywane do tworzenia audycji, do rozpowszechniania programów radiowych, przeznaczone wyłącznie przez przedsiębiorcę do sprzedaży. W przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika operator kontrolujący pobiera karę w wysokości 30-krotności miesięcznej opłaty abonamentowej. Wpłacenie takiej kary nie zwalnia od uiszczenia bieżącego abonamentu.

Nie wejdzie w życie przepis mówiący o konieczności nowego podziału środków uzyskanych z abonamentu na lata 2008 i 2009. Miała to uczynić Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Nie będzie też zwrotu abonamentu za rok 2008 osobom, które już uiściły opłaty z uwzględnieniem zniżek. Nowelizacja bez niekonstytucyjnych przepisów ma wejść w życie 30 dni od publikacji w Dzienniku Ustaw. Zacznie więc obowiązywać na początku 2010 roku.

Jak są finansowane media w Europie

Włochy - 51 proc. z abonamentu

Francja - 64 proc. z abonamentu

Wielka Brytania (BBC) - 77 proc., 0 proc. z reklam

Niemcy - 82-84 proc. z abonamentu

Szwecja - 91 proc. ze środków publicznych

Polska - 26 proc. z abonamentu (54 proc. z reklam).

Katarzyna Żaczkiewicz

Podstawa prawna

Art. 1 ustawy z 13 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych. Czeka na podpis prezydenta.