Uchwała o likwidacji szpitala publicznego nie działa wstecz

Uchwała rady powiatu kluczborskiego z 2005 roku o likwidacji publicznego szpitala jest nieważna - stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z 10 marca 2009 r. (II OSK 1623/08). Ten wyrok może mieć istotne znaczenie dla tych publicznych palcówek ochrony zdrowia, które w najbliższym czasie zamierzają zmienić swoją formę prawną i przekształcić się w spółki prawa handlowego. Zdaniem przedstawicieli samorządów jest on skutkiem luki prawnej w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej.

Pierwszą uchwałę o likwidacji SP ZOZ powiat kluczborski podjął w 2003 roku. Uchwała zachowywała wszystkie przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, czyli utrzymywania działalności medycznej przez publiczną placówkę minimum przez trzy miesiące. Na jej podstawie rozpoczął się proces likwidacji szpitala. Wraz z zakończeniem kontraktu z NFZ placówka zaprzestała udzielania świadczeń zdrowotnych. SP ZOZ został wykreślony z rejestru zakładów opieki zdrowotnej oraz później z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).

Ta uchwała została jednak unieważniona przez sądy administracyjne, bo okazało się, że powiat kluczborski nie opublikował uchwały w opolskim Dzienniku Urzędowym. To jednocześnie spowodowało, że decyzje o wykreśleniu szpitala z rejestru ZOZ oraz z KRS zostały unieważnione.

W związku z tym radni powiatu w 2005 roku ponownie przyjęli uchwałę likwidacyjną szpitala i tym razem została ona opublikowana w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym jako akt prawa miejscowego. W nowej uchwale wskazano faktyczną datę zaprzestania działalności medycznej przez SP ZOZ w Kluczborku, a więc datę określoną w pierwszej uchwale z 2003 roku (czyli 9 kwietnia 2004 r.). W 2006 roku wojewoda opolski wykreślił (ponownie) szpital z rejestru ZOZ.

Uchwała ta również została zaskarżona do sądu. Wnioskodawcy powoływali się tym razem na niemożność likwidacji już raz zlikwidowanej placówki. Zdanie to podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, który rozpatrywał sprawę. Jego zdaniem nie można likwidować działalności z datą wsteczną, bo nie pozwala na to prawo. 10 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną Rady Powiatu w Kluczborku na wyrok WSA w Opolu, który unieważnił uchwalę likwidacyjną. Sąd stwierdził bowiem, że nie można w niej nie wskazać terminu zaprzestania działalności przez SP ZOZ, i to nie krótszego niż trzy miesiące od dnia podjęcia takiej uchwały.

Taka wykładnia prawa, zdaniem radych powiatu w Kluczborku, uniemożliwia likwidację SP ZOZ, który wcześniej zakończył działalność medyczną i zgodnie z art. 15 ustawy o ZOZ został wykreślony z rejestru zakładów opieki zdrowotnej. Powstają również wątpliwości co do możliwości wykreślenia takiego podmiotu z KRS w sytuacji, gdy bez procesu likwidacji (którego nie można zrealizować bez uchwały) nie spłacono wierzycieli SP ZOZ. Wykreślenie z KRS publicznego szpitala powoduje bowiem, że ich wierzytelności (w sensie prawnym) przestają istnieć i nie ma podmiotu zobowiązanego do ich przejęcia.