Niesolidny rodzic będzie nadal tracił prawo jazdy

Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył zapytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dotyczące art. 5 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej. Ten przepis umożliwiał gminie złożenie oprócz wniosku do prokuratora o ściganie za przestępstwo określane w art. 209 Kodeksu karnego drugiego wniosku do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Trybunał uznał ten przepis za niezgodny z art. 2 i 31 ust. 3 konstytucji. W ocenie TK zakwestionowany artykuł naruszał m.in. konstytucyjną zasadę sprawiedliwej procedury. Brak stosownego trybu odwoławczego powodował, że wniosek organu właściwego (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) dotyczący zatrzymania prawa jazdy może mieć charakter niedostatecznie zweryfikowany, a nawet arbitralny. Ponadto Trybunał stwierdził, że zatrzymywanie prawa jazdy nie realizuje podstawowego celu ustawy, jakim jest skuteczne egzekwowanie należności alimentacyjnych. Zdaniem TK, celu tego nie można osiągnąć w przypadku niesolidnego rodzica, którego aktywność zawodowa łączy się z posiadaniem tego dokumentu.

Jednak zakwestionowany przez TK przepis znajduje się w ustawie o zaliczce alimentacyjnej, która nie obowiązuje od 1 października 2008 r. Wtedy zaliczki zastąpił Fundusz Alimentacyjny. W nowej ustawie też jest przewidziane działanie polegające na składanie wniosku do starosty o odebranie prawa jazdy. W związku z tym, że wyroku TK nie można rozszerzać na inny przepis niż ten, który znalazł się w zapytaniu prawnym, gminy w oparciu o ustawę o Funduszu Alimentacyjnym mają obowiązek, gdy zaistnieją wymagane okoliczności wnioskować o odebranie tego dokumentu.

Michalina Topolewska

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 2009 r. sygn. akt P 46/07 (Dz.U. nr 159, poz. 1261).