Diety i prawo do świadczeń rodzinnych

Czy jest możliwość, aby diety otrzymywane przez radnych czy sołtysów z tytułu pełnionych przez nich funkcji publicznych nie ograniczały prawa do świadczenia rodzinnego?

Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992, ze zm.), ustalając dochód rodziny uprawniający do świadczeń rodzinnych, uwzględnia się również dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawa klasyfikuje 26 typów tego rodzaju dochodów nieopodatkowanych. Niektóre z nich obejmują znacznie większe grupy świadczeniobiorców niż grupa osób otrzymujących diety nieopodatkowane z tytułu wykonywania czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich.

Świadczenia rodzinne adresowane są do tych rodzin, których rzeczywista sytuacja materialna w roku poprzedzającym okres zasiłkowy uprawnia je do skorzystania z zasiłku rodzinnego wraz z odpowiednimi dodatkami, jak również z pozostałych świadczeń rodzinnych. Ustalenie stanu faktycznego dotyczącego dochodu rodziny powinno odzwierciedlać realne kwoty, jakie przypadały na jednego członka rodziny we wspomnianym okresie, i pomijanie dochodów nieopodatkowanych stanowiłoby naruszenie sprawiedliwego traktowania wszystkich rodzin o niskich dochodach. Niewątpliwie kwoty diet są dochodem osób je otrzymujących i niejednokrotnie mają istotny wpływ na sytuację materialną rodziny. Istotne jest również to, że dochody, o których mowa, podobnie jak świadczenia rodzinne, traktowane są już preferencyjnie w przepisach podatkowych - są to przychody niepodlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Motywacją do pełnienia funkcji społecznych nie powinno być nastawienie na osiągnięcie z tego tytułu korzyści finansowych. Dlatego też wliczanie do dochodu rodziny diet nieopodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, nie powinno mieć wpływu na rzetelne wykonywanie przez nie mandatu zaufania społecznego.

Zmiany formy otrzymywanych diet na formę rzeczową nie pozostaje w obszarze kompetencji ministra pracy i polityki społecznej.

Nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie pominięcia w dochodzie rodziny kwoty diet nieopodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, nie jest przewidywana (na podstawie odpowiedzi na interpelację nr 5558).